silent vespers

Il Postino (1994) - Το τελευταίο γράμμα!

2009-02-09T22:03:00.001+02:00

Παιδεύομαι αρκετή ώρα να βρω ένα τρόπο να αποφύγω τα στερεότυπα, αλλά δεν το κόβω να τα καταφέρνω. Το Silent Vespers γλίτωσε παλαιότερα μια-δυο φορές το κλείσιμο, αλλά απ'ότι φαίνεται ήρθε η ώρα του. Έχω τη διάθεση να συνεχίσω να γράφω, αλλά κάποια περιστατικά με έκαναν να συνειδητοποιήσω ότι η ζωή μου περναέι από μια δύσκολη φάση, που το blog δεν έχει θέση. Δυστυχώς την πληρώνει χωρίς να φταίει, αλλά είναι ένα πρώτο βήμα για μια σειρά από αναπόφευκτες αλλαγές που πρέπει να κάνω. Ίσως να έχω κάποια στιγμή την όρεξη να επανέλθω στις κριτικές σκέψεις που τόσο αγάπησα, αλλά προς το παρόν για αλλαγή θα χαρώ να δω ταινίες που θα αφήσουν αβίαστα το αποτύπωμά τους στο μυαλό μου και πουθενά αλλού.

Όταν ξεκίνησα το blog αυτό ικανοποιούσα μια εγωιστική μου ανάγκη να κρατάω αρχειακά κάποιες σκέψεις για ταινίες που δεν ήθελα να ξεχάσω. Μετά από τις απρόβλεπτες γνωριμίες και ευκαιρίες που ήρθαν μαζί του όμως, δεν μπορώ παρα να νοιώθω ευγνωμοσύνη.

Χωρίς να κάνω μαντεψιές για πιθανό comeback, θα κλείσω με αναφορά σε κάποιες εκρεμμότητες.

-Το αφιέρωμα στον Pedro έχει μείνει ανολοκλήρωτο, αλλά δεν προκειται να αφήσω τον αγαπημένο μου σκηνοθέτη παραπονεμένο. Όποιος ενδιαφέρεται λοιπόν θα μπορεί να βρει το αφιέρωμα σε ξεχωριστή διεύθυνση -όπως έκανα και με τους Marx Bros- την οποία θα την βάλω σε banner στα αφιερώματα την επόμενη εβδομάδα.

-Το post για τα όσκαρ, δεν θα το κάνω τελικά, μιας και δεν έχω δει ακόμα το Rachel Getting Married και το Frost\Nixon, οπότε μάλλον θα τα συζητήσουμε εν καιρώ σε άλλα αγαπημένα κινηματογραφικά στέκια της blogόσφαιρας.

-Το blog όσο μου το επιτρέπει ο blogger θα παραμένει online για αρχειακούς σκοπούς. Το ίδιο και το προφίλ μου με τα στοιχεία επικοινωνίας. Γνωστοί και μη, θα μπορούμε να τα λέμε και πέραν του χώρου αυτού. Άλλωστε όσο προλαβαίνω θα συνεχίζω το σχολιασμό στα αγαπημένα μου blog.

-Στα draft έχουν μείνει αρκετές ταινίες, τα κείμενα των οποίων δεν κατάφερα ποτέ να ολοκληρώσω ή θεώρησα ότι δεν με ικανοποιούσαν όπως γράφτηκαν. Από όλες, αυτή τη στιγμή, μένει μόνο μία που νοιώθω ότι θέλω όπως-και-δήποτε να σου μεταφέρω.

"Il postino (1994)
Ο Massimo Troisi έδωσε τη ζωή του (στην κυριολεξία), για να μας προσφέρει μια από τις συγκινητικότερες και πιο ανθρώπινες ερμηνείες στην ιστορία του κινηματογράφου. Με φόντο τη μαγευτική ποίηση του Pablo Neruda, ο αγαπημένος "ταχυδρόμος" παραδίδει μαθήματα ζωής, για την αναζήτηση της ποιητικότητας που κρυβει ο καθένας μέσα του, και τα σημάδια που την ξεσκεπάζουν στα πιο απίθανα σημεία, και μας αναγκάζουν να παραδοθούμε στα πιο αισιόδοξα όνειρα. Μια ταινία από τα πολλά κρυφά διαμάντια του παγκόσμιου κινηματογράφου που θα σε σημαδέψει μ'ένα χαμόγελο κι ένα δάκρυ μαζί. Και παρά το γλυκόπικρο της ιστορίας, το συναίσθημά της θα σε συντροφεύει για μια ζωή"

(Hasta siempre...;)

The Reader (2008)

2009-01-29T12:56:00.001+02:00

Αυτή τη φορά για να αποφύγω παρεξηγήσεις θα ξεκινήσω με παραδοχές.

-Θεωρώ την Kate Winslet μια από τις σημαντικότερες γυναίκες ηθοποιούς, που ξεπερνά το σήμερα και παίρνει θέση στην κλασσική ιστορία του κινηματογράφου. Από τις λίγες σύγχρονες που μπορώ να παραθέσω δίπλα σε Ντίβες του Χρυσού Σινεμά (κι αναφέρομαι σε πραγματικά ερμηνευτικά αστέρια), χωρίς να αδικώ καμιά στη σύγκριση.
-Ο Stephen Daldry είναι ένας από τους ελάχιστους σκηνοθέτες που δεν μπορώ να τους καταλογίσω ούτε ένα ψεγάδι για τις επιλογές τους σε ολόκληρη τη φιλμογραφία τους (τι κι αν έχει μόνο 3 ταινίες μεγάλου μήκους, οι τίτλοι τα λένε όλα... Billy Elliot, The Hours, The Reader). Στα θετικά, ψάξε και για δηλώσεις του, μιας κι ανήκει επίσης στην κατηγορία με τους πιο επικοινωνιακά καίριους σκηνοθέτες που υπάρχουν).

Τώρα αν δε συμφωνείς με τα παραπάνω, ίσως με βρεις λίγο υποκειμενικό, αλλά γι' αυτό που μου έδωσε η ταινία μόνο εγκωμιαστικά μπορώ να μιλήσω.

Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης είναι η "αγελάδα με το ανεξάντλητο γάλα" για το Hollywood, αλλά εδώ έχουμε να κάνουμε με μία ενδιαφέρουσα περίπτωση που η φρίκη όσων πέρασαν μένει σε δεύτερο πλάνο. Με μία διάθεση να αντιμετωπιστεί το θέμα από μια φρέσκια σκοπιά, χρησιμοποιείται απλά, για να μας στρέψει την προσοχή σε θέματα ηθικής, με τον ανθρωπιστικό παράγοντα να αλλάζει στρατόπεδα, και το στοιχείο του "απάνθρωπου" να έγκειται κι αυτό στα πλαίσια μιας δικαιοσύνης, έστω και ξεπερασμένης (κάτι αντίστοιχο έχω συναντήσει μόνο στη Δίκη της Νυρεμβέργης). Η νομική σπουδή πνίγεται στην ανάγκη του ανθρώπου να βρει ένα καταφύγιο ανάμεσα στην καταδίκη και τη λύτρωση, μετά τη συνειδητοποίηση ότι ο νόμος δε δεσμεύεται υποχρεωτικά από την ηθική του ατόμου, αλλά όλοι ως άτομα δεσμευόμαστε απέναντι στην ηθική του ίδιου του νόμου.

Ακόμα κι αυτή η συνειδητοποίηση όμως και πρακτικά και το ίδιο το ζήτημα των στρατοπέδων συγκέντρωσης, χρησιμοποιούνται βασικά ως δικαιολογίες πίσω από την τραγικότητα μιας ερωτικής βιογραφίας ενός ιδιότροπα ταιριαστού ζευγαριού. Άλλωστε εκεί έρχεται το ίδιο το σενάριο για να διώξει τη ρετσινιά του ολοκαυτώματος και να απενοχοποπιήσει την ενασχόλησή του με αυτό έστω και παρασκηνιακά ("Δε θα βρεις τίποτα μέσα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης πλέον..."). Μπορεί η ιστορία του ζευγαριού από μόνη της να μοιάζει αδικημένη από το μοίρασμά της στης δεκαετίες όπως αυτές μας παρουσιάζονται, αλλά τα συναισθήματα έχουν σίγουρα το χώρο που χρειάζονται για να ξετιναχτούν από τον εφηβικό ενθουσιασμό, μέχρι την εγκάρδια αυτοθυσία που μέσα από τις τύψεις καταλήγει σε ανιδιοτελή θεία δίκη.

Ο Daldry ταξιδεύει για ακόμα μια φορά στις περασμένες δεκαετίες, και καταφέρνει να δημιουργήσει μια μοναδική ατμόσφαιρα που αν και είναι πιστή στον ρεαλισμό της εκάστοτε εποχής, δεν ξεχνά να παραμένει άκρως κινηματογραφική. Η Winslet μεταμορφώνεται μαζί με το χρόνο, στο χαρακτήρα της συγκεντρώνει συμβολικά το καταραμένο παρελθόν, στην περιπέτειά της κλείνει τη μάχη με τη δικαιοσύνη που επιτρέπει στην εθιμοτυπικά φοβισμένη ανθρωπότητα να έχει μέλλον, και στην ερμηνεία της απογειώνει την αξιοπρέπεια με την οποία ένας άνθρωπος είναι έτοιμος να θυσιαστεί για να ικανοποιήσει τις ενοχές των λάνθασμένων επιλογών που έστω και για μια στιγμή υπήρξαν αληθινές.

ΥΓ 1. Με την Winslet δεν υπήρχε χώρος για δεύτερη ερμηνεία. Ωστόσο ο νεαρός David Kross ήταν όσο αξιοπρεπής χρειαζόταν ώστε να μην προδώσει την υποδειγματική συμπρωταγωνίστριά του. Ευτυχώς ο Ralph Fiennes (που προσωπικά κάθε φορά μου αφήνει ανάμεικτα συναισθήματα για την υποκριτική του αξία), εμφανίζεται ακριβώς όσο πρέπει (λίγο δηλαδή). Έκπληξη ήταν για μένα η παρουσία της Lena Olin -και μάλιστα σε διπλό ρόλο- μιας και δεν ήξερα ότι παίζει εδώ, και εννοείται ότι μετά το Chocolat και το Alias δεν χορταίνω να τη βλέπω.

ΥΓ 2. Τα αναγνώσματα διάσημων λογοτεχνικών έργων προσθέτουν στην πλοκή ένα ξεχωριστό ηθογραφικό χαρακτήρα και βοηθούν πολύ στο μοίρασμα της υπόθεσης σε χρονικά κεφάλαια, μέχρι τη συγκλονιστική αποκάλυψη της διττής σημασίας του "Reader".

ΥΓ 3. Το γιατί τα αγγλικά με γερμανική προφορά αντικαθιστούν τα ίδια τα γερμανικά σε τέτοιες ταινίες ποτέ δεν το κατάλαβα. Μου πήρε ώρα για να το συνηθίσω και να το βγάλω από το μυαλό μου. Κι αν δεν είχαμε να κάνουμε με την Winslet στο ρόλο αυτό, ίσως και να μην το συγχωρούσα στους δημιουργούς. Θα κάνω δεύτερη αναφορά στη Δίκη της Νυρεμβέργης - την οποία πρέπει να δεις οπωσδήποτε αν δεν το έχεις ήδη κάνει- όπου το πρόβλημα της γλώσσας ξεπερνιέται με ένα εξαιρετικά ευφάνταστο και αριστουργηματικό σκηνοθετικό τέχνασμα.

Tetsuo (1989) - aka The Iron Man

2009-01-17T15:38:00.002+02:00

Δεν περίμενα ότι θα άντεχα να ξαναδώ το Tetsuo. Κυρίως λόγω του κυρίαρχου gore στοιχείου το οποίο απεχθάνομαι. Όμως κάτι η πρόταση-πρόκληση του skinny στα σχόλια του Wrestler (Ωστόσο θα ήθελα να δω ενα κείμενο για την ταινια "Tetsuo" (1989) αν δεν είναι κόπος για να συζητήσουμε μετά της ομοιότητες με το "Π"), κάτι η μικρή διάρκεια της, κάτι οι ατέλειωτες διερμηνευτικές επιλογές που σου αφήνει με το τέλος της, και πείστηκα να υποβάλω τον εαυτό μου ξανά σ' αυτή τη βασανιστική διαδικασία προβολής της.

Παρόλο που ήμουν ψηλιασμένος για το συμβολικό-σουρεαλιστικό χαρακτήρα της, με το ξεκίνημά της βίωσα όπως την πρώτη φορά, την αποστροφή και την άρνηση αποδοχής της εικόνας, και περισσότερο της νοηματικής αυθυποβολής του σωματικού φετιχισμού για αυτοκαταστροφή (που μέχρι το τέλος μπορείς να χαρακτηρίσεις κι αυτοπροστασία). Η επιλογή του ασπρόμαυρου φίλμ, είτε έγινε συνειδητά, είτε υποχρεωτικά, βοηθά στο δέσιμο όλων των εξαρτημάτων που σχηματίζουν έναν άκρως ρεαλιστικό εφιάλτη εγκλωβισμού σε αξεπέραστους κινδύνους.

Το προσωπικό ταξίδι του πρωταγωνιστή, τοποθετείται απροσδιόριστα σε μία διάσταση που κλείνεται ανάμεσα στις αναμνήσεις και στα όνειρα, στην πραγματικότητα και στη φαντασία, στο παρελθόν και στο μέλλον, στα παιδικά τραύματα και στα ανώμαλα απωθημένα. Τα αντικείμενα του πόθου μετατρέπονται σε όπλα ανεξέλεγκτου ακρωτηριασμού της ανθρώπινης ταυτότητας, το μέταλλο καταλαμβάνει τη θέση της ολοένα και περισσότερο καταπιεσμένης εξερεύνησης της βαθύτερης επιθυμίας για σαρκική ικανοποίηση, και μια τηλεόραση εξιστορεί τα σκοτεινά περάσματα του μυαλού από το υπαρκτό στο συμβολικό και αντίστροφα.

Οι αισθήσεις πνίγονται στην αδρεναλίνη μιας συναισθηματικής πάλης μεταξύ της ανθρωπότητας και της επιστήμης, και ο χρόνος μετρά υπέρ της καταδίωξης μιας υγιούς ακεραιότητας από καθετί σκουριασμένο και σαπισμένο. Στην αναμέτρηση αυτή τα πρόσωπα και τα πράγματα μπλέκουν αδιάκοπα όλους τους θεματικούς άξονες που διαπερνούν το μάτι μέχρι τα μισά της ταινίας, και ο ποιητικός σουρεαλισμός των καταληκτικών εικόνων, ανάγει τη βιομηχανική υποταγή του ανθρώπου, σε σύμβολο κάθε αρρώστιας, προκατάληψης, αδυναμίας, καταπιεσμένου απωθημένου,..., που έχει τη δύναμη να καταστρέψει το άτομο ή τον κόσμο ολόκληρο.

Ο Shinya Tsukamoto γράφει, σκηνοθετεί, φωτογραφίζει, πρωταγωνιστεί και μοντάρει ένα από τα σημαντικότερα cyberpunk αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου, που έχει τη δύναμη να σοκάρει, να συγκινεί, και να προβληματίζει, με τη σχιζοφρένεια των εικόνων, με την παράνοια των χαρακτήρων, με το σπινταριστό μοντάζ, με την εκκωφαντικά σκουριασμένη μεταλλική μουσική, και τη χρήση μερικών από τις πιο συγκλονιστικές stop-motion ακολουθίες που έχουν γυριστεί ποτέ.

Το Tetsuo είναι must-see αλλά μην πεις μετά ότι δε σε προειδοποίησα!

ΥΓ. Skinny και λοιποί ελάτε από τα σχόλια να συζητήσουμε τη σημαντική επιρροή του Tetsuo στο "π" του Arronovsky.

Los Cronocrímenes (2007) - aka Time Crimes

2009-01-15T22:17:00.001+02:00

Η ιδέα κι η υλοποίηση του Primer ήταν εξαιρετικά ιδιοφυής για να μείνει ανέγγιχτη από άλλους δημιουργούς. Τρία χρόνια μετά το καλτ αριστούργημα του Shane Carruth, έρχεται ο Ισπανός Nacho Vigalondo να πατήσει στην ιδέα της επιστροφής στο χρόνο και να απλουστεύσει τους παράλληλους άξονες του πρώτου, για να δημιουργήσει το δικό του ξεχωριστό σύμπαν από χρονικές συν-πτώσεις.

Αν έχεις δει το Primer, από την αρχή είσαι πολύ μπροστά στο παιχνίδι. Η σύλληψη του τρόπου που κομματιάζεται ο χρόνος είναι ήδη κατανοητή, και το μυαλό σου ξεκινά να δημιουργεί τα στιγμιότυπα που ακολουθούν, πριν αυτά εμφανιστούν. Ο κόσμος που συνθέτει άλλωστε ο Ισπανός περιλαμβάνει 4(;) βασικά πρόσωπα που είναι εύκολο να ακολουθήσεις. Κι η απουσία των μαθηματικών εξηγήσεων εδώ, αφήνει όλο το χρόνο στο μυαλό σου να ασχοληθεί με τα γεγονότα, κι όχι με τις αιτίες πίσω από αυτά.

Αυτό βέβαια παρά την ευχάριστη αίσθηση που αφήνει η προβολή της ταινίας, σε κάνει να αναρωτηθείς πόσο μπορεί να σε συγκινήσει μια ιδέα που είναι έστω κι απλουστευμένα, "κλεμμένη". Ευτυχώς λοιπόν για το θεατή ο προβληματισμός αυτός δεν αργεί να φύγει, καθώς σταδιακά αποκαλύπτεται ένα ολόκληρο καινούργιο επίπεδο πλοκής που θα σ' αναγκάσει να αρχίσεις πάλι το κυνήγι των απαντήσεων. Κι αυτή τη φορά τα ερωτήματα είναι "πρωτότυπα".

Το θέμα της "δεύτερης ευκαιρίας", περικυκλώνεται από μία σκοτεινή ατμόσφαιρα ψυχολογικού θρίλερ, και ο εγκλωβισμός ξεπερνά το χώρο και το χρόνο, και εισέρχεται σε ένα συναισθηματικό κόσμο, οπού ο πόνος της απώλειας γιατρεύεται μόνο με την αποδοχή του. Η ανακύκλωση των γεγονότων ισοδυναμεί με μια αέναη συντέλεια, και οι σταγόνες τις βροχής αντιστρέφουν την εκτόνωσή τους, για να γίνουν πλέον η ένδειξη της επόμενης μπόρας!

Στο τέλος ο Vigalondo καταφέρνει εξαίσια να χρησιμοποιήσει ξένους κανόνες για να δημιουργήσει ένα παιχνίδι που του ανήκει ολοκληρωτικά, και οι νύξεις του σε ερωτικά τρίγωνα, δένουν πανέμορφα σε μια ονειρική γλυκόπικρη σκηνή που ξεφεύγει από το ανθρωπιστικό Primer με τρόπο ποιητικό!

ΥΓ 1. Αν δεν έχεις δει το Primer θα σου έλεγα να το δεις πρώτο, από σεβασμό καθαρά στην ιδέα του Carruth, ώστε να προσδώσεις τα εύσημα της αρχικής συγκλονιστικής σύλληψης στο σωστό πρόσωπο. Αν το έχεις δει και σε μπέρδεψε, μη φοβηθείς να ρισκάρεις ξανά με μια αντίστοιχη ταινία. Η σύλληψη του Cronocrímenes είναι παιχνιδάκι μπροστά στο άλλο. Κι αν είσαι ψηλιασμένος από την αρχή, δύσκολα θα χρειαστείς δεύτερη προβολή για να καταλάβεις τα περισσότερα. Ακόμα κι αν το θες όμως υπάρχουν αρκετές λεπτομέρειες και γρίφοι που θα σου κρατήσουν το ενδιαφέρον και στις επόμενες προβολές.

ΥΓ 2. Χίλια ευχαριστώ Zamuc!από τις καλύτερες προτάσεις που μου έχουν κάνει.

ΥΓ 3. Η αφίσα είναι λίγο παραπλανητική, αλλά μου αρέσει η αισθητική της.

ΥΓ 4. Ένα αμερικανικό remake με τίτλο Timecrimes είναι στα σκαριά για φέτος, εκτός αν το imdb pro το επιβεβαιώνει σαν επανέκδοση.

The Wrestler (2008)

2009-01-14T16:55:00.000+02:00

Το Wrestler δεν παλεύεται με τίποτα!Δεν ξέρω αν υπερισχύει η απογοήτευσή μου για το αθεράπευτα κλισέ σενάριο που χάλασε μια ιστορία που θα μπορούσε να είχε κάποια προοπτική, ή ο θυμός μου που ένας από τους αγαπημένους μου δημιουργούς, ο Arronovsky, αποφάσισε να ασχοληθεί με το εν λόγω project, εξ αρχής! Ομολογώ ότι από την αρχή κι εγώ απέρριψα την ιδέα και το ρόλο του Rourke, αλλά ευχόμουν ο σκηνοθέτης να κάνει κάτι μαγικό και να μου ανατρέψει κάθε αρνητική προκατάληψη.

Απ' ότι φαίνεται όμως, ο Arronovsky μάλλον εξάντλησε τη φαντασία και τις μαγικές του δυνάμεις στο Fountain, κι είχε το θάρρος να κάνει μια ταινία εντελώς διαφορετική απ' ό,τι μας είχε συνηθίσει, αλλά δυστυχώς για εκείνον (και για εμάς), μια ταινία που έχουμε χιλιοδεί. Αναγνωρίζω στο σενάριο μια όμορφη παράλληλη σύνδεση της ζωής του πυγμάχου με αυτήν της στρίπερ, και τη συνειδητοποίηση ότι όταν ανήκεις σε ένα τέτοιο κόσμο καταραμένο να σε ξεπερνά εύκολα, έχεις δύο επιλογές. Είτε θα αποφασίσεις να βγεις από τη φούσκα προστασίας σου και θα αντιμετωπίσεις την πραγματική ζωή με όλες τις δυσκολίες που αυτή συνεπάγεται, είτε θα μείνεις κλεισμένος στο δικό σου κόσμο και θα αφήσεις τις δυσκολίες στις οποίες έχεις συνηθίσει, να σε καταστρέψουν μαζί τους.

Κι αυτό το "φιλοσόφημα" θα ήταν αρκετό αν υπήρχε ένα σύνολο από ερμηνείες που θα αντιστάθμιζε τουλάχιστον το ενδιαφέρον της σχετικά αδιάφορης πλοκής. Ο πολυσυζητημένος Rourke, μάλλον ακούγεται τόσο επειδή για να υποδυθεί το ρόλο αυτό χρειάστηκε να αντιμετωπίσει τους δικούς του προσωπικούς δαίμονες, αλλά όσο κι αν η τέχνη μιμείται τη ζωή του, οδηγούμαι στο συμπέρασμα ότι έχει μάλλον εύκολη δουλειά και μία καλή αλλά με τίποτα συγκλονιστική ερμηνεία. Στα ίδια πλαίσια κινείται και η Marisa Tomei, η οποία όμως βρίσκεται σε πολύ πλεονεκτική θέση, μιας και με το πρόβλημά της θα μπορούσαν να ταυτιστούν περισσότεροι (ή περισσότερΕΣ). Η Evan Rachel Wood από την άλλη μάλλον προσπαθεί πολύ, αλλά το σενάριο κι η ηλικία της δεν τη στηρίζουν κατάλληλα.

Δεν θα ήμουν τόσο αυστηρός με την ταινία, αν είχαμε να κάνουμε με διαφορετικά πρόσωπα, αλλά ως έχει τη βρίσκω απογοητευτική. Αν βέβαια στη βιβλιοθήκη σου στέκει περίτρανα η συλλεκτική κασσεττίνα του Rocky Balboa, τότε μάλλον ανήκεις στη μοναδική κατηγορία του κοινού που θα μπορούσε να ευχαριστηθεί, να διασκεδάσει και να συγκινηθεί αυθεντικά από το The Wrestler.

ΥΓ 1. Συγχαρητήρια σε όποιον σχεδίασε την αφίσα. Από τις καλύτερες της χρονιάς. Αν και με τέτοιο πρόσωπο η ιδέα να ρίξει το Mickey Rourke στη σκιά ήταν μάλλον αναγκαία επιλογή.

ΥΓ 2. Μετά από αυτό, τα listings για The Fighter (2009) και RoboCop (2010) στη φιλμογραφία του Arronovsky, με αφήνουν τρομοκρατημένο!!!

Wendy and Lucy (2008)

2009-01-13T17:19:00.000+02:00

Με τα στοιχήματα για τα μεγάλα βραβεία να δίνουν και να παίρνουν, και τις πρώτες μεγάλες εκπλήξεις να δείχνουν ότι ηχηρά ονόματα και ταινίες θα μείνουν απροσδόκητα παραπονεμένες, είπα να κάνω ένα διάλειμμα με λίγο ανεξάρτητο σινεμά που σπάνια απογοητεύει (τουλάχιστον εμένα). Το Wendy and Lucy, μου είχε κεντρίσει το ενδιαφέρον γιατί τρέφω φοβερή συμπάθεια για τη Michelle Williams, και θεωρώ ότι δοθείσης της ευκαιρίας θα κάνει μεγάλο ερμηνευτικό μπαμ. Αυτό άλλωστε φάνηκε εν μέρει και στο συγκινητικό ρόλο της στο Brokeback Mountain.

Με μια πρώτη ματιά, η ταινία μοιάζει να είναι φτιαγμένη ακριβώς για την προβολή του ξεχωριστού της ταλέντου στην ερμηνεία ενός συγκινητικού ρόλου. Με μοναδική παρέα το σκύλο της, τους πετυχαίνουμε σε ένα road trip προς αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής. Η επικοινωνία με τον υπόλοιπο κόσμο είναι συγκυριακή και γίνεται μόνο όταν είναι απαραίτητη, χαρίζοντας της την απομόνωση που χρειάζεται για να νοιώθει πως η ζωή βρίσκεται στα χέρια της, και το ταξίδι είναι απόφαση παρά ανάγκη. Το παρελθόν σβήνει με ένα άβολο τηλεφώνημα, το παρόν είναι από μόνο του εξοντωτικά αρκετό και το μέλλον είναι ένας αβέβαιος προορισμός γραμμένος σε χαρτί δίπλα στα έξοδα.

Ο χρόνος όμως που θα κάνει τη διαφορά, αρχίζει να μετρά, ή αντίστοιχα μένει κολλημένος (ανάλογα πώς το βλέπει κανείς), στη συνειδητοποίηση ότι η κοινωνία εγκλωβίζει ακόμα και τα άτομα που η ίδια περιθωριοποιεί. Με αυτό σαν αφορμή, ξεκινά μια σεναριακή κριτική στις κοινωνικές δομές, που αναγκάζουν τη νεολαία να αναλώνεται σε άσκοπες περιπλανήσεις, που ρίχνουν τους μεσήλικες σε μία ευκαιριακή εκμετάλλευση της θέσης τους προς εξασφάλιση οποιουδήποτε κέρδους τους κάνει να νοιώθουν ότι δεν σπατάλησαν τη ζωή τους, που αφήνει τους ηλικιωμένους σε μία μίζερη αναμονή του τέλους. Κι όλα αυτά τοποθετημένα συμβολικά σε ένα χωρίο που θυσίασε την ταυτότητά του για να μετατραπεί σε μία συνηθισμένη κωμόπολη.

Η ταινία της Kelly Reichardt, ολοκληρώθηκε με ελάχιστο προϋπολογισμό σε 3 εβδομάδες, και διατηρεί μία αξιοθαύμαστη σεναριακή και σκηνοθετική απλότητα, που της επιτρέπει όμως να παραμείνει εξαιρετικά αληθινή και ανθρώπινη, και να μιλήσει με τις γυμνές από μουσική και υπερβολές, εικόνες της, για προβλήματα τόσο σύνθετα, που ακόμα και τα λόγια με δυσκολία θα μπορούσαν να περιγράψουν. Η ερμηνεία της Williams είναι όλη η παράσταση, η σχέση με το σκύλο της είναι μια τραγική αναπαράσταση των θυσιών και της ταλαιπωρίας που επιφέρει η αναγωγή των "αφελών" ονείρων μας σε ρεαλιστικά σχέδια, και το τραγούδι που σιγομουρμουρίζει γίνεται ο συγκινητικός ύμνος κάθε απελπισμένης αισιοδοξίας.

ΥΓ 1. Με την υποψηφιότητα για όσκαρ στο Brokeback Mountain, και τη φετινή επιτυχία στα ανεξάρτητα βραβεία με το Wendy and Lucy, η Williams, είναι σίγουρα μία από τις νέες ηθοποιούς που ελπίζω να έχουν πάμπολλες ευκαιρίες ακόμα, να μας συγκινούν με τόσο αξιοπρόσεχτους ρόλους και ερμηνείες.

ΥΓ 2. Ο σκύλος είναι τόσο εκφραστικός και χαρισματικός, που έχει σχεδόν τη δική του ξεχωριστή ερμηνεία σαν συνοδοιπόρος της Wendy. Η ομοιότητά του με το δικό μου, με έκανε να μην χορταίνω να το βλέπω, μέχρι που σε φάσεις έπιασα τον εαυτό μου να παρασύρεται σε καμάρι.

Slumdog Millionaire (2008)

2009-01-12T21:19:00.000+02:00

Παρακολουθώ την καριέρα του Danny Boyle σχεδόν φανατικά μετά το πολυαγαπημένο Trainspotting και χαίρομαι που αν και δεν έχει καταφέρει να το ξεπεράσει, με κάθε ταινία του νοιώθω ότι φτάνει πολύ κοντά στην ίδια αριστοτεχνική δημιουργία που τον έκανε διάσιμο πριν από μια δεκαετία (και κάτι). Με το Slumdog Millionaire, καταπιάνεται ακόμα μια φορά με αγαπημένα του θέματα (δόξα, δύναμη, χρήμα, εξουσία, ταξίδια ζωής, απροσδόκητος ηρωισμός,νίκη/ήττα, ...), και εμπλουτίζει την αγαπημένη του σκηνοθεσία, με πολύχρωμη φωτογραφία (Anthony Dod Mantle) και ανατολίτικες μουσικές επενδύσεις (A.R. Rahman), για να δημιουργήσει μία ακόμα μαγευτική περιπέτεια (δεν αναφέρομαι στο είδος της ταινίας).

Δεν ξέρω πώς του προέκυψε η Bollywood επιρροή, αλλά όσο κι αν με έκανε να διστάζω να τη δω στην αρχή, τόσο κατάφερε να με πωρώσει μέχρι το τέλος του πρώτου μισού μέρους της, κι αυτό κυρίως εξ' αιτίας της νέας προσέγγισης στο ινδο-ανατολικό σινεμά, και των τρόπων που η συγκίνηση των περιστατικών μεταμορφώνεται σε συναίσθημα που δεν κάνει διακρίσεις σε φυλές και εθνότητες. Το παιχνίδι του εκατομμυριούχου και η ανάκριση που το συνοδεύει, λειτουργεί πανέξυπνα σαν συνδετικός κρίκος της ιστορίας, όπως αυτή ξετυλίγεται σε παρόν και παρελθόν. Συγχρόνως η συναισθηματική φόρτιση κι η αγωνία που συνήθως ακολουθούν τέτοια τηλεπαιχνίδια, έρχονται σε μία πολύ αρμονική ισορροπία με την αντίστροφη κλιμάκωση των αναμνήσεων, και μαζί δημιουργούν μικρές συναισθηματικές εκρήξεις στα σημεία που διασταυρώνονται χρονικά.

Ακολουθώντας όμως το ούτως ή άλλως συναρπαστικό ταξίδι της ζωής, ο Boyle με τη βοήθεια του υποδειγματικού σεναρίου του Simon Beaufoy, καταφέρνουν να στιγματίσουν αλήθειες που όλοι γνωρίζουμε αλλά αποφεύγουμε, όπως την παιδική εγκληματική εκμετάλλευση, και τη δύναμη μέσω της ανατροφής, με την οποία εφαρμόζει ο άνθρωπος την τραγική επιρροή του πάνω στη μοίρα ("Μ' όποιο δάσκαλο καθίσεις, ίδια γράμματα θα μάθεις"). Οι δυναμικότερες στιγμές όμως, κρύβονται έντεχνα μέσα σε ανάλαφρες σκηνές, για να συνθέσουν ένα δεύτερο πλαίσιο ανάλυσης, από το οποίο σκηνοθέτης και σεναριογράφος, ασκούν βαριά κριτική στις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες, που διαμορφώνουν την αδιαφορία ή/και τους επιφανειακούς τρόπους που δείχνουμε το ενδιαφέρον μας στα πιο ευαίσθητα ανθρώπινα προβλήματα, που αφορούν μια υποδεέστερη από τη δική μας φυλή ή/και κατηγορία ανθρώπου.

Στο δεύτερο μισό της ταινίας βέβαια, έρχεται μια απροσδόκητη "ελάφρυνση" των περιστατικών, για να ισχυροποιήσει την κεντρική ιστορία αγάπης ως αναπόσπαστο κομμάτι του ταξιδιού. Με μια πρώτη ματιά, η δυναμική των σκηνών φθίνει μέχρι την τελική λύτρωση, που ως εκ τούτου δείχνει ελλιπής. Μέσα από αυτή τη διαδικασία όμως, είναι που μας αποκαλύπτεται ο τρόπος που όλη η ταινία στέκεται συμβολικά στη θέση μιας ουσιαστικότερης αλήθειας. Όσο κι αν η ωριμότητα έρχεται μετά από μια κατευθυνόμενη διαδικασία, οι επιλογές που κάνουμε οι ίδιοι είναι αυτές που θα καθορίσουν τη ζωή μας, κι ακόμα κι όταν αυτές μας έρχονται περιορισμένες, είναι η ανθρωποκεντρική εμπειρία κι όχι η στυγνή γνώση, αυτή που θα μας βγάλει στο τέλος νικητές.

ΥΓ 1. Από το δράμα, στην κωμωδία κι από την καυστική κοινωνική κριτική, στον ανάλαφρο φόρο τιμής στον κινηματογράφο που έθεσε τις βάσεις για την επικράτηση του Bollywood, το Slumdog Millionaire τα έχει όλα σε ιδανικές δόσεις και συμφέρει. Γι' αυτό και η θριαμβευτική αρχή που έγινε με τα βραβεία των κριτικών και έφτασε μέχρι τις χθεσινές Χρυσές Σφαίρες προβλέπεται να συνεχίζεται.

ΥΓ 2. Το μυαλό μου δεν μπορεί να χωνέψει ακόμα τους τραγικούς τίτλους τέλους που είναι ικανοί να αποπροσανατολίσουν πολύ κόσμο, αλλά η αντίθεση που εμφανίζουν στη συμμετρία τους με την αρχή, με κάνει να πιστεύω ότι η ταινία που μεσολαβεί στο ενδιάμεσο, είναι πολύ περισσότερο ικανοποιητικά συμβολική και σουρρεαλιστική απ' όσο είχα αρχικά στο μυαλό μου.

ΥΓ 3. Πόσοι από εσάς ήξεραν τι σημαίνει Slumdog και Τρωγλοδύτης πριν ακούσουν την ταινία;

Milk (2008)

2009-01-11T21:44:00.000+02:00

Ο Gus Van Sant είναι για μένα ένας σκηνοθέτης - γρίφος. Έχει αποποιηθεί κάθε προσωπικό στυλ που πήγαινε να του κολλήσει για πολύ καιρό, έχει παρουσιάσει μια καριέρα με απροσδόκητα πισωγυρίσματα, είχε το θράσος να κοπιάρει το Psycho και να το κάνει με ακαταλαβίστικο τρόπο δικό του, κι ακόμα και στις χειρότερες δημιουργίες του, έχει καταφέρει να διατηρήσει ένα καλλιτεχνικό επίπεδο που σε καμία περίπτωση δεν μπορείς να το κατατάξεις στα αδιάφορα.

Στο πολυαναμενόμενο Milk, καταφέρνει εκ νέου κάτι που μπορεί να θεωρηθεί το ίδιο εύκολο όσο και δύσκολο. Ακολουθεί στερεότυπους τρόπους παρουσίασης βιογραφικών ταινιών, και εντάσσει στα γεγονότα μία ιδιαίτερη συναισθηματική φόρτιση, που του εξασφαλίζει τη συγκινητική αποδοχή, τη ίδια στιγμή που με ένα μαγικό τρόπο αφήνει την ψευδαίσθηση της δημιουργικής πρωτοτυπίας.

Στο ασφαλές αυτό περιβάλλον, οι ηθοποιοί απλώς συνθέτουν ένα ιδανικό σύνολο από δυνατές ερμηνείες. Ομολογώ ότι παρόλο που δεν πολυσυμπαθώ κάποια από τα πρόσωπα που πλαισιώνουν τον Penn, όπως τον Diego Luna και τον Josh Brolin, στη συγκεκριμένη ταινία δεν μπορώ να τους καταλογίσω ψεγάδι. Αντιθέτως η περίπτωση του Milk είναι από τις λίγες, που κάθε ερμηνεία αντιπροσωπεύει τόσο ρεαλιστικά μια συνεκτική πραγματικότητα, που χωρίς μία από αυτές έστω, θα κατέρρεε κι όλη η δυναμική της ιστορίας.

Φυσικά όμως, και η μεγαλύτερη ευθύνη πέφτει στον Sean Penn, ο οποίος με κερδίζει με τις περισσότερες ερμηνείες του, πριν ακόμα φτάσουν αυτές στα δυνατά τους σημεία. Η τεχνική προετοιμασία και προσέγγισή του στους ρόλους που καλείται να παίξει, και η ταύτιση με τους χαρακτήρες που υποδύεται είτε αυτοί είναι φανταστικά είτε υπαρκτά πρόσωπα, με αφήνει έκπληκτο κάθε φορά. Βλέποντας το The times of Harvey Milk (ίσως επανέλθω αναλυτικότερα στο ντοκυμαντέρ αυτό αργότερα) το πιο συγκινητικό στοιχείο είναι η αβίαστη επιρροή που είχε ο ίδιος σε όποιον άνθρωπο είχε την ευκαιρία να τον ακούσει ή ακόμα και να τον συναντήσει από κοντά. Το ενδιαφέρον είναι ότι, πέρα από από το γεγονός ότι αυτό εμφανίζεται το ίδιο αβίαστα και στον τρόπο που ο Penn μεταμορφώνεται σε Milk, με ένα συμβολικό παραλληλισμό η ερμηνεία του έρχεται με τη σειρά της να στηριχτεί στους προσεγμένους δεύτερους ρόλους και αναδρομικά να τους εμπνεύσει, μέχρι την απόλυτη ερμηνευτική ισορροπία που αναζητά κανείς σε μία τέτοια ταινία.

Ο γραφικός τρόπος που παρουσιάζονται οι ομοφυλόφιλοι και τα δικαιώματά τους από τα ελληνικά Μέσα τα τελευταία χρόνια, καθώς και η ατυχία μου να μην έχω στο φιλικό μου περιβάλλον άτομα με τέτοιες προτιμήσεις, με είχαν αφήσει εγκλωβισμένο σε έναν υποτιθέμενο φιλελευθερισμό, αλλά πολύ πρόσφατα συνειδητοποίησα πόσο πραγματικά αγνώμων ήμουν απέναντι σε ζητήματα ομοφυλοφιλικού - κοινωνικού ενδιαφέροντος. Κάτι η πιο ουσιαστική ευαισθητοποίηση που έρχεται με την ενηλικίωση, κάτι μερικά κραυγαλέα ζητήματα όπως το πρόσφατο Proposition 8, φέρνουν τη συνειδητοποίηση ότι έχουμε να μάθουμε και να κάνουμε πολλά βήματα ακόμα προς μία καλύτερη κατεύθυνση (δεν τίθεται ζήτημα σωστού ή λάθους).

Τουλάχιστον το Milk (κι οι αντίστοιχες ταινίες που ελπίζω να ακολουθήσουν), εκτός της συγκίνησης προσφέρει ένα σημαντικό μάθημα που ξεφεύγει από τις διακρίσεις σε φύλα και φυλές, και διαπραγματεύεται μια πανανθρώπινη δικαιοσύνη που ενώ θα έπρεπε να είναι αυτονόητη, ακόμα και σήμερα χάνει τη θέση της από αιματοχυσίες και άνισες μάχες. Ακόμα σημαντικότερα με τη δημοσιοποίηση και τη διεθνή γνωστοποίηση μιας τέτοιας εμπνευσμένης προσωπικότητας, ισχυροποιεί την ανάγκη και την επιθυμία συνέχισης του οράματος και του έμπρακτου αγώνα για την εφαρμογή στην πράξη, της ισότητας που περιλαμβάνει εξ' ορισμού η δικαιοσύνη. Γιατί εν τέλει σημασία δεν έχει ένα μόνο πρόσωπο, αλλά το κίνημα που θα ξεσηκώσει...σημασία δεν έχει η νίκη, αλλά ο αγώνας που θα τη διατηρήσει!

ΥΓ. Ο Sean Penn με παρασύρει πάντα σε ξεχωριστά κινηματογραφικά ταξίδια, αλλά ο Sam τον σημάδεψε τόσο που ακόμα και στο Milk υπάρχουν στοιχεία στη φυσική του ερμηνεία που με γυρίζουν νοητά στον αγαπημένο μου ρόλο του.

Changeling (2008)

2009-01-10T23:59:00.000+02:00

Κάποια στιγμή ίσως θα έπρεπε να γράψω κάτι για το πώς τα χρονικά στάδια και οι μηχανισμοί προώθησης μιας ταινίας που προηγούνται της πρεμιέρας της, μπορούν να την καταστρέψουν άδικα, δημιουργώντας ψευδείς προσδοκίες, ξεσκεπάζοντας τα μυστικά της, κ.α. Στο τελευταίο έγκειται και το τρέηλερ που πλέον έχει γίνει τεχνική Εξασφάλισης Εισιτηρίων παρά προσεγμένη διαφήμιση του "προϊόντος". Όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, έτσι και με το Changeling, αν δεις το τρέηλερ, είναι σαν να τα 'χεις δει όλα. Η υπόθεση δεν γίνεται απλώς κατανοητή, αλλά παρουσιάζεται εξ ολοκλήρου, η Jolie εκρηγνύται επαρκώς για να ξέρεις πως ακριβώς θα είναι η ερμηνεία της πριν τη δεις, και με αρκετή σιγουριά μπορείς να φτάσεις να συμπληρώνεις τα κενά μέχρι και το φινάλε.

Αυτό που ήρθε σαν ευχάριστη έκπληξη όμως, ήταν η ίδια η εμπειρία της προβολής και το συναίσθημα που αφήνει το τέλος της. Μπορεί λοιπόν να ήξερα ανακατωτά την Ανταλλαγή πριν καν τη δω, και να μη με ξάφνιασε σε καμία φάση με την πλοκή της, αλλά το πλαίσιο που δημιούργησε η υπόθεση συνεκτικά στην πλήρη έκτασή της, άφησε μια ξεχωριστή δυναμική να ξεδιπλωθεί, που θέλοντας και μη σε παρασύρει. Η Jolie ακολουθεί την πεπατημένη αλλά αυτό δεν σε νοιάζει, γιατί όσες φορές και να τη δεις, είναι σπαρακτική. Η παιδική φρικαλεότητα μοιάζει η εύκολη σοκαριστική επιλογή, αλλά δε σε νοιάζει, γιατί κρύβεται με ασφάλεια πίσω από το "αληθινό" της ιστορίας. Τα παιχνίδια εξουσίας, τα δικαστικά, και η "θεία δίκη" παίζουν επικίνδυνα με τα στερεότυπα αλλά δεν σε νοιάζει, γιατί δεν θεωρούνται άδικα ως τα σίγουρα crowd pleaser κινηματογραφικά στοιχεία.

Κι εκεί βγάζω το καπέλο στον Eastwood, γιατί παρόλο που δε με συναρπάζει σαν σκηνοθέτης, και παρά το γεγονός ότι οι σημαντικές αντιρρήσεις που είχα σε σκηνές παραλίγο να μου ανατρέψουν τελείως τη θετική άποψη για την ταινία, κράτησε συγκριτικά με τη χρονική της έκταση, χαμηλούς τόνους και άφησε τη δυνατή ιστορία να μιλήσει από μόνη της. Και φυσικά ό,τι ακούς για τη Jolie, (κι ό,τι έχεις ήδη δει στο τρέηλερ) δεν είναι υπερβολή. Η ερμηνεία της υπερκαλύπτει κάθε άλλο πταίσμα, και για να μην γινόμαστε κουραστικοί, δεν θα αναφερθώ πάλι στα βραβεία που θα μαζέψει, αλλά στο γεγονός ότι θα συζητιέται για πολλά χρόνια μέχρι να γίνει αξέχαστα κλασσική, κι αυτό είναι (ίσως) πολύ μεγαλύτερη αναγνώριση.

ΥΓ 1. Για να υποστηρίξω ακόμα περισσότερο το συναίσθημα αυτό, θα πω ότι αυτό που κάνει την "εύκολα" εξαιρετική ερμηνεία της Jolie να ξεχωρίζει, είναι ότι μέσα από το σπαραγμό της, διατηρεί μια αξιοπρέπεια που σε κάνει πραγματικά να πιστεύεις ότι η υπόθεση αυτή συμβαίνει σε μία μητέρα τη δεκαετία του '20, στη -σε γενικές γραμμές- αχρονολόγητη ταινία. Σίγουρα είχε πολλές αντίστοιχες ερμηνείες για να βοηθηθεί, αλλά κατάφερε να κάνει το χαρακτήρα και τα ξεσπάσματά του εντελώς δικά της!

ΥΓ 2. Στο παρελθόν έχω υπάρξει αυστηρός μαζί της, αλλά αυτή τη φορά νομίζω δικαίως η Amy Ryan κλέβει το μερίδιο της από την παράσταση.

ΥΓ 3. Αντιθέτως ο ρόλος του Malkovich μου άφησε μια αίσθηση αποτυχίας. Η ερμηνεία του με παραπλάνησε για το πραγματικό ρόλο του, που (νομίζω ότι) προοριζόταν ως μια ανιδιοτελής δύναμη βοήθειας και συμπαράστασης στο δράμα της Jolie, αλλά ο ίδιος "το έπαιξε" πολύ σκοτεινά και καχύποπτα. Κι αν αυτό γίνεται επίτηδες για να υποδηλωθεί όντως μια ιδιοτέλεια πίσω από τη στάση του στην πλοκή τότε καταλήγω σε ακόμα χειρότερη ηθογραφική εξέλιξη. Δεν μπορώ να πω ότι μου άρεσε και ποτέ, σαν ηθοποιός, αλλά του αναγνωρίζω πολύ καλύτερες ερμηνείες από αυτήν.

ΥΓ 4. Τα κοστούμια και το make-up της Jolie εδώ είναι απερίγραπτα όμορφα. Κρίμα που τα εξωπραγματικά όμορφα χαρακτηριστικά της -ίσως- επισκιάζουν την καταπληκτική δουλειά που έγινε στα τμήματα αυτά. Εγώ πάντως το αναγνωρίζω...

-Αυτή η αφίσα μου άρεσε περισσότερο, αυτή έβαλα...

El Amor perjudica seriamente la salud (1996) - aka Love Can Seriously Damage Your Health

2009-01-09T17:29:00.000+02:00

Το ότι λατρεύω τον Ισπανικό κινηματογράφο το έχεις καταλάβει! Καμιά φορά η αδυναμία μου αυτή με κάνει να ευχαριστιέμαι καθετί που μιλάει Ισπανικά κι έχει μια υποτυπώδη πλοκή. Το El Amor perjudica... όμως είναι μία από τις περιπτώσεις που ισχυροποιούν την προτροπή μου να δώσεις οπωσδήποτε μια ευκαιρία στον κινηματογράφο αυτό.

Με το ιδιαίτερο χιούμορ που χαρακτήρισε τις κωμωδίες τη δεκαετία του '90, και με μία φρέσκια διάθεση για κωμωδία καταστάσεων, ο Manuel Gómez Pereira ξετυλίγει ένα κωμικό έπος (κυρίως λόγω περιστατικών, κι όχι τόσο λόγω διάρκειας) 30 χρόνων ενός ζευγαριού που συναντιέται πάντα σε γεγονότα ιστορικής σημασίας, για να τα εμπλουτίσει παρασκηνιακά με τον επεισοδιακό έρωτά του. Η μοίρα και η τύχη είναι κι εδώ αγαπημένα θέματα, αλλά οι πρωταγωνιστές από μόνοι τους μοιάζουν ικανοί να διασκεδάσουν με τις ατυχίες και να δημιουργήσουν τις δικές τους προϋποθέσεις για την ιδιότροπη ευτυχία τους.

Τα σεναριακά μπερδέματα μπλέκονται ευχάριστα με ευφάνταστες σκηνοθετικές παρεμβάσεις και δίνουν ένα εξαιρετικό πάτημα στους ηθοποιούς να ξεδιπλώσουν την πιο διασκεδαστική πλευρά τους. Το πρώτο μισό της ταινίας μάλιστα περιλαμβάνει ένα από τα πιο ευχάριστα κωμικά δίδυμα που έχω συναντήσει ποτέ σε τέτοιες ταινίες, την Penélope Cruz σε μία ακόμα από τις ατίθασες και έξαλλες εμφανίσεις στην αρχή της καριέρας της, και τον Gabino Diego που έχει μια απίστευτη κωμικότητα στην ερμηνεία του, αλλά η φάτσα-μάσκα είναι το ατού που τον απογειώνει. Στο δεύτερο μισό τη σκυτάλη των ίδιων ρόλων παίρνουν η Ana Belén και ο Juanjo Puigcorbé, που το αντιφατικά αξιοπρεπές παρουσιαστικό τους κάνει ακόμα πιο αστείο το ερμηνευτικό του κομμάτι.

Δε θα μακρηγορήσω άλλο. Η ταινία είναι διασκεδαστική από κάθε άποψη, η σύνδεση της πλοκής με αληθινά περιστατικά, η συνειδητοποίηση ότι η αγάπη όσο καταστρεπτική κι αν είναι, εξακολουθεί να παραμένει συναρπαστική, και το γεμάτο υπονοούμενα τέλος που την αναγκάζει να συνεχίζει το ταξίδι της και πέρα από τους τίτλους τέλους, την ανάγουν σε ότι πιο φρέσκο και διασκεδαστικό είδα πρόσφατα. Μέσα σ' όλα, είχα πολύ καιρό να γελάσω τόσο αυθεντικά. Μην τη χάσεις!

ΥΓ 1. Ανάμεσα στις αναγκαίες για την υπόθεση, και πανέξυπνες εμφανίσεις ιστορικών προσώπων (όπως οι Beatles, ο Franco, ο πρίγκιπας Κάρολος...), θα συναντήσεις και cameo από γνωστούς Ισπανούς ηθοποιούς που συνηθίζουν περάσματα σε ταινίες του Pereira, του Almodóvar, του Saura. Βέβαια αν δεν έχεις ήδη ασχοληθεί με το είδος, τότε η μόνη πιθανή γνωστή αναφορά θα είναι ο Javier Bardem.

ΥΓ 2. ΜΗ σε μπερδεύει η φωτογραφία, η ταινία δεν είναι ασπρόμαυρη, παρά μόνο η σκηνή αυτή.

The Curious Case of Benjamin Button (2008)

2009-01-08T20:25:00.003+02:00

Δεν θα πάω κόντρα στο ρεύμα... το Benjamin Button είναι μία πολύ καλή ταινία, για άλλους λόγους όμως (από αυτούς που ακούγονται). Διαβάζοντας για το παρασκήνιο της και πώς εδώ και 15 χρόνια άλλαζαν συνεχώς οι τολμηροί σκηνοθέτες και σεναριογράφοι που θα αναλάμβαναν να κάνουν τη διάσημη μικρή ιστορία του Fitzgerald κινηματογραφική πραγματικότητα, χαίρομαι που η τελική επιλογή κατέληξε σε σωστά πρόσωπα. Μπορεί να μην συμπαθώ ιδιαίτερα τον Eric Roth, αλλά ο David Fincher απέδειξε άλλη μια φορά ότι μπορεί να πάρει ένα καλό σενάριο και να το μεταμορφώσει σε μια μαγευτική εμπειρία. Βέβαια οφείλω να αναγνωρίσω και στον πρώτο (έχοντας διαβάσει το αυθεντικό κείμενο του Fitzgerald) ότι κατάφερε να εμπνευστεί από μία άκρως ενδιαφέρουσα υπόθεση, και να προχωρήσει στη δημιουργία ενός ανεξάρτητου σενάριου που σέβεται μόνο την ηθογραφία και τα βαθύτερα νοήματα της αρχικής ιστορίας, και δε φοβάται να τα παρουσιάσει μέσα από μια σειρά ολοκαίνουργιων γεγονότων, που σε μερικές περιπτώσεις βέβαια εμπλουτίζουν και ισχυροποιούν τη βάση της ιστορίας ακόμα περισσότερο.

Είναι κρίμα βέβαια που το ξεδίπλωμα της ιστορίας εγκλωβίζεται σε ένα νωχελικό flashback από αφηγηματικές αναμνήσεις, και όταν καταφέρνει να παρουσιάσει ένα παράλληλο μαγευτικό κόσμο στον οποίο ζει όλο το παρελθόν και η πραγματική ταυτότητα των πρωταγωνιστών, διακόπτεται άκομψα από τα εμβόλιμα παροντικά πλάνα που παρά την προβλεψιμότητά τους, αποκτούν νόημα μόνο στο τέλος, κι εκεί όμως παραμένουν ασυγχώρητα. Αυτό ακριβώς επιβαρύνεται κι από μικρά σεναριακά τεχνάσματα, που οδηγούν την ιστορία σε μια δαιδαλώδη εξέλιξη που σε τελική ανάλυση αφήνει την αίσθηση ότι θα μπορούσε να ήταν και πιο σύντομη.

Κι αυτό με φέρνει στους πραγματικούς "πρωταγωνιστές" τις ταινίας, που για μένα δεν είναι άλλοι από το τμήματα της καλλιτεχνικής επιμέλειας. Η παραγωγή και το art department, αναλαμβάνουν επιτυχώς την ευθύνη να ζωντανέψουν αρκετούς διαφορετικούς κόσμους που καλύπτουν το διάστημα (σχεδόν) ενός αιώνα. Το Makeup Department κάνει θαύματα, με τις μεταμορφώσεις του Brad Pitt να σε κάνουν να μένεις με το στόμα ανοιχτό, ιδιαίτερα όταν ο ρόλος του πλησιάζει ανάποδα την εφηβεία, την ίδια στιγμή που όλο το υπόλοιπο καστ γεμίζει με τις "φυσικές" ριτίδες του χρόνου. Δεν έχω αναπτύξει ακόμα επαρκή οσκαρική συνείδηση για τα φετινά βραβεία, αλλά αν το Benjamin Button δεν κερδίσει στις αντίστοιχες καλλιτεχνικές κατηγορίες δεν μπορώ να φανταστώ ποια άλλη θα το άξιζε περισσότερο.

Αντιθέτως το πρωταγωνιστικό δίδυμο δύσκολα θα είχε την ψήφο μου στις κατηγορίες του, γιατί παρόλο που οι ερμηνείες τους είναι συγκινητικές και πολυδιάστατα επαρκείς, θεωρώ ότι με όλα τα τεχνικά στοιχεία που τους πλαισιώνουν, η δουλειά τους έγινε πολύ εύκολη.

Ακόμα όμως κι αν τίποτα απ' όλα αυτά δεν καταφέρει να σε συγκινήσει το Benjamin Button, παραμένει μια καλή ταινία, για τη σημασία που δίνει στο χρόνο, μόνο και μόνο η βασική πρωτοποριακή ιδέα με την οποία καταπιάνεται. Όλοι μας περνάμε τη ζωή με ένα καθοριστικό ρόλο, κι όσο απίστευτος ή περίεργος κι αν είναι αυτός, παραμένει καθοριστικός για εμάς αλλά και για όλους γύρω μας. "Η ζωή δεν μετριέται σε λεπτά, αλλά σε στιγμές", κι ακόμα κι αν όλα ήταν διαφορετικά, ακόμα κι αν όλες οι ευκαιρίες για αλλαγή μας δίνονταν πίσω, ακόμα κι αν ο χρόνος μας χαριζόταν στο κυνήγι, το τέλειο θα κρατούσε μια στιγμή απ' όλες, κι οι υπόλοιπες θα παρέμεναν μια σειρά από απραγματοποίητα "Μακάρι...".

Vals Im Bashir (2008) - aka Waltz With Bashir + Stop That Tank! (1942)

2009-01-07T15:00:00.000+02:00

Σε ένα κόσμο που αρνείται την παραδοχή του πολέμου κάθε φορά που αυτός εξαφανίζεται από την τηλεόραση, τα θύματα μένουν αριθμοί σε άρθρα που γρήγορα λησμονούνται, και οι θύτες είναι τα απρόσωπα συμφέροντα που στέκουν πολύ βολικά κι ως δικαιολογία της παρεμβατικής βοήθειας των στρατευμάτων, είναι εξαιρετικά δύσκολο, να γυρίσεις ένα ντοκιμαντέρ που θα ξεσκεπάζει την αλήθεια με τέτοιο τρόπο, ώστε να μη χαθεί και το ίδιο στη λήθη του χρόνου.

Βασισμένος στην ανάγκη του ανθρώπου να διώχνει από τη μνήμη του καθετί τραυματικό, και συνεχίζοντας με την αδυναμία εξάλειψης ενός φρικιαστικού παρελθόντος που βρίσκει χώρο στο υποσυνείδητο και επανέρχεται συνεχώς, ο Ari Folman ξεκινά ένα ταξίδι στην ιστορία που δεν γράφεται στα βιβλία, αλλά μένει αναλλοίωτη σε στοιχειωμένες αναμνήσεις. Με όχημα τις αναβαθμισμένες τεχνικές rotoscoping, την αισθητική ενός πρωτοποριακού νεο-νουάρ animation, και με το βάρος της Ισραηλινής καταγωγής του και της φυσικής ενασχόλησής του με τον Πρώτο Πόλεμο του Λίβανου, ο Folman εκμεταλλεύεται τη συναισθηματική βαρύτητα των εικόνων, την ανθρωποκεντρική γενικότητα των περιστατικών και τις αφηρημένες εμβόλιμες συνεντεύξεις, ώστε να παρασύρει το κοινό σε μια αναζήτηση της αλήθειας που είναι τόσο καθαρή ώστε να αποτελεί κομμάτι πανανθρώπινο, πέρα από κάθε εθνική ταυτότητα.

Μέχρι το τέλος της ταινίας, καταφέρνει να δημιουργήσει κάτι τόσο αντιφατικά αληθινό, που η προβολή της ανάγεται αυτόματα σε άριστη μορφή ψυχανάλυσης η οποία σου αποκαλύπτει μνήμες που μόλις απέκτησες αλλά κατά κάποιο τρόπο έκλεινες συναισθηματικά μέσα σου από τότε που πρωτοαντίκρισες τον πόλεμο σε οποιαδήποτε μορφή του. Το Waltz with Bashir, ξεκινά δυναμικά και γίνεται μια εμπειρία που ασχέτως από το πόσο οικεία σου είναι, θα σε σημαδεύσει για την υπόλοιπη ζωή σου. Είτε το δεις σαν ντοκιμαντέρ, είτε σαν μια γραφική απεικόνιση θλιβερών αναμνήσεων, η τελική ταύτισή του με την πραγματικότητα όταν όλα τα φανταχτερά χρώματα ξεθωριάζουν, κι όταν η δραματική μουσική δώσει τη θέση της στις ανθρώπινες κραυγές, είναι σπαρακτική.

ΥΓ 1. Το Waltz with Bashir αποτελεί σταθμό στην κινηματογραφική ιστορία. Πολύ δύσκολα θα συναντήσουμε κάτι τόσο διαχρονικό κι εύστοχο στο είδος (με τόσο πρωτοποριακό περιτύλιγμα μάλιστα), και για αρκετό καιρό θα στέκεται ως πηγή έμπνευσης για τις αντίστοιχες ταινίες που θα ακολουθήσουν.

ΥΓ 2. Λατρεύω τις ταινίες που ακούγονται σε γλώσσες ακαταλαβίστικες αλλά με τις εικόνες τους μιλούν κατ' ευθείαν στην καρδιά σου και καταρρίπτουν κάθε αδυναμία κατανόησης. Αισθάνθηκα ότι αδικούσα τόσο πολύ το οπτικό αριστούργημα όμως, που με το τέλος της ταινίας είχα την ανάγκη να την ξαναδώ, αγνοώντας τους υπότιτλους, με όλη μου την προσοχή στραμμένη στην εικονογράφηση. Το ταξίδι έγινε ακόμα πιο συγκλονιστικό.

------------------------------

Σε ένα διαφορετικά συγγενές πολεμικό κλίμα είδα και το animation μικρού μήκους της Disney, Stop That Tank!, που δεν είναι τίποτα άλλο από ένα γραφικό εγχειρίδιο χρήσης του θαυματουργού όπλου Boys MK.1 Anti Tank Rifle, που όπως φανερώνει το όνομά του σχεδιάστηκε για να ακινητοποιεί και να καταστρέφει τανκ. Η ταινία λειτούργησε σαν τονωτική ένεση υπερηφάνειας των αμερικανικών στρατευμάτων συνοδευόμενη με γερή δόση προπαγάνδας (αναλογίσου και το έτος κυκλοφορίας της), αλλά διατηρεί το ενδιαφέρον μέχρι και σήμερα για τον διασυρμό του Hitler μέσω της υπερβολικής κωμικής του φιγούρας, που σαν κακομαθημένο παιδί χτυπιέται ακόμα και στην κόλαση για την άδικη ήττα του.

Vicky Cristina Barcelona (2008)

2009-01-06T13:48:00.000+02:00

Για άλλη μια φορά δεν μετάνιωσα που άργησα τόσο πολύ να δω μια από τις πιο πολυσυζητημένες ταινίες της περσινής χρονιάς. Πέτυχα ακριβώς τη στιγμή που είχα διάθεση να τη δω, δεν διάβασα τίποτα γι' αυτή τόσο καιρό, και ξεκίνησα όσο πιο πολύ μπορούσα αμερόληπτα την προβολή. Αφού τελείωσε υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι θα περιοριστώ σε μια μόνο σχετική αναφορά στον Almodovar, οπότε ας θεωρήσουμε ότι μόλις το έκανα, γιατί αν αρχίσω τις επιρροές και τις συγκρίσεις δεν θα τελειώσω ποτέ.

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της ταινίας, είναι ότι από την αρχή σου παρουσιάζεται πλήρης στις τεχνικές που ξεδιπλώνεται, και γνωρίζεις από την πρώτη στιγμή τι θα σου αρέσει και τι όχι μέχρι το τέλος. Από τις αφηγηματικές μεθόδους του voice over και του στυλ φωτορομάντζο, μέχρι την ηθογραφία των χαρακτήρων, όλα παραμένουν απαράλλακτα, και κλείνουν την ιστορία εκεί που την άρχισαν, για να την ταυτίσουν ειρωνικά (και έξυπνα) με την άσκοπη διεθνή αναζήτηση του Woody Allen (όσο αυτό μπορεί να συμβαίνει με τον αινιγματικό σκηνοθέτη). Η περιπέτεια της Vicky και της Cristina, αποτελεί μάλλον ένα τουριστικό ημερολόγιο που καταγράφει το πόσο εξωτικά και τρελά ζουν οι Ισπανοί. Δυστυχώς βέβαια για το ευρωπαϊκό κοινό τα κλισέ είναι οφθαλμοφανή, ενώ οι Αμερικανοί δεν ξέρω πόσο θα ζηλέψουν που ο Allen κάνει διακοπές μακρυά τους.

Φυσικά, όταν ξεφορτώνεσαι τις καλλιτεχνικές προσδοκίες σου που έχεις μάθει να έχεις από τον σκηνοθέτη, έρχεσαι αντιμέτωπος με μία -τουλάχιστον- ευχάριστη παραγωγή. Η Βαρκελώνη αν και δρα παρασκηνιακά στα κάδρα, πολλές φορές κλέβει άνετα την παράσταση. Εκεί βέβαια δρουν τα εγκλωβιστικά πλάνα και το καταιγιστικό καστ, για να σου τραβήξουν την προσοχή περισσότερο στους ίδιους και τη μεθυστική (ή καλύτερα μεθυσμένη;) αντίληψή τους για τη ζωή, και παρά στη γη που φαίνεται να τους κρατάει μαγευτικά δέσμιους της. Οι σχέσεις και οι "συμπλοκές" δυστυχώς δεν ξεφεύγουν από στερεότυπες καλλιτεχνικές και κοινωνικές αντιλήψεις, αλλά τουλάχιστον συμβολικά αναδεικνύουν τη σημασία των απωθημένων και την ανάγκη που έχει ο καταπιεσμένος να ξεχαστεί για λίγο στην αμαρτία και την ακαταμάχητη γοητεία της.

Παραδόξως όμως, και παρά τα αρνητικά που τόσο εξόφθαλμα μας δίνονται από την αρχή, "Οι διακοπές του Woody Allen στη Βαρκελώνη" έχουν κάτι εθιστικό. Κάτι οι σαγηνευτικά παθιασμένοι πρωταγωνιστές, κάτι η ανάλαφρη κινηματογράφηση και τα ζεστά φίλτρα της κάμερας, κάτι η απλοϊκή παρουσίαση των πιο σημαντικών προβλημάτων της ερωτικής καθημερινότητας, και η διάρκεια των 90 λεπτών κυλά ευχάριστα χωρίς να το καταλάβεις. Σαν το ανέμελο παιδικό παιχνίδι που θα θυμάσαι ευχάριστα παρά τις φορές που έπεσες κι έσκισες τα γόνατά σου.(Μήπως τελικά μας την έφερε πάλι ο Allen;)

ΥΓ 1. Η Penélope Cruz ξεπερνά κατά πολύ την ταινία. Σοφά ο σκηνοθέτης της χάρισε τόσο λίγο χρόνο, αλλιώς θα είχε μονοπωλήσει το ενδιαφέρον και την προσοχή, κι η ξανθιά μούσα του μάλλον θα έμενε παραπονεμένη. Προσωπικά το "Maria Elena Barcelona" ποσώς θα με χάλαγε...

ΥΓ 2. Και μιλώντας για παράπονο η μοναδική χαμένη είναι μάλλον η Rebecca Hall, που αν και καταλαμβάνει το 1/3 του τίτλου και του πρωταγωνιστικού καστ, χάνεται στο promotion των ηχηρών ονομάτων και των παθιασμένων περιπτύξεων τους.

ΥΓ 3. Το soundtrack είναι πανέμορφο, αλλά το ταύτισμα του ακούσματός του με το voice over έκανε την υπόλοιπη ταινία να μοιάζει πολύ άσχημα μουσικά γυμνή.

ΥΓ 4. Ανοίγω γκρουπ με τίτλο "Ήξερα τον Bardem και πριν το ανεκδιήγητο κούρεμα που του φόρεσαν οι Coen" και περιμένω να δω ποιος μοιράζεται μαζί μου το μακροχρόνιο θαυμασμό για τον Ισπανό Ηθοποιό.

ΥΓ 5. Δεν χορταίνω να βλέπω την Patricia Clarkson σε τέτοιους ρόλους!

Revolutionary Road (2008)

2009-01-05T18:07:00.003+02:00

Προσπερνάω το γεγονός ότι η ταινία σηματοδοτεί μια θρυλική -για πολλούς- επανένωση του DiCaprio με την Winslet μια δεκαετία μετά τον Τιτανικό. Οι φαν άλλωστε του Jack και της Rose που ονειρεύτηκαν μια αιωνιότητα μαζί, ίσως θα χρειαστούν τα χάπια τους, γιατί στο Revolutionary Road, το ζευγάρι αποτελεί μάλλον ένα πιο σκοτεινό alter ego του προηγούμενου ταιριάσματος. Προσωπικά μου αρκεί η εμπιστοσύνη της Winslet στις ανεξάρτητες Βρετανικές παραγωγές που την καθιέρωσαν, και στην πρώτη συνεργασία με τον οσκαρικό σύζυγο της Sam Mendes που της χαρίζει άλλον ένα εξαίσιο ρόλο (αν και πλέον είμαι πεπεισμένος ότι η Kate μπορεί να κάνει τα πάντα εξίσου καλά)! Άντε και για να κλείσω με τα λιγότερο σημαντικά, η παρουσία της Kathy Bates είναι μια ακόμα ευχάριστη αναθεώρηση στο επαγγελματικό πισωγύρισμα των "τιτανικών ναυαγών".

Στο ζουμί τώρα... Το Revolutionary Road δεν είναι μια επαναστατική ταινία!Η ιδέα της προαστιακής ζωής με την επιφανειακή ομοιομορφία και τις μικρές απολαβές σε ουσιαστική ικανοποίηση είναι χιλιοδιασκευασμένη. Αυτό που την κάνει ξεχωριστή όμως είναι το σκηνοθετικό πάτημα πάνω στο εξαιρετικό σενάριο του Justin Haythe (λυπάμαι αλλά δεν έχω διαβάσει το μυθιστόρημα του Richard Yates στο οποίο βασίστηκε), το οποίο αφήνει παρασκηνιακά να δουλεύουν ανατρεπτικές δυνάμεις οι οποίες υποκινούν τις επιθυμίες των πρωταγωνιστών μέχρι την τελική (ανα)τροπή των πραγμάτων, και ανάγουν την μικροαστική αυτή ιστορία της δεκαετίας του '50, σε ένα καθολικότερο κοινωνικό δράμα με το οποίο θα μπορούσε να ταυτιστεί κάθε γενιά. Το σημάδι του χρόνου άλλωστε είναι σχεδόν ανεπαίσθητο.

Κάτω από το πρίσμα των κοινωνικών ταμπού η ανάγκη για ουσιαστική ευτυχία γίνεται αμαρτωλό απωθημένο, την ίδια στιγμή που η ίδια η αμαρτία παραμένει στα σκοτεινά, ένα κοινό μυστικό που συμφέρει να συνεχίζεται! Η αυτοθυσία ακυρώνεται για να καταλήξει ιδιοτελής αλλά όσα χάθηκαν στην πορεία δεν γίνεται να ανακτηθούν εκ νέου. Οι αντοχές των δεσμών αγάπης δοκιμάζονται κι όταν μαζί με τη συνειδητοποίηση της προσπάθειας που δεν ξεκίνησε ποτέ απλώς για να μην αφήσει περιθώρια στην αποτυχία, αποκαλύπτονται μερικές ακόμα συγκλονιστικές αλήθειες, θα φανεί ξεκάθαρα πόσο εύκολα ή δύσκολα ξανακολλά το ραγισμένο γυαλί.

Για χάρη των εντονότερων συναισθηματικών ξεσπασμάτων, ο Mendes ξεφεύγει από τη σκηνοθεσία της κλειδαρότρυπας που τον ανέδειξε στο American Beauty, και περνά σε πιο εκτεθειμένες γραμμές, φέρνοντας στο προσκήνιο την οργή και κάθε καταπιεσμένο απωθημένο, δίνοντας συγχρόνως αρκετό παρασκηνιακό χώρο για τη συσσώρευση των προσώπων και των συναισθημάτων που θα κάνουν την τελική διαφορά. Στη σειρά από τις εύθραυστες σχέσεις, θα ξεχωρίσει με δεξιοτεχνικά καλυμμένο τρόπο η καταιγιστική ερμηνεία της Winslet για να καπελώσει πάμπολλες φορές τον DiCaprio που πασχίζει να εκμεταλλευτεί τα ξεσπάσματα οργής για να σταθεί ο κατάλληλος "άνδρας" απέναντί της. Βέβαια, για να μην είμαι άδικος, το σενάριο επιτρέπει ηθελημένα αυτή την ανισότητα για να δημιουργήσει και την ηθογραφική εξήγηση των προβλημάτων του ζευγαριού, οπότε ίσως και η ερμηνεία του DiCaprio να αποτελεί κατόρθωμα. Ειρωνικά πέρα από την παρασκηνιακή σημασία του ζευγαρώματος των δύο ηθοποιών, ίσως εν τέλει ο DiCaprio να ήταν και η κατάλληλη επιλογή για τον ρόλο αυτό .

ΥΓ 1. Η λατρεία μου για την Winslet ξεπερνά πολλά όρια, αλλά προκαλώ τον οποιονδήποτε να με διαψεύσει για τα λεγόμενά μου εν προκειμένω.

ΥΓ 2. Για να μην το παρακάνω κι έχοντας υπ' όψιν το ΥΓ 1, δεν έβαλα στο αρχικό κείμενο την επιθυμία μου να δω την Kate να σηκώνει το χρυσό αγαλματάκι της ακαδημίας. Η πορεία της όμως και το γεγονός ότι στις μισές (σχεδόν) πρωταγωνιστικές της ερμηνείες έχει κερδίσει κι από μια υποψηφιότητα, με κάνουν να πιστεύω ότι η στιγμή αυτή που ονειρεύομαι δεν θα αργήσει πολύ. Δεν ξέρω για φέτος βέβαια...αναμένω και το The Reader!

ΥΓ 3. Σημαντικότερο υστερόγραφο σ' αυτό το πλαίσιο όμως είναι η εξαιρετική ερμηνεία στο δεύτερο ρόλο του Michael Shannon, που αν και εμφανίζεται σε δύο σκηνές μόνο, καταφέρνει να κλέψει την παράσταση με την προσωποποίηση ενός ψυχικά διαταραγμένου ανθρώπου, που δείχνει να κατανοεί τα ρεύματα της κοινωνίας και να αποστασιοποιείται από αυτά, απλώς επειδή δεν θέλει να ζήσει το ίδιο πλασματικά μαζί με τους υποτιθέμενους σώφρονες συνανθρώπους του. Κρίμα που φέτος ανταγωνίζεται τον Heath Ledger, αλλιώς θα τον υποστήριζα σαν το αγαπημένο μου φαβορί για κάθε βραβείο της κατηγορίας αυτής.

Transporter 3 (2008)

2009-01-04T16:30:00.000+02:00

Έχω πολύ ανάμεικτα συναισθήματα για να οργανώσω κείμενο, οπότε αυτή τη φορά ας το κάνουμε ως εξής:

10 Συμπεράσματα βασισμένα στο Transporter 3
1)Το μοντάζ υψηλών ταχυτήτων που κάνει το αδιανόητο να μοιάζει πιστευτό, και τον πρωταγωνιστή να στέκει στο μέσο του κόσμου, έχει γίνει πλέον επιστήμη με λαμπρά αποτελέσματα!

2)Το Battle Royal, πέρασε το στάδιο των αντιγραφών-διασκευών, και πλέον ανοίγει τη δική του σχολή κινηματογράφου!

3)Το καλό που έκανε ο Ang Lee στον κινηματογράφο ξεπερνά τη σκηνοθετική του προσφορά, και οι Ασιάτες χορογράφοι πολεμικών τεχνών έχουν ΔΙΚΑΙΩΣ χεστεί στο τάλιρο! (ας μου επιτραπεί η έκφραση)

4)Οι γυναίκες-γλάστρες στις περιπέτειες μάλλον έχουν ξεπέσει πολύ!

5)Κι όταν μάλιστα τα γκάζια περιορίζονται κι οι σεναριογράφοι στρέφονται περισσότερο στο γυναικείο κοινό, δίνοντας εξόφθαλμα steamy σκηνές στον "παίδαρο" πρωταγωνιστή, μάλλον θα αρχίσουμε να αναθεωρούμε τα όρια του chick-flick σιγά σιγά.

6)Μαφιόζοι, τρομοκράτες και οικονομικοί εγκληματίες εξαφανίζονται και η μόδα θέλει πλέον κακούς με "οικολογικές βλέψεις", στο πλαίσιο των δικών τους συμφερόντων πάντα!

7)Αν όντας ηθοποιός έχεις στο βιογραφικό σου μερικές "προφορές", όλο και σε καμιά περιπέτεια θα χωθείς. Με το παγκοσμιοποιημένο είδος, σε κάθε ταινία, από τον Αμερικάνο χωριάτη μέχρι τον Πακιστανό, κανείς δεν μένει παραπονεμένος, αρκεί να προσαρμόζει στη μητρική του τα Αγγλικά!

8)Το κυνήγι του "λάθους" και του "φυσικά αδιανόητου" δεν ήταν ποτέ τόσο διασκεδαστικό!

9)Ο MacGyver ζει!!!!

10)Η σεναριακή επιτυχία του Transporter 1 αποδεικνύεται μάλλον συγκυριακή!

Πάντως συγκεντρωτικά για να μην παρασυρθείς από τα διφορούμενα -σε φάσεις- αρνητικά/θετικά σχόλια έχω να πω ότι δε χρειάζεται να βιαστείς να τη δεις στο σινεμά, εκτός κι αν η λαγνεία σου για τον Statham είναι ο μόνος λόγος που θα την έβλεπες ούτως ή άλλως, μιας και σε κλίμακα εντυπωσιασμού αφήνει τα περιθώρια να την απολαύσεις άνετα και στο σπίτι σου, ασχέτως απ' το μέγεθος της οθόνης σου. Αν και ομολογώ ότι μου άφησε καλύτερες εντυπώσεις από το προηγούμενο sequel.

Quantum of Solace (2008)

2009-01-02T23:55:00.005+02:00

Πολύ συχνά έχω καταραστεί το hype (τι μόδα κι αυτή πλέον;) για το αδικαιολόγητο φούσκωμα των προσδοκιών για μια ταινία που δεν έχει καν κυκλοφορήσει με αποτέλεσμα την τελική απογοήτευση του κοινού. Ευτυχώς για τον τελευταίο Bond μετά το hype ήρθε μια σειρά από μέτριες κριτικές που αντιστάθμισε λίγο τα πράγματα, κι έτσι σήμερα δύο μήνες σχεδόν μετά την πρεμιέρα της ταινίας στις ελληνικές αίθουσες, την απόλαυσα χωρίς να έχω την παραμικρή προδιάθεση για κάτι συγκεκριμένο.

Δεν θα τη συγκρίνω με την προηγούμενη, γιατί έτσι ξεκινά μια χαώδης σύγκριση με κάθε έναν από τους 21 προηγούμενους Bond που κατά τη γνώμη μου δεν καταλήγει πουθενά. Στην τελική η κάθε ταινία αντιπροσωπεύει πλήρως την εποχή της, κι από τις λίγες που έχω δει δεν μπορώ να πω ότι κάποια έθεσε τον πήχη ξεχωριστά ψηλά για τα δεδομένα που την περιτριγύριζαν ώστε να αξίζει να διακρίνεται από τις άλλες. Κι ακόμα πιο πάγια, καθένας έχει κολλημένο το μυαλό του στον αγαπημένο του Bond κι αυτό δεν νομίζω ότι αλλάζει ποτέ.

Για μένα που ποτέ δεν με άγγιξε ο Bond σαν διασκευή στον αυθεντικό χαρακτήρα του Fleming, έχω να πω ότι το Quantum of solace υπήρξε κάτι παραπάνω από απλή παρηγοριά. Ναι, οι σκηνές δράσεις ήταν περισσότερες απ' ότι στην προηγούμενη, αλλά ποσώς με χάλασε. Ναι, ο Daniel Craig επιστρέφει σε ένα πιο στερεότυπο πρότυπο πράκτορα 007, αλλά ούτε αυτό με χάλασε. Ίσως επειδή κρατάει αγαπημένα στοιχεία του χαρακτήρα, και συγχρόνως δεν φοβάται να απομακρυνθεί από χιλιοειπωμένες catchphrases (βλ. "My name is Bond...James Bond"), κλισέ προτιμήσεις ("Martini...shaken not stirred!"), και ευφάνταστες εφευρέσεις που θαμπώνουν αντί να ανοίγουν τα μάτια.

Για να μην μείνω πολύ στην παγίδα της σύγκρισης, θα αναφέρω ότι ξεκάθαρα ευχαριστήθηκα τις σκηνές δράσεις όσο τίποτα, και θεωρώ εκπληκτικά έξυπνο το μοντάζ που άφηνε τις γρήγορες εναλλαγές να καλύπτουν το "ψεύτικο" της υπόθεσης με περάσματα που δύσκολα ακολουθούσε λεπτομερώς το μάτι. Το ίδιο έξυπνα θεώρησα τον εμπλουτισμό της πλοκής με αρκετά καυστικά αστεία καθώς και με περισσότερο μελό σκηνές -η σκηνοθετική παρέμβαση στην Tosca του Puccini έδεσε εκπληκτικά με το παιχνίδι καταδίωξης της στιγμής... (ίσως) η αγαπημένη μου σκηνή!

Όσο για το Bond Girl κάπως αδιάφορο μου φάνηκε, αλλά το καλό ήταν ότι πέρα από τη σειρά, ήταν περαστική και στην ίδια την ταινία (ή τουλάχιστον αυτή την αίσθηση είχα εγώ, που φχαριστήθηκα υπέρ του δέοντος τον σημαντικότερο, και πάντα εξαιρετικά ερμηνευμένο, ρόλο της Judi Dench ως Μ).

Σε γενικές γραμμές τη βρήκα εντυπωσιακή κι όχι φαντασμαγορική (για καλό το λέω αυτό), και μία καλή συνέχεια για τον πράκτορα που παραμένει αρεστός (αλλά όχι κι αγαπητός) σε μένα.

ΥΓ 1. Η αναβαθμισμένη αναφορά στο χρυσό πτώμα-θύμα του Goldfinger, ήταν απλώς πανέξυπνη και άκρως κατάλληλη για τη σκηνή και την κατάρα του Bond σαν χαρακτήρα!

ΥΓ 2. Ο David Arnold μάλλον ζήλεψε τον -πολύ αγαπημένο μου- Gustavo Santaolalla στην σκηνή της ερήμου, αλλά τον συγχωρώ, γιατί μπορεί η δική του μουσική "Babel" να μην ήταν και τόσο εμπνευσμένη, αλλά ήταν αρκούντως καλή!

ΥΓ 3. Ναι εξακολουθώ να πιστεύω ότι ο Paul Haggis "τα σπάει" σαν σεναριογράφος!

ΥΓ 4. ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ! ! !

2008-12-31T23:59:00.000+02:00

Διαβάζω περασμένα ποστ, και πέρα από την κινηματογραφική σαιζόν, βλέπω πως καθρεπτίζουν τη χρονιά σε όλες τις περιόδους της. Σχέδια που πέτυχαν κι άλλα που δεν έγιναν ποτέ. Μερικά απλώς παίρνουν παράταση μέχρι να τα βρει ο καιρός τους.

Ένας άνθρωπος που αγαπώ πολύ, λέει πως "τον χρόνο τον φτιάχνουμε εμείς". Και συμφωνώ απόλυτα. Απόψε όμως, για λίγες στιγμές, θα αφήσω τον χρόνο να με παρασύρει στο δικό του ταξίδι. Θα μετρήσω μαζί του ανάποδα και θα μηδενίσω όλα αυτά που πέρασαν και άφησαν το δικό τους σημάδι. Και σε μια στιγμή, θα νοιώσω καινούργιος... όσο μια ταινία που την έχεις ξαναδεί, αλλά εξακολουθείς να πιστεύεις πως το τέλος θα έρθει διαφορετικά. Κι άλλη μια χρονιά θα προσπαθώ να πιστεύω πως το τέλος θα αλλάξει. Κι ίσως φέτος τα καταφέρω. Οι ταινίες αντέχουν στο χρόνο γιατί αλλάζουν μαζί του.

Όλα εκείνα που δεν θα αλλάξουν τα ξεχνάω για λίγο. Κι ας έρθουν να με τρομάξουν στην ώρα τους. Στις σκηνές που ξεχνάς να θυμηθείς πως σε τρομάζουν, μόνο και μόνο γιατί στο τέλος τους τα μάτια σου άνοιγαν πάλι ατρόμητα.

Καλή προβολή!!!

In a lonely place (1950)

2008-12-29T00:02:00.000+02:00

Βασισμένο αμυδρά στο ομότιτλο βιβλίο της Dorothy Hughes, το In a lonely place, αποτελεί μια πρωτότυπη, για την εποχή, μείξη των μελοδραμάτων με τα φιλμ-νουάρ θρίλερ, και παρόλο που αυτό στάθηκε εμπόδιο σε ένα καλύτερο marketing που θα απέτρεπε την εμπορική του αποτυχία, σήμερα θεωρείται ένας από τους βασικούς λόγους που κάνει την ταινία ανεξίτηλα κλασσική. Βέβαια σημαντικό ρόλο σ' αυτό έπαιξε και η δυναμική παρουσία του Bogart σε μία από τις πιο ανατρεπτικές ερμηνείες της καριέρας του. (Πολλοί θεωρούν το όσκαρ που ήρθε δύο χρόνια αργότερα με το African Queen, σαν καθυστερημένη βράβευση αυτής της ερμηνείας).

Με το ρόλο ενός σεναριογράφου που αναζητά τη χαμένη του έμπνευση, μας δίνεται μια ξεκάθαρη ματιά πίσω από τον επιφανειακά αστραφτερό κόσμο του Hollywood, απ' όπου και ξεκινά μια σεναριακή αναζήτηση των ορίων της ανθρώπινης βιαιότητας και μισαλλοδοξίας. Η επιτυχία της αναζήτησης αυτής έρχεται περισσότερο για να παρασύρει τον ίδιο το θεατή να παίξει με τα δικά του όρια και να αναγνωρίσει τον εαυτό του στους πρωταγωνιστές και το αντίστροφο. Με μια παρόμοια εσωστρεφή προσέγγιση το σενάριο αυτοσαρκάζει την ύπαρξη του χρησιμοποιώντας το σχετικό ρόλο του Bogart, και έτσι απενοχοποιείται κι από τις κατηγορίες που το θέλουν να ξεφεύγει από τις προθέσεις του πρωτότυπου βιβλίου.

Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον όμως για το θεατή, έρχεται με την εισαγωγή ενός δεύτερου επιπέδου πλοκής η οποία ακολουθεί το μυστήριο ενός φόνου, περιπλέκει τους χαρακτήρες ηθογραφικά, και ανατρέπει σε απροσδιόριστο βαθμό τις εντυπώσεις που πρέπει να αφήνει ο "ήρωας" μιας ταινίας. Στο πλαίσιο αυτό πατά και η τρομακτικά σκοτεινή σκηνοθεσία του Nicholas Ray, που εγκλωβίζει όλες τις αντίρροπες δυνάμεις της ταινίας στον ίδιο χώρο, για να μεγιστοποιήσει τις ερμηνευτικές εντάσεις και τα ηθογραφικά ξεσπάσματα ώστε να μην αφήνουν ασυγκίνητο κανένα.

Τα εύσημα βέβαια αρμόζουν και στη Gloria Grahame που αποτελεί την ευαίσθητη δύναμη της ταινίας, και αναδεικνύει περισσότερο τις αντιθέσεις στο ρόλο του Bogart, ανάγοντας τον στον ιδανικό αντι-ήρωα. Η ερμηνεία της, αν και συζητήθηκε περισσότερο υπό τη σκοπιά των προβλημάτων που είχε η ίδια με τον σύζυγο και σκηνοθέτης της ταινίας, Ray, δεν αμφισβητήθηκε ποτέ για την δυναμική της, που της επέτρεψε να σταθεί εξαίσια στο κινηματογραφικό ταίρι της με τον Bogart.

ΥΓ. Το In a lonely place άνοιξε εξαίσια το θέμα του παρασκηνίου της δημοσιότητας το 1950, την ίδια χρονιά που ακολούθησαν αντίστοιχα αριστουργήματα όπως το Sunset Blvd, και το All About Eve.

ΥΓ 2. Σε δήλωση του για την αισθητική της νέας του ταινίας "Los Abrazos Rotos", ο Pedro Almodovar ανέφερε ότι θα είναι εμπνευσμένη από την αντίστοιχη αισθητική του In a lonely place και του The Bad and the Beautiful, κάτι που μου δίνει έναν επιπλέον λόγο να ανυπομονώ για την κυκλοφορία της στις αίθουσες.

Viva Pedro Special - Μέρος 4ο - Η κλασσική εποχή

2008-12-28T00:01:00.000+02:00

Το 1985 η ισπανική τηλεόραση ανέθεσε στον Almodóvar να σκηνοθετήσει μια ιστορία του που θα παιζόταν στην εκπομπή "La edad de oro" (Η χρυσή Εποχή), που παρουσίαζε η κριτικός Paloma Chamorro. Ο ίδιος εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία και δημιούργησε μια δραματική ιστορία αγάπης και χωρισμού, συμπληρωματική του ¿Qué he hecho yo para merecer esto! που τότε συνέχιζε να κάνει ρεκόρ εισιτηρίων στα ταμεία. Το Tráiler para amantes de lo prohibido (1985) αποτέλεσε μία kitsch επιτομή και φόρο τιμής στις τελενοβέλες των 2 προηγούμενων δεκαετιών. Με εναλλαγή τραγελαφικών διαλόγων και αγαπημένων τραγουδιών bolero, δημιουργεί μια ιστορία που επιδιώκει αποκλειστικά να είναι διασκεδαστική, και το καταφέρνει. Οργανωμένη σε "πράξεις" παρουσιάζεται στα μέτρα ενός θεατρικού μιούζικαλ, που στιγματίζεται έντονα από τις χαρακτηριστικές εκκεντρικότητες του σκηνοθέτη. Την παράσταση κλέβει η Bibí Andersen που κατέχει μερικούς ακόμα περαστικούς, άλλα άκρως ενδιαφέροντες ρόλους στο συνολικό έργο του Almodóvar, κι εδώ ερμηνεύει το τραγούδι-κλειδί της υπόθεσης "Soy lo prohibido"(Είμαι το απαγορευμένο).

Με την μεγάλη διεθνή επιτυχία του ¿Qué he hecho yo..., ο Almodóvar αισθάνθηκε την ανάγκη να στραφεί σε ένα διαφορετικό είδος κινηματογράφου που θα τον βοηθούσε να αναδείξει περισσότερο τις συγγραφικές και σκηνοθετικές του ικανότητες, καθώς και να ασχοληθεί με τομείς της ισπανικής κοινωνίας που έχουν εθνική ταυτότητα, αλλά καταλήγουν να αφορούν τους πάντες μέσω της πανανθρώπινης εξάρτησης στην ηδονή. Το μέσο αυτό θα τον οδηγούσε στην καθιέρωση μιας δικής του υβριδικής κινηματογράφησης, που έκτοτε θα αποτελέσει σήμα κατατεθέν, και θα του δώσει το πάτημα να αρχίσει στα μισά της καριέρας του, ένα συμπληρωματικό οπισθοδρομικό ταξίδι στην φιλμογραφία που τον έκανε γνωστό, δοσμένο εκ νέου κάτω από το καθιερωμένο πλέον αλμοδοβαρικό στίγμα.

Matador (1986)
Στην απαρχή λοιπόν, μιας περισσότερο κλασσικής, για τον ίδιο, εποχής, πιάνεται από το θέμα της ταυρομαχίας για να περάσει συμβολικά σε κάθε ερωτικό παιχνίδι που καταλήγει θυσία (συναισθηματική αλλά και σαρκική) στο βωμό της διεστραμμένης απόλαυσης. Ο αυνανισμός του ταυρομάχου μπροστά σε μια οθόνη γεμάτη από gore σκηνές θέτει το σαδιστικό κλίμα εξ' αρχής. Στο κλίμα αυτό αναπτύσσονται οι βασικές κινητήριες δυνάμεις της ταινίας, που χρησιμοποιούν τα μυστικά και τους ανολοκλήρωτους πόθους για να δημιουργήσουν χαρακτήρες πιόνια - έρμαια στο παιχνίδι τους, την ίδια στιγμή που μια ανώτερη υπερφυσική δύναμη τους ξεσκεπάζει και τους "ευλογεί" με την καταδίκη τους. Το αγαπημένο θέμα της θρησκείας, εμπλουτίζεται με τη σκοτεινή πλευρά του σεξ και της σαρκικής απελευθέρωσης μέσω της σωματικής καταστροφής, με τους ήρωες να πλέκουν ένα σχεδόν μυθικό θρίλερ, από ερωτικές "μάχες" που καταλήγουν σε θάνατο κι από σκοτεινές επιθυμίες που παραμένουν απωθημένα μιας αδύνατης "νίκης". Αναμφισβήτητα η πιο σκοτεινή ταινία του Almodóvar και η πρώτη στην οποία σκηνοθετεί τόσο γραφικές σαρκικές σκηνές πάθους. Στο Matador μοιράζεται για πρώτη φορά τη σεναριακή επιτυχία με τον Jesus Ferrero. Εδώ συναντάμε και μία από τις πιο ολοκληρωμένες ερμηνείες του (μόλις 26 χρόνων τότε) Antonio Banderas.

Ο Almodóvar σχολιάζοντας την ταινία είπε "Οι Ισπανοί σέβονται τον κόσμο των ταυρομαχιών ακόμα περισσότερο κι από τη Θρησκεία. Δοθείσης της ευκαιρίας θα καταδίκαζαν πιο εύκολα ένα ταυρομάχο, παρά τον ιδρυτή της Opus Dei".

Το 1986 ο Pedro μαζί με τον αδελφό του Agustín, εκμεταλλεύονται το νόμο της Pilar Miró που επέτρεπε στους κινηματογραφιστές να ζητούν μέχρι και 50% κάλυψη των εξόδων τους από το κράτος, και ιδρύουν τη δική τους εταιρία παραγωγής την El Deseo, που έκτοτε παράγει κάθε ταινία του Pedro, και πιο πρόσφατα ταινίες άλλων ανεξάρτητων Ισπανών δημιουργών.

Το Matador μπορεί να γνώρισε μεγάλη διεθνή επιτυχία, αλλά στην Ισπανία έγινε δεκτό με ανάμεικτες κριτικές. Για το λόγο αυτό στην επόμενη ταινία του, θέλησε να επιστρέψει σ' αυτό που ήξερε να κάνει καλά, στο μελόδραμα, χωρίς όμως να απαρνηθεί και τις εξελιγμένες σκηνοθετικές του μεθόδους.

La ley del deseo (1987)
Έτσι για άλλη μια φορά ρίχνεται στην κυνήγι των κρυφών πόθων του ανθρώπου, με κυρίαρχες ομοφυλοφιλικές παρεμβάσεις, αυτή τη φορά αντικαθιστώντας την τύχη με τη μοίρα, σαν παράγοντα ευτυχίας, παρουσία των αγαπημένων συγκυριών, που ενώνουν τις υπο-ιστορίες του, πάντα, σε ένα τραγικό ντελίριο συναισθημάτων και καταστάσεων. Το Movida μοιάζει να αναβιώνει εδώ, σαν μια καλλιτεχνική κατάρα, την ίδια στιγμή που το Ne Me Quitte Pas γίνεται πλέον η σπαρακτική επένδυση, στη θέση των -τότε- πανκ ξεσπασμάτων. Για πρώτη φορά ξεγυμνώνει τόσο κυνικά την μοναξιά που ακολουθεί τη χρήση των ναρκωτικών και του ανούσιου σεξ, και παρουσιάζει ένα κόσμο τόσο κατεστραμμένο από τη συναισθηματική εκμετάλλευση, που είναι έτοιμος να αγκαλιάσει τις αποτυχίες του, απλώς γιατί είναι το μόνο που του απομένει. Ακόμα κι αν αυτό τον αναγκάζει να πορεύεται με το μοναδικό νόμο που βολεύει τις πληγωμένες καρδιές...το νόμο του πάθους! Ο Almodóvar αντιμετώπισε τεράστια προβλήματα μέχρι να βρει το άνοιγμα για την έξοδο της ταινίας στις αίθουσες, και γι' αυτό η επιτυχία του την ανάγει σε μία από τις σημαντικότερες ανεξάρτητες ταινίες του νεότερου ισπανικού κινηματογράφου. Ευτυχώς η κυκλοφορία της μας χάρισε μερικές εξαιρετικές ερμηνείες, πέραν της σκηνοθετικής και σεναριακής αλμοδοβαρικής ιδιοφυίας πίσω από το σύγχρονο φιλμ-νουάρ αυτό, ανάμεσα στις οποίες η "μανιακή προσέγγιση" στο σχιζοφρενικό ρόλο του Antonio Banderas, η πρώτη εμφάνιση της ανεκδιήγητα καλτ Rossy de Palma, και η πολυεπίπεδη ερμηνεία της Carmen Maura -που σήμερα θα θεωρούταν οσκαρική- που χάρη στη φύση της την ανέδειξε έκτοτε σε ένα από τα δημοφιλέστερα gay icons της Ισπανίας.

Στο επόμενο: Viva Pedro Special - Μέρος 5ο - Η καταξίωση και η διεθνής αναγνώριση!

Viva Pedro Special - Μέρος 3ο - Οι πρώτες σημαντικές επιρροές

2008-12-27T01:15:00.000+02:00

Με την κατάρρευση του δικτατορίστικου ιδεαλισμού που ακολούθησε το θάνατο του Franco (1975), η εκτόνωση της ισπανικής επαναστατικής νεολαίας αποπροσανατολίστηκε. Κινήματα όπως το La Movida, αποδυναμώθηκαν και οι νέοι που αγνοούσαν τους κανόνες και ζούσαν για τη διασκέδαση με το ελεύθερο σεξ και τις ουσίες, ξαφνικά άρχισαν να αναζητούν νέες κατευθύνσεις, με τους περισσότερους να καταλήγουν δέσμιοι των πιο επικίνδυνων ναρκωτικών που άρχισαν να κάνουν τότε την εμφάνισή τους.

Οι καλλιτεχνικές ομάδες, άρχισαν να ενσωματώνουν αυτές τις εξελίξεις στο έργο τους, απεικονίζοντας τους κομματιασμένους δρόμους που κατέληγαν στην ίδια παρακμή...τη δυναμικά εκούσια εξόντωση της νεολαίας. Στο πλαίσιο αυτό ο ίδιος ο Almodóvar, αποφασίζει να στραφεί στον κινηματογράφο που ακούγεται όχι επειδή κάνει απλώς θόρυβο, αλλά επειδή έχει κάτι να πει! Με πηγή έμπνευσης τον συμπατριώτη του και δημιουργό Luis García Berlanga που έζησε ολοκληρωμένα τη δικτατορία του Franco, και δε δίσταζε να τη σατιρίζει και να ξεφεύγει επιδέξια από τη λογοκρισία με κρυμμένες και διφορούμενες νύξεις, καθώς και επιρροή από τις μείξεις του φανταστικού με το πραγματικό που καθιέρωσε ο μεγάλος Ιταλός σκηνοθέτης Federico Fellini, αποφασίζει να γυρίσει μια σκανδαλώδη ταινία που θα είχε για πρώτη φορά την υποστήριξη από μια επίσημη ομάδα παραγωγής.

Η αρχή έγινε με την Tesauro στην οποία θα γύριζε δύο συνολικά ταινίες, πριν ιδρύσει τη δική του εταιρεία παραγωγής μαζί με τον αδελφό του Agustín.

Entre Tinieblas (1983)
Με ένα εκκεντρικό μοναστήρι στο προσκήνιο, και τα απομεινάρια της πανκ επανάστασης μαζί με την διαλυμένη ισπανική κοινωνία στο παρασκήνιο, κλείνει στον ίδιο χώρο συμβολικά πρόσωπα θρησκευτικής (και πολιτικής) εξουσίας και τα ανακατεύει με στερεοτυπημένα κοινωνικές αμαρτωλές μορφές, για να αναδείξει τις ομοιότητές τους μέχρι την τελική αποστομωτική ταύτισή τους. Σατιρίζοντας την πίστη δια της απουσίας της, παρουσία μιας ανθρώπινης αφελούς εμπιστοσύνης προς καθετί (φαινομενικά) ισχυρότερο, παρουσιάζεται ένα αναδρομικό παιχνίδι εκμετάλλευσης, που εξηγεί συμβολικά τον τρόπο με τον οποίο πέθαναν τα ιδανικά κάθε κοινωνικού κινήματος, στο όνομα της ατομικής παρασιτικής επιβίωσης. Ο έρωτας σαν καταδίκη παρά σαν ευλογία, κυριαρχεί ως βασική κινητήριος δύναμη, και το εν αγνοία καλό πηγάζει αντιφατικά, στα προσφιλή για τον Almodóvar λημέρια της επαναστατικά καταδικασμένης γενιάς του που πλήρωσε εντονότερα το τίμημα της δικτατορικής κατάρρευσης.

Η ταινία συγκεντρώνει στο καστ της τις σημαντικότερες εμβληματικές γυναίκες του σκηνοθέτη, με την τρίτη και τελευταία συνεργασία του με την Cristina Pascual στον πιο αβανταδόρικο ρόλο της καριέρας της, με την πρώτη (από τις συνολικά 6) εμφάνιση της εκκεντρικής (γιαγιάς!) Chus Lampreave καθώς και της αριστοκρατικά κινηματογραφικής Marisa Paredes, και την τρίτη από τις συνολικά 8 συνεργασίες με την υπέρτατη μούσα του Carmen Maura. Μαζί τους ξεκίνησε και η γενικότερη ενασχόληση του Pedro με τη γυναίκα σαν σύμβολο των πάντων, και η διερεύνηση στον γυναικείο ψυχισμό ντυμένο με κάθε ανθρώπινη έκφανση. Ο ίδιος βέβαια έχει επανειλημμένως εκφράσει τη δυσαρέσκεια του, για τις υποχωρήσεις που αναγκάστηκε να κάνει στη συγκεκριμένη ταινία, προκειμένου να πάρει την έγκριση κυκλοφορίας. Χρειάστηκαν πάνω από 15 χρόνια και η διεθνής αναγνώριση, για να κυκλοφορήσει το 20λεπτο των κομμένων ή τροποποιημένων σκηνών της αρχικής κόπιας.

¿Qué he hecho yo para merecer esto! (1984)
Η ταινία αυτή έχει πολλούς λόγους για να ξεχωρίζει στη γεμάτη φιλμογραφία του μεγάλου Ισπανού δημιουργού. Καλλιτεχνικά πρόκειται για μια άρτια μαύρη κωμωδία που οργανώνεται πάνω σε εξερευνητικούς άξονες που έχουν να κάνουν με κάθε είδους εξάρτηση. Φυσικά ξεκινώντας από τα ναρκωτικά σε ένα γενικότερο υπερκαταναλωτικό πλαίσιο, που προσγειώνει την εξάρτηση σε επίπεδα νοικοκυριού, φτάνει μέχρι την ανθρώπινη εξάρτηση στους τύπους και στα στερεότυπα που προστατεύουν τις ισχυρές κοινωνικές ισορροπίες. Βέβαια από το θέμα αυτό δεν θα μπορούσε να παραληφθεί το στερητικό σύνδρομο που έρχεται περισσότερο σαν επιτακτική ανάγκη παρά σαν απόφαση. Σεναριακά καταφέρνει να δημιουργήσει ένα πιστό κοινωνικό αποτύπωμα της εποχής μέσα από ευφάνταστα διασκεδαστικές προσωποποιήσεις ρόλων του άνδρα και της γυναίκας, σε ένα ηλικιακό φάσμα που δεν αφήνει απ' έξω καμία γενιά. Με περισσότερη εμπειρία στη γραφή πλέον ο Almodóvar επανέρχεται στο μοτίβο των εντυπωσιακών "δεύτερων" χαρακτήρων, που αυτή τη φορά μένουν ευδιάκριτοι σε ένα περισσότερο διακοσμητικό αλλά εξίσου σημαντικό και διασκεδαστικό ρόλο. Τα σκηνοθετικά του σημάδια αρχίζουν να παγιώνονται την ίδια στιγμή που το μεταφυσικό και η τραβηγμένη πραγματικότητα τον συνδέει δεξιοτεχνικά με τον Rainer Werner Fassbinder και το γενικότερο κινηματογραφικό ρεύμα του ιταλικού νεορεαλισμού. Στη βάση αυτή, καταλήγει σε μια συμβολική επιστροφή στη λύτρωση που βρίσκει ο καθένας μέσα από την ελπίδα μιας νέας αρχής - μια ιδέα που θα κλείσει τον κύκλο της δύο δεκαετίες αργότερα με το Volver. Με το ¿Qué he hecho yo... έρχεται και η πρώτη συνεργασία του με τον Alberto Iglesias που γίνεται στο εξής σχεδόν μόνιμος συνεργάτης του.

Όλα αυτά τα στοιχεία έθεσαν τις βάσεις για την πρώτη σημαντική αναγνώριση του Almodóvar με την ταινία να απολαμβάνει διεθνή κυκλοφορία, να λαμβάνει εξαιρετικές κριτικές σε Ευρώπη και Αμερική και να θεωρείται μέχρι και σήμερα μία εκ των 5 πιο χαρακτηριστικών και σημαντικών ταινιών του.

Στο επόμενο: Viva Pedro Special - Μέρος 4ο - Η κλασσική εποχή

Viva Pedro Special - Μέρος 2ο - Από τα underground club στον Punk κινηματογράφο

2008-12-20T19:52:00.001+02:00

Μετά το σούσουρο που δημιούργησαν οι μικρού μήκους ταινίες του στη νυχτερινή ζωή της Μαδρίτης (και της Βαρκελώνης), και με την παρότρυνση της Carmen Maura, ο Pedro αποφάσισε να αφήσει την ερασιτεχνική του Super-8 κάμερα, και να περάσει σε πιο επαγγελματικές δουλειές με φιλμ 16mm. Η πρώτη δοκιμαστική προσπάθεια έγινε σε μία ακόμα μικρού μήκους ταινία που θα σηματοδοτούσε και το πέρασμα σε πιο ολοκληρωμένες κινηματογραφικές δουλειές.

Salomé (1978)
Αν και συχνά μπερδεύεται λανθασμένα ως διασκευή του διάσημου θεατρικού του Oscar Wilde, το Salomé αποτέλεσε περισσότερο μια προσωπική σαρκαστική παρέμβαση του Almodóvar στην ανθρώπινη προσήλωση στο Θεό, εκμεταλλευόμενος εξυπηρετικά τη Σαλώμη, τον Αβραάμ και τον Ισαάκ και τους συμβολισμούς που κρύβουν οι ρόλοι τους ώς βιβλικά πρόσωπα. Περνώντας από τον ονειρικά οξύμωρο χορό των 7 πέπλων (η Σαλώμη παρουσιάζεται με αθλητικές μπότες να γίνεται φθηνό χορευτικό θέαμα, στο μαγευτικά ηλιόλουστο φακό της κάμερας) σε μία προσγειωτική θεϊκή παρέμβαση με τη φλεγόμενη βάτο, το φιλμ αποτελεί την πρώτη ένδειξη ενός πειραματικού σκηνοθέτη με όραμα.

Με την τάση να προκαλέσει και να εκφράσει μια δημιουργική επαναστατικότητα, αλλά και να μαζέψει χρήματα για τις επόμενες ταινίες του, ο Pedro χωρίς προϋπολογισμό ολοκληρώνει σε σενάριο μια ιδέα που είχε χρόνια, παίρνει την καλή του φίλη, πλέον, Carmen Maura και γυρίζουν με μία κάμερα σε λίγες μόνο μέρες την πρώτη του ταινία μεγάλου μήκους Folle...folle...fólleme Tim! (θα το μεταφράσω απλώς στα αγγλικά για προφανείς λόγους - Fuck...fuck...fuck me Tim!). Δυστυχώς ότι ξέρω για την ταινία αυτή, είναι μια άκρως δελεαστική σύνοψη του imdb και μερικές μικρολεπτομέρειες ακόμα. Ελπίζω να έχουμε τη δυνατότητα κάποια στιγμή να τη χαρούμε, έστω και σαν rip μιας ξεχασμένης-κατεστραμμένης βιντεοκασσέττας.

Η ταινία αυτή αποτέλεσε το πρώτο μέρος μιας άτυπης Punk τριλογίας. Η συνέχεια έρχεται δύο χρόνια αργότερα σε ακόμα μια συνεργασία με την Carmen Maura και τον Félix Rotaeta στο...

Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón (1980)
Με χαρακτήρες που θα μπορούσαν να προέρχονται από μια πιο kitsch εκδοχη των ηρωίδων του Milo Manara, και δομή που θύμιζει περιοδικό φωτορομάντζο, η Πέπη, η Λούσυ, η Μπόμι και τ'άλλα κορίτσια (όπως έγινε γνωστή η ταινία στη φεστιβαλική ελλάδα!!!), προκαλούν, ερωτεύονται, ηδονίζονται κι εκδικούνται...όλα σε υπερθετικό βαθμό! Σε μια εποχή που η ισπανική νεολαία πειραματίζεται με τα πάντα και τα 3 φύλα δεν είναι αρκετά για να καλύψουν τις σεξουαλικές διαστροφές και διακυμάνσεις, μέχρι που η ερωτική ταυτότητα χάνει τελείως το νόημά της. Ιστορία που αρχίζει από το πουθενά και τελειώνει στο ίδιο σημείο, αλλά παραδόξως κλείνει στην πορεία της ολόκληρη τη γκάμα από την αθωότητα στη διαστροφή, από την εκρηκτικά ανεξέλεγκτη γέννηση των πιο αλλόκοτων ανθρώπινων σχέσεων μέχρι την τελική αναπόφευκτη κατάλυσή τους. Μέσα στις απόλυτες λήψεις της κινηματογραφικής decadence, θα συναντήσεις ευφάνταστες ιστορίες, ανάμεικτα δεξιοτεχνικές ακολουθίες, και το πιο διασκεδαστικό τρίλεπτο διαφημίσεων που έχεις δει ποτέ, και δένει πανέξυπνα στο ούτως ή άλλως πυκνό διασκεδαστικό σενάριο. Η επιτομή της απόλυτης Αλμοδοβαρικής ελευθερίας...

Με τα λόγια του ίδιου "Η Pepi, Luci, Bom... είναι μια ιστορία για δυνατά και ευαίσθητα ανθρώπινα όντα, που αφιερώνουν τον εαυτό τους στο πάθος, που υποφέρουν από αγάπη και περνούν καλά!"

Laberinto de pasiones (1982)
Ο Λαβύρινθος του Πάθους, αναγνωρίζεται ως η πρώτη ολοκληρωμένη σεναριακά δουλειά του, μιας και εδώ συναντάμε σαφή διαχωρισμό στην πλοκή και τις υπο-ιστορίες της, οι οποίες αντιφατικά δένουν δαιδαλωδώς σε ένα κυκεώνα από μπερδέματα και συμπτώσεις. Τα κεντρικά πρόσωπα σχηματίζουν ένα "υπό-κατασκευή" ζευγάρι. Ο καθένας ξεχωριστά έχει περάσει από κάθε σεξουαλική έκφανση που αντιπροσωπεύει το φύλο του, κι όχι μόνο, αλλά μαζί προσπαθούν να ξεκινήσουν ένα περιπετειώδες κοινό μέλλον, μακρυά από τις κραιπάλες του παρελθόντος. Οι πάμπολλοι δευτερεύοντες χαρακτήρες που τους περικυκλώνουν όμως (ένας από αυτούς κι ο Antonio Banderas στην πρώτη του επίσημη εμφάνιση), κλέβουν συχνά την παράσταση με τη σύνθεση μιας ακέραιας, αλλά φαινομενικά κατακερματισμένης ιστορίας, που φέρνει το θεατή αντιμέτωπο με μια σειρά από ξεκαρδιστικά μπερδέματα, καθώς και μ'ένα ένοχο μυστικό, που φαίνεται να εξηγεί πολλά για την προδιαγεγραμμένη μοίρα των πρωταγωνιστών. Μαζί με τη συνέχιση της αναζήτησης των σεξουαλικών ορίων και στερεοτύπων, ο Almodóvar θέτει τις βάσεις για ένα δικό του είδος κινηματογραφικής δημιουργίας, που βασίζεται στο μελόδραμα αλλά εμπλουτίζεται με kitsch στοιχεία, φανταχτερά σκηνικά και παρουσίες, μια πολυεπίπεδη διερεύνηση της ανθρώπινης ταυτότητας με ιδιαίτερη αδυναμία στον πολυσχιδή ρολό της γυναίκας (και των "υποπαραγώγων" της), σε φόντο μιας ουσιαστικής απεικόνισης της μετα-Φράνκο εποχής ισπανικής κοινωνίας. Αυτή η ταινία αποτελεί και την πρώτη του πολύπλευρη συμμετοχή ως σεναριογράφος, σκηνοθέτης, ηθοποιός και μουσικός!

Ο ίδιος βέβαια τότε δήλωνε "Μια ταινία που δεν έχει να συνεισφέρει τίποτα, στην κουλτούρα κανενός". Η κινηματογραφική ιστορία, μάλλον το διαψεύδει σήμερα! Το cult status μόνο και μόνο αυτής την οδήγησε να προβάλλεται για μια δεκαετία στη μεταμεσονύχτια θέση του Alphaville της Μαδρίτης. Οι φανατικοί του δικού μας Άλφαβιλ, έχουν μια ιδέα για τη σημασία αυτού!

Στο επόμενο: Viva Pedro Special - Μέρος 3ο - Οι πρώτες σημαντικές επιρροές

The Nines (2007)

2008-12-16T23:48:00.000+02:00

Μια ταινία που μου ήρθε από το πουθενά και παρόλο που της πήρε χρόνο για να διώξει τις αρχικές μου επιφυλάξεις, με κέρδισε για τα καλά μέχρι το τέλος της.Βλέπεις, δεν πίστευα ότι θα ξεκολλήσω τον Ryan Reynolds από τον Berg της αγαπημένης πιτσαρίας, ούτε ότι θα συναντούσα την Melissa McCarthy εκτός του Gilmore Girls. Κι όμως όσο κι αν στην αρχή φαίνονται να είναι έξω απ' τα νερά τους, δεν τους παίρνει και πολύ για να προσφέρουν μια εντελώς φρέσκια ερμηνεία (ή πιο σωστά τρεις ερμηνείες!) έκαστος. Άλλωστε η υπόθεση ξεκινά εκκεντρικά σχεδόν αμέσως, για να κομματιαστεί γρήγορα σε κεφάλαια υπο-ιστοριών, που προμηνύουν τα μπερδέματα και τις ακατανόητες -μέχρι πριν το τέλος- συνδέσεις των συμβάντων.

Τις αλλαγές στις ερμηνείες συνοδεύει άψογα το σενάριο και η κινηματογράφηση, που μοιάζουν να αναζητούν μια πολυσυλλεκτική ταυτότητα κάτω από τους πειραματισμούς του σκηνοθέτη John August (κυρίως γνωστού για τις σεναριακές του δουλειές με τον Tim Burton και τους Άγγελους του Charlie). Το γεγονός αυτό βέβαια (συν το ότι οι ίδιοι ηθοποιοί ενσαρκώνουν πολλαπλούς ρόλους), δυσκολεύει σε ορισμένα σημεία τη ροή της ταινίας, και την ευκολία αποδοχής της από το θεατή, μιας και δημιουργείται η αίσθηση ότι παρακολουθείς περισσότερες από μία ταινίες. Και κρίνοντας από το αποτέλεσμα, η πολυσυλλεκτικότητα στο τεχνικό κομμάτι, μάλλον της στερεί ουσιαστικά μία αυτόνομα υβριδική ταυτότητα.

Ωστόσο τα ίδια τα κομμάτια της πλοκής που μοιάζουν να μην κολλάνε (ή ίσως να κολλάνε εξαιρετικά περίεργα) μεταξύ τους, σε αναγκάζουν να ξεπεράσεις το ψεγάδι αυτό, και να κυνηγήσεις τις απαντήσεις στους γρίφους -για το τι πραγματικά συμβαίνει- που εμφανίζονται ο ένας μετά τον άλλο. Μάλιστα το ίδιο το σενάριο παίζει διασκεδαστικά με πολλές από τις θεωρίες που ενδεχομένως να σκεφτείς, εντάσσοντας τις έξυπνα στους διαλόγους που σπρώχνουν την πλοκή σε μεταφυσικά επίπεδα (μην σε ανησυχεί πολύ αυτό).

Στο πλαίσιο αυτό η υπόθεση αναπτύσσεται απότομα με μία επίπεδη κλιμάκωση, που παίζει επικίνδυνα με τα όρια του καθηλωτικού(και ευτυχώς κερδίζει), και δημιουργεί με τον τρόπο αυτό ολοένα και αυξανόμενες προσδοκίες για την επεξήγηση που θα συνδέσει διευκρινιστικά την πλοκή.Μπορεί αυτή να έρχεται αργά για να τονίσει την ανάγκη του ανθρώπου να ξεπεράσει τους βλαβερούς εθισμούς του, αλλά τουλάχιστον προσφέρει στην ταινία μία κατάλληλα διασκεδαστική και λυτρωτική δομή. Κι ένα φινάλε που αναδεικνύει μια πρωτότυπα εναλλακτική προσέγγιση της πραγματικότητας, αφήνοντας μια αίσθηση που συγκρίνεται εν μέρει με τη συναισθηματική κατάληξη των eXistenZ, Ben-X, Primer ...

Metamorphosis (1987) + The Metamorphosis of Mr. Samsa (1977)

2008-12-11T21:47:00.000+02:00

Όχι τόσο ταινία, όσο τηλεοπτική εκδοχή της ομότιτλης θεατρικής παράστασης, το Metamorphosis αντλεί έμπνευση από τη διάσημη ιστορία του Kafka (έχεις καταλάβει την εμμονή μου πλέον), και προσπαθεί μινιμαλιστικά να σχηματίσει την χαρακτηριστική ατμόσφαιρα και τους σκοτεινά πολυδιάστατους χαρακτήρες που εκτόξευσαν το συγγραφέα στη λίστα με τους σημαντικότερους του 20ου αιώνα. Κι εν μέρει τα καταφέρνει...

Η λιτότητα του σκηνικού σε συνδυασμό με την κυριαρχία της μουντής κι εγκλωβιστικής ατμόσφαιρας που συνθέτουν τα φίλτρα κι οι φακοί, αποτελούν τη σημαντικότερη βάση και αναφορά στο έργο του Kafka. Συγχρόνως επιτρέπουν στους ηθοποιούς να κινηθούν με την κατάλληλη άνεση στις άκρως χορογραφημένες ερμηνείες τους, αφήνοντας στη φαντασία του θεατή τις δύσκολες οπτικές μεταφορές που περιγράφονται τόσο γραφικά στο βιβλίο. Βέβαια η αντίστοιχη αφαιρετικότητα που θεωρήθηκε τόσο ευφάνταστη και καινοτόμος στο Dogville του Trier, εδώ μοιάζει περισσότερο θεατρική αναγκαιότητα.

Το μειονέκτημα αυτό όμως, θα έρθει να αντισταθμίσει η άκρως ενδιαφέρουσα σωματική -τουλάχιστον- ερμηνεία του Tim Roth, που αν και χωροταξικά περιορισμένη, παραμένει ανατριχιαστικά πιστή στην ποταπή φύση του ζωυφίου με την οποία είναι καταδικασμένος να ταυτιστεί ο ήρωας (ρίξε μια ματιά στην υπόθεση εδώ και θα καταλάβεις).Εξ' αιτίας του νεαρού της ηλικίας του Roth (τότε) μάλιστα, θα του συγχωρήσω τις λίγες υπερβολές στις οποίες κατέληξε, που θεωρώ ότι στο σημερινό χρονικό πλαίσιο κινδυνεύουν να θεωρηθούν αστείες, αλλά εν τέλει ο ρόλος του είναι ο πιο κοντινός συναισθηματικά, στον αντίστοιχο του βιβλίου. Αντίθετα οι υπόλοιποι ρόλοι μοιάζουν να ξεφεύγουν ορισμένες φορές, και πάλι διατηρώντας όμως μια πιστότητα στο αυθεντικό έργο, που κατά τα άλλα διασκευάζεται άψογα στο θεατρικό σενάριο. -Στην ενότητα αυτή απλώς θα αναφέρω ότι η φωνητική επεξεργασία του Roth ίσως χτυπά ως το πιο αποσυντονιστικό στοιχείο, αλλά δεν θα την κατακρίνω μιας και σε συγκεκριμένες σκηνές ήταν ο λόγος που κατέληξαν τόσο ανατριχιαστικές οι συναισθηματικές εξάρσεις του χαρακτήρα-

Σε γενικές γραμμές δεν θα το συνιστούσα σε κάποιον που δεν έχει διαβάσει την ιστορία του Kafka, με την άποψη ότι το κείμενό του έχει πολλά περισσότερα να προσφέρει, αλλά αν το έχεις ήδη διαβάσει, το παρόν θεατρικό δεν θα σε απογοητεύσει στους βασικούς του άξονες. Μακάρι να βλέπαμε και στην ελληνική τηλεόραση αντίστοιχες θεατρικές διασκευές.

---------------------------

Για bonus σου έχω το εκπληκτικό animation μικρού μήκους της Caroline Leaf που βασίστηκε στην ίδια ιστορία του Kafka. Αν και τα περιστατικά που εξιστορεί φτάνουν μέχρι το πρώτο μισό της ιστορίας, η ατμόσφαιρα, τα πρόσωπα και τα συμπεράσματα του βιβλίου παραμένουν αναλλοίωτα. Λευκά περιγράμματα οριοθετούν -κι απελευθερώνουν συγχρόνως- τους μαυρισμένους συμβολικά χαρακτήρες, και κινητικές μεταμορφώσεις γλιστρούν στο χώρο για να συλλάβουν με επιτυχία το στοιχείο της έκπληξης και του μυστηριακού ενθουσιασμού που χαρακτήρισε το μεγάλο συγγραφέα. Στέκεται άξια ως μία από τις αρτιότερες διασκευές που έχω πετύχει, ασχέτως είδους, κι αν αναλογιστείς ότι είναι φτιαγμένη το 1977, παραμένει ακόμα και σήμερα πολύ μπροστά της εποχής του.

Another Thin Man (1939)

2008-12-09T19:25:00.000+02:00

Αν και το είδα την προηγούμενη εβδομάδα, αυτά που έχω να πω αποτελούν απλώς μια μικρή προσθήκη στο γενικό κλίμα του Thin Man όπως έγραψα εδώ κι εδώ.

Η επιτυχία της σειράς, ρίχνει το σενάριο σε ακόμα πιο λαμπρές απομονώσεις και μεγεθύνσεις των στοιχείων που φάνηκαν να ξεχωρίζουν στις προτιμήσεις του κοινού. Η σχέση του Nick με τη Nora μονοπωλεί σχεδόν τον κινηματογραφικό χρόνο, και εμπλουτίζεται με μία νέα προσθήκη που διευρύνει τις κωμικές δυνατότητες και τα λεκτικά υπονοούμενα, ώστε να αποτρέπεται κάθε αίσθηση τετριμμένου. Οι χαρακτήρες παραμένουν εκκεντρικά αξιαγάπητοι να ξεδιπλώνουν την ιδιόρρυθμη σχέση τους με μυστηριακό φόντο το αστυνομικό ενδιαφέρον της ιστορίας. Αυτή τη φορά όμως τα λάθη της δεύτερης ταινίας παραλείπονται, με τον χρόνο να μετρά συναρπαστικά τις μετρημένες σκηνές, και την παντελή απουσία τραβηγμένων και αχρείαστων ακολουθιών.

Οι δεύτεροι ρόλοι εδώ ανήκουν σε ηθοποιούς καθαρά τηλεοπτικούς, αλλά τόσο σεναριακά όσο και ερμηνευτικά, μοιάζουν οι πιο τραβηγμένα εκκεντρικοί σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ταινίες της σειράς, κάτι που αναδεικνύει μέσω των αντιθέσεων την άνεση με την οποία το ζευγάρι κάνει το "ιδιαίτερο" να μοιάζει "φυσιολογικό", και την εξυπνάδα του Nick να λύσει το μυστήριο μέσα στα καθιερωμένα πλέον στάδια, με τρόπο που καταλήγει εντυπωσιακά εύκολος. Φυσικά το Another Thin Man επισφραγίζει την αυθεντικότητα με την οποία η σειρά χαρακτηρίζεται ως η πιο διασκεδαστική αστυνομική στο είδος, και δικαιώνει την απόφαση της MGM να τη συνεχίζει.

Zoetrope (1999)

2008-12-08T19:14:00.000+02:00

Ο βιντεοκλιπάς Charlie Deaux διασκευάζει το "In der Strafkolonie" (In the Penal Colony) του Kafka, φιλτράροντας εκτός τα γεγονότα, και κρατώντας εντός τα συναισθήματα και την ατμόσφαιρα τρόμου που η ανατριχιαστική ιστορία προκαλεί μέχρι την ολοκλήρωσή της. Με φόντο το ερώτημα για τις αντοχές της δικαιοσύνης και τα όρια της άδικης επιβολής της, ανάγει σε σύμβολα ένα φύλακα με ασφυκτική περιβολή, κι ένα γυμνό κρατούμενο διαισθητικά αφημένο στο έλεος του πρώτου και στη μέση μια "μηχανή". Σύμβολα μιας ξεπεσμένης ανθρώπινης δύναμης που κρύβεται πίσω από/παραδίδεται στην υπεροχή της μηχανής, που αναπαράγει σε 12 βασανιστικά στάδια τον ξεπεσμό της ζωής και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, πριν τα εξαφανίσει επίπονα και οριστικά.

Τα ασπρόμαυρα καρέ δημιουργούν ένα ντελίριο άνισων χρονικά εναλλαγών, με τις λεπτομέρειες που χάνονται ανάμεσα στα δευτερόλεπτα να δημιουργούν ένα σοκαριστικό υπόβαθρο που λόγω ταχύτητας περνά απ' ευθείας στο υποσυνείδητο. Εκεί πατά η επιβλητική μουσική (ή καλύτερα ηχητική) σύνθεση του Lustmord (κ.κ. Brian Williams), που μοιάζει να πυροδοτεί το ήδη εκρηκτικά φρικιαστικό κλίμα των εικόνων. Η κλιμάκωση στην 15 μόλις λεπτών συνολική διάρκειά της, μοιάζει να έρχεται βασανιστικά αργά, αν και παραδόξως στο κατάλληλο σημείο, λίγο μετά το τέλος, λίγο πριν την επόμενη αρχή...

Όλα τα παραπάνω βέβαια μεγεθύνονται με την προϋπόθεση ότι έχεις πρώτα διαβάσει την αυθεντική ιστορία, μιας και μόνο έτσι θα καταφέρεις να βγάλεις άκρη ανάμεσα στις σκοτεινά στυλιζαρισμένες και ακατανόητες εικόνες, και στο θορυβώδες σπηκάζ (κρίμα που δεν υπάρχουν υπότιτλοι πουθενά).

ΥΓ 1. Έχω να νοιώσω τόσο έντονη συναισθηματική αποτροπή από το Saw I. Μόνο που στην περίπτωση του Zoetrope, όλα συμβαίνουν πέραν των εικόνων, στη γωνιά του υποσυνείδητου όπου ο θυμός πνίγεται στον τρόμο και το αντίστροφο. Εξαιρετικό σκηνοθετικό κατόρθωμα με άριστο συνδυασμό μοντάζ.

ΥΓ 2. Η επιλογή μου να δω την ταινία ήρθε πριν τις πρόσφατες σοκαριστικές εξελίξεις με το περιστατικό του Αλέξανδρου, αλλά μετά από αυτό με συγκλονίζει το πόσο επίκαιρη μένει η ιστορία του Kafka και η παρούσα κινηματογραφική διασκευή της, που καταντά μ' αυτά και μ' αυτά σπαρακτική!

A Country Doctor (2007)

2008-12-07T23:26:00.001+02:00

Τον τελευταίο καιρό δοκιμάζω να δω ταινίες που βασίστηκαν σε αγαπημένα μου βιβλία, αν και τις φιλτράρω με την πιθανότητα να με ικανοποιήσουν. Ομολογώ ότι όσο κι αν ο Κάφκα -μακράν ο πιο αγαπημένος μου συγγραφέας- δημιουργεί μια μοναδικά εθιστική ατμόσφαιρα, απροσδιόριστης σύνθεσης και αφήνει τεράστια ανοίγματα σε οπτικοποιήσεις, πάντα με φόβιζαν οι μεταφορές του έργου του σε ταινίες. Αγνοώντας μερικές απογοητευτικές ακαδημαϊκές προσπάθειες λοιπόν, πέρασα σε επίσημες διασκευές μικρού μήκους.

Μετά από εξαιρετική ταλαιπωρία για την ανεύρεσή της (αν σου προκύψει θέμα με υπότιτλους στείλε μήνυμα), κατάφερα να απολαύσω το Inaka isha (a country doctor) του εμπνευσμένου animator Koji Yamamura. Ευτυχώς η ταλαιπωρία αποδείχθηκε λυτρωτική, μιας και από την εισαγωγή κιόλας του animation, ο εντυπωσιακά ιδιόρρυθμος σχεδιασμός του ανάγκασε τα συσσωρευμένα συναισθήματά μου να με κατακλύσουν. Επιπλέον ο σεβασμός με εξαιρετική ακρίβεια στο σενάριο, ανάγει τα στοιχειωτικά λόγια του Kafka, σε εξίσου συγκλονιστικές εικόνες, ικανές να ταιριάξουν καθολικά, με τις σκέψεις που κάνεις όταν διαβάζεις την ιστορία.

Η εγκλωβιστική ατμόσφαιρα της ιστορίας, είναι αρκετή για να σε καθηλώσει στον ίδιο χώρο που επιτρέπει σουρεαλιστικές παρεμβάσεις και περιορίζει τις συγκαταβατικά λυπητερές σκέψεις του πρωταγωνιστή. Μέχρι το φινάλε της διατηρεί ένα τραχύ φίλτρο συρραφής των εικόνων με το αντιφατικό γλίστρημα των σκίτσων στο χώρο, να ποτίζει τα καρέ θλίψη και δυναμισμό, αφήνοντας το συναισθηματικό κρεσέντο στην σκιά μιας ακατανίκητης δύναμης που σε κρατά δέσμιο του ξεχωριστού αυτού κόσμου. Ακόμα και μετά το τέλος της όμως και παρά την 20λεπτη διάρκειά της, θα σου χρειαστεί καιρός για να χωνέψεις την αρτιότητα των όσων είδες. Τρανή απόδειξη ότι όταν όλα τα δημιουργικά κομμάτια μιας ταινίας λειτουργούν τόσο καλά μαζί (σενάριο, σκηνοθεσία, φωτογραφία...), έχουμε στα χέρια μας κάτι παραπάνω από μια καλή ταινία...ένα διαχρονικό αριστούργημα!

ΥΓ. Αν δεν έχεις διαβάσει την ιστορία του Kafka μπορείς να τη βρεις με τον ίδιο τίτλο στις γνωστές ανοιχτές βιβλιοθήκες του Internet (δεν ξεπερνά τις 5 σελίδες), αλλά ακόμα κι αν δεν επιλέξεις να τη διαβάσεις, μη χάσεις το ταινιάκι με τίποτα! Το τρέηλερ νομίζω θα σε πείσει από μόνο του για το ξεχωριστό της υπόθεσης.

After the Thin Man (1936)

2008-12-06T10:57:00.002+02:00

Η επιτυχία του Thin Man (1934) και ο ιδιαίτερος ενθουσιασμός που έδειξε το κοινό για το ταίριασμα του Powell με την Loy, εξασφάλισε τη συνέχιση της σειράς, παρά το γεγονός ότι ο Dashiell Hammett είχε αφιερώσει στους χαρακτήρες ένα μοναδικό μυθιστόρημα. Με το πρώτο σήκουελ λοιπόν, η MGM είχε κάθε λόγο να το γιορτάζει, κάτι που πέρασε και στο σενάριο. Οι αγαπημένοι χαρακτήρες γίνονται με θέρμη αποδεκτοί από το κοινό, κι ένα σημαντικό πρώτο κομμάτι της ταινίας, φεύγει μέχρι να χωνέψουμε την επιτυχημένη επιστροφή.

Δυστυχώς το πλατείασμα στο σενάριο είναι γενικότερο, μιας και καθ' όλη τη διάρκεια της πλοκής παρατηρούνται εκτεταμένες ακολουθίες που θα μπορούσαν τουλάχιστον να ήταν πιο σύντομες -αν όχι κομμένες τελείως-.Αλλά αυτό μένει το πρώτο και τελευταίο ατόπημα της ταινίας. Κατά τα άλλα οι χαρακτήρες παραμένουν εξαιρετικά διασκεδαστικοί, η ιστορία μοιάζει να ακολουθεί πιστά τα ερευνητικά στάδια της πρώτης, και η ευφυΐα στη λύση του μυστηρίου βοηθάει και πάλι στην καθιέρωση του Thin Man ως την πιο αβίαστα έξυπνη, εθιστική και διασκεδαστική αστυνομική σειρά που παρακολουθήσαμε ποτέ στον κινηματογράφο (τρόπος του λέγειν-δυστυχώς).

Μεγάλο ατού του After the thin man η παρουσία του James Stewart στο ξεκίνημα της κινηματογραφικής του πορείας, να δίνει μια εξαιρετικά βαρυσήμαντη ερμηνεία, αν και σχετικά πρωτοεμφανιζόμενος, κάτι που δεν αποτελεί έκπληξη σήμερα, δεδομένης της αψεγάδιαστης καριέρας που κατέληξε να κάνει ο μεγάλος αυτός ηθοποιός.

Δεν θα αναφερθώ εκτενέστερα στη συγκεκριμένη ταινία, μιας και τα βασικά προτερήματα της σειράς τα ανέφερα ήδη στην πρώτη και ευτυχώς καλύπτουν ολόκληρη τη συλλογή του Thin Man, από την άλλη θα συνεχίσω να αναφέρομαι περιληπτικά στην κάθε ταινία ξεχωριστά, μέχρι να σε πείσω να της δώσεις μια ευκαιρία.Πίστεψέ με δεν θα το μετανιώσεις...

The Great Gatsby (1949)

2008-12-04T20:21:00.001+02:00

Από τις 4 συνολικά μεταφορές στην οθόνη του ηθογραφικού αριστουργήματος του F. Scott Fitzgerald, η πρώτη (1926) παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πολλά χαμένα διαμάντια του κλασσικού κινηματογράφου (η φημολογούμενη μοναδική κόπια της βρίσκεται κάπου καλά κρυμμένη στη Ρωσσία), η τέταρτη (2000) "μίκρυνε" για χάρη της τηλεόρασης (δεν νομίζω να ασχοληθώ μαζί της στο blog), η τρίτη (1974) συνοδεύτηκε από φανταχτερά ονόματα πίσω από τις δημιουργικές θέσεις (μάλλον θα αναφερθώ εκτενέστερα σε επόμενη κριτική), και η δεύτερη -περί της οποίας ο λόγος- παραμένει μέχρι σήμερα, η πιο πιστή στο βιβλίο του Fitzgerald, και κατά τη γνώμη μου η πιο ελκυστική από τις 4 (ή καλύτερα 3).

Αν και ξεκινά εμφανώς φοβισμένα, με διαθέσεις που παραμένουν βιαστικά περιγραφικές του κλίματος που επικρατούσε στην Αμερική πριν και καθ' όλη τη διάρκεια της ποτοαπαγόρευσης, καταφέρνει να γίνει αντιδραστική, δίνοντας μια γεύση του τέλους πριν την απαρχή της διήγησης της αναδιοργανωμένης πλέον βασικής ιστορίας. Με διαδοχικές αναδρομές ξεδιπλώνει σταδιακά την πλοκή με ασήμαντες παρεκκλίσεις από το αυθεντικό κείμενο, και η σεναριακή υποστήριξη παρέχει το κατάλληλο δραματουργικό πλαίσιο, για την κινηματογραφική οπτικοποίηση.

Σε αντίστοιχο πλαίσιο, η δύναμη του βιβλίου στο ξαφνικό ξεσκέπασμα των πραγματικών σχέσεων των ηρώων λίγο πριν το τέλος, δίνει τη θέση της σε ένα άκρως ενδιαφέρον παιχνίδι από υπαινιγμούς και μισόλογα, που αφήνει το θεατή να σκέφτεται παράλληλα τα βαθύτερα (και σκοτεινότερα) σχέδια των πρωταγωνιστών. Βέβαια όταν λίγο μετά τα μισά της ταινίας το ενδιαφέρον αυτό εκλείψει, με την υποχρεωτική αποκάλυψη της αλήθειας, είναι πολύ εύκολο να οδηγηθεί κανείς με ασφάλεια στην τελική τροπή των πραγμάτων. Ίσως όμως επίτηδες, διευκολύνεται έτσι και η συναισθηματική κορύφωση της ταινίας.

Κρίμα που παραλήφθηκε ένα από τα πιο δυνατά συναισθηματικά κομμάτια του τέλους του βιβλίου, που έκλεινε και συμβολικά την υποβόσκουσα ματαιοδοξία στην ιστορία, αλλά δεδομένης της σύνθεσης και της οργάνωσης της ταινίας, μάλλον ήταν η καλύτερη (και η ασφαλέστερη επιλογή). Τουλάχιστον, αν και πιο ανάλαφρη, κατάφερε να είναι μια πολύ όμορφη απόδοση του βιβλίου, που δεν απογοητεύει στα κυριότερα σημεία της.

ΥΓ 1. Εξαιρετικά "βαθιά" και μυστηριώδης ερμηνεία του Alan Ladd στο ρόλο του Gatsby (τέτοιοι χαρακτήρες άλλωστε αποτέλεσαν σήμα κατατεθέν της καριέρας του Ladd), κι ακόμα πιο βαρυσήμαντη συναισθηματικά η προσέγγιση της Shelley Winters στο "δεύτερο ρόλο" της Myrtle Wilson.

ΥΓ 2. Ελπίζω κάποια στιγμή να "βρεθεί" και να κυκλοφορήσει αυτή η κόπια της ταινίας του 1926, μιας και στο καστ της συναντάμε τον πολυαγαπημένο μου William Powell. Προς το παρόν βάζω στη wishlist για τα Χριστούγεννα τη συλλογή με τους χαμένους θησαυρούς του κινηματογράφου, που περιλαμβάνει το διασωθέν τρέιλερ της ταινίας, που σύμφωνα με τις φήμες πρόκειται για σκέτο αριστούργημα.

Key Largo (1948)

2008-11-23T00:01:00.001+02:00

Στην 4η και τελευταία εμφάνιση του ζεύγους Bogart-Bacall στη μεγάλη οθόνη, συμβαίνει κάτι μαγικά αξιομνημόνευτο. Όλα τα στοιχεία που μέχρι τότε χαρακτήριζαν τις καριέρες των δυο ηθοποιών ξεχωριστά και μαζί, μοιάζουν να υποχωρούν και να αφήνουν για πρώτη φορά το χώρο στους δύο μεγάλους πρωταγωνιστές, να ενσαρκώσουν αυθεντικούς ρόλους που δεν μένουν στερεότυπα στη φιλμογραφία τους, και τους δίνουν την ευκαιρία να δημιουργήσουν μια φρέσκια μεταξύ τους σχέση.

Η κοινή τους πορεία στη ζωή, τους επιτρέπει να έχουν άμεση χημεία από το πρώτο πλάνο που εμφανίζονται μαζί, και αυτό λειτουργεί εξαιρετικά στο πλαίσιο των ρόλων τους σαν δύο άγνωστοι που ταιριάζουν τόσο, ώστε το διαφορετικό παρελθόν τους να φαντάζει παράλογο. Μαζί παραμένουν γαλήνια σαν τις δύο βασικές δυνάμεις εκτόνωσης και εξισορρόπησης των εντάσεων που υπάρχουν στην πλοκή, σε αντίθεση με τις προηγούμενες ταινίες τους, στις οποίες αποτέλεσαν τους βασικούς κορμούς δύναμης για την εξέλιξη της πλοκής. Η πραότητα και η ωριμότητα με την οποία προσεγγίζουν τους ρόλους αυτούς, γεμίζει με ευαισθησία το θεατή που αντιδρά περισσότερο συναισθηματικά ακόμα και στα πιο ήπια σεναριακά ξεσπάσματα.

Η υπόθεση από μόνη της δεν θα μπορούσε να το καταφέρει αυτό, μιας κι είναι εγκλωβισμένη χρονικά σε ένα παρελθόν που έχει περάσει για τα καλά, με μηνύματα εθνικής τόνωσης που συγκινούσαν μόνο στη μεταπολεμική Αμερική του '40 και '50. Παρ'όλα αυτά η θεατρική φύση του έργου σε συνδυασμό με το περιορισμένο σε στούντιο σκηνικό ενός ξενοδοχείου, μπορεί ακόμα και σήμερα να καθηλώσει την ψυχολογία του θεατή, και να τη δοκιμάσει με τη δεξιοτεχνικά στημένη σύγκρουση των προσώπων-συμβόλων. Σύγκρουση που ξεκινά να συσσωρεύει ένταση από το ξεκίνημα για να ξεσπάσει με καταστροφικές συνέπειες λίγο πριν το τέλος, και να κλείσει σε ένα δανεικό άλλα άκρως λυτρωτικό φινάλε με την ελπίδα ότι τα λάθη του παρελθόντος όχι απλώς δεν θα επαναληφθούν, αλλά θα αποτρέψουν κι άλλα παρόμοια. (Η ταινία είναι βασισμένη σε έργο του αναγνωρισμένου Maxwell Anderson, αλλά κατέληξε να ξεφύγει πολύ από την αυθεντική της δομή.Το τέλος της μάλιστα βασίστηκε στην πρόταση του Howard Hawks στον John Huston, να χρησιμοποιήσει το τελείωμα του βιβλίου "To have and have not", του Ernest Hemingway, το οποίο δεν είχε υλοποιήσει ο πρώτος στην κινηματογραφική μεταφορά που έκανε με τους ίδιους πρωταγωνιστές λίγα χρόνια νωρίτερα)

Η ταινία πλέον μπορεί να στέκεται περισσότερο κλασσική παρά διαχρονική, αλλά οι προσεγμένες ερμηνείες, το υποδειγματικά "σφιχτό" σενάριο, και το κινηματογραφικό ιστορικό ενδιαφέρον που σηκώνει, την κάνουν σίγουρα να αξίζει την προσοχή που απαιτεί. Οι 4 μόλις συνεργασίες των Bogart-Bacall στη μεγάλη οθόνη, μας δίνουν ένα παραπάνω λόγο να μας στενοχωρεί ο πρόωρος χαμός του πρώτου, αλλά συγχρόνως προσδίδει μια ξεχωριστά εθιστική αξία στις 4 ταινίες, που δεν χορταίνουμε να βλέπουμε (χρησιμοποιώ β' πληθυντικό γιατί ξέρω με σιγουριά ότι δεν είμαι μόνος σ' αυτό).

The Thin Man (1934)

2008-11-22T00:04:00.001+02:00

Η ταινία που ξεκίνησε σαν μια Β' διαλογής διασκευή του ομότιτλου αστυνομικού μυθιστορήματος του Dashiell Hammett, κατέληξε να αποτελέσει την αρχή μιας σειράς από 6 πετυχημένες ταινίες, την έμπνευση για το αντίστοιχο τηλεοπτικό σήριαλ, και την καθιέρωση του πιο εκκεντρικά διασκεδαστικού τρίο ντετέκτιβ που έχει περάσει από τη μεγάλη οθόνη. Ο λόγος για το ζεύγος Nick και Nora Charles και το φοβιτσιάρικο terrier τους, Asta! Συγχρόνως έχουμε να κάνουμε και μ' ένα από τα διασημότερα και πιο επιτυχημένα ταιριάσματα ηθοποιών στην κινηματογραφική ιστορία, αυτό του William Powell με την Myrna Loy.

Βέβαια πέραν της ιστορικής σημασίας, η ταινία παραμένει η καλύτερη πρόταση για μια βραδιά που αναζητάς μια ανάλαφρη feel-good ταινία, ασχέτως από τα κινηματογραφικά σου γούστα. Ο τρόπος που παρουσιάζεται το ζευγάρι, είναι απολαυστικός, και η χημεία των ηθοποιών στηρίζεται από ένα πολύ δυνατό σενάριο, που τους επιτρέπει να βομβαρδίζουν την οθόνη με λεκτική και σωματική κωμωδία. Η επιτυχημένη συνύπαρξή τους άλλωστε διατήρησε το ενδιαφέρον του κοινού ζωντανό ακόμα κι όταν οι ιστορίες άρχισαν να υποτροπιάζουν, αποδεικνύοντας ότι ο εθισμός στην κινηματογραφική τους συνύπαρξη θα μπορούσε να ικανοποιηθεί με απουσία πλοκής, και γραφική προβολή της εκκεντρικά διασκεδαστικής καθημερινότητάς τους. Αυτό φάνηκε πιο έντονα στην πορεία που ακολούθησαν οι χαρακτήρες στο αντίστοιχο σήριαλ μια δεκαετία μετά την τελευταία ταινία.

Για τους πιο απαιτητικούς θεατές βέβαια, υπάρχει πάντα και η αστυνομική διάθεση, που κρατά το ενδιαφέρον και δίνει την ευκαιρία στους ήρωες να ξεδιπλώσουν περαιτέρω τους χαρακτήρες τους, και να εντυπωσιάσουν επιπλέον με την ικανότητά τους να λύνουν αβίαστα τα οποιαδήποτε μυστήρια παρουσιάζονται. Με πάτημα άλλωστε στο καθαρά αστυνομικό χαρακτήρα του βιβλίου στο οποίο βασίζεται, αναπτύσσεται κι ένας πιο σκοτεινός θεματικός άξονας, που επιτρέπει σκηνοθετικές στιγμές αυθεντικού θρίλερ, και ένα ιδιοφυές δείπνο με χαρακτήρα whodunnit διερεύνησης, που κλείνει αριστουργηματικά τη θεότρελη αυτή περιπέτεια.

Ποτέ άλλοτε ένα τόσο τραβηγμένο κινηματογραφικά ζευγάρι δεν φάνηκε τόσο φυσιολογικά ευτυχισμένο, και ποτέ άλλοτε ένα αστυνομικό θρίλερ δεν ήταν τόσο διασκεδαστικό. Θα συνεχίσω μάλλον με κριτικές και της υπόλοιπης σειράς ταινιών του δαιμόνιου ζεύγους που καλύπτουν (ενδεχομένως) πιο εξειδικευμένα γούστα, αλλά αν μπορείς να ξεπεράσεις το έτος δημιουργίας της πρώτης αυτής ταινίας, δες την οπωσδήποτε κι αν το διασκεδάσεις όπως υπόσχομαι, πέρνα από τα σχόλια να ανοίξουμε φαν κλάμπ.

Burn after reading (2008)

2008-11-21T10:00:00.000+02:00

Το Burn After Reading, είναι αναμφισβήτητα το μεγάλο alter ego του No Country for Old Men. Μπορώ άνετα να φανταστώ τους αδελφούς Coen στα διαλείμματα του εξαιρετικά ισορροπημένου σεναριακά No country.. να ξεσπούν την ανικανοποίητη τρέλα τους στο Burn. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι σαν alter ego το Burn είναι μια κακή ταινία. Απλώς ανήκει σε ένα τελείως διαφορετικό είδος.

Τα αδέλφια ξεκινούν από το τίποτα και δημιουργούν μια παρανοϊκή ιστορία που περνά ακαθόριστα από διαφορετικά είδη (screwball και μαύρες κωμωδίες μέχρι ταραντινικά ξεσπάσματα βίας) για να καταλήξει έξυπνα αυθεντική. Το μεγαλύτερο προσόν της βέβαια αποτελεί η άνεση με την οποία οι Coen έγραψαν τους ρόλους πάνω στους ηθοποιούς της επιλογής τους, έτσι ώστε να εκμεταλλευτούν καλύτερα τα ιδιόρρυθμα κωμικά στοιχεία των πρωταγωνιστών. Και το καστ από την πλευρά του μέσα από εξαιρετικά διασκεδαστικές ερμηνείες φαίνεται να το απολαμβάνει(προς γενικότερη ευχαρίστηση του κοινού). Με πιθανή εξαίρεση τον Brad Pitt, όχι ότι φταίει τόσο ο ρόλος, όσο ο ίδιος του ο εγκλωβισμός σ' αυτό το αφελές και ανάλαφρο παίξιμο του νεο-σπασίκλα.

Βέβαια τα αδέλφια δεν έκαναν ποτέ άσκοπο ή επίπεδο σινεμά, και μπορεί το Burn after reading να παρεξηγηθεί σαν μια απλοϊκή φάρσα, αλλά υποχθόνια οργανώνεται σαν μια καυστική κριτική, πάνω στις αστυνομικές ταινίες, που αντιπροσωπεύουν άλλωστε μια πραγματικότητα των κατασκοπικών εμμονών του ανθρώπου. Γύρω από αυτές περιστρέφονται και οι συνεκτικά έξυπνοι διάλογοι που δίνουν ένα καινούργιο νόημα στην ούτως ή άλλως διφορούμενη "Intelligence".

Μην περιμένεις να δεθείς με κάποιον από τους χαρακτήρες, άλλωστε ακόμα και οι πιο γραφικοί από αυτούς, παραμένουν κωμικά τραβηγμένοι. Επιπλέον, οι ρυθμοί της ταινίας είναι τόσο γρήγοροι, που σε παρασύρουν στο τέλος χωρίς να το καταλάβεις. Κι αυτό που μένει είναι ότι όσο εύκολα σε έκαναν οι Coen να ξεκολλήσεις από το Fargo με το No country for old men, το ίδιο εύκολα αλλά πολύ πιο διασκεδαστικά, θα σε κάνουν να ξεκολλήσεις από το Big Lebowski με το Burn after reading. Και φυσικά με δημιουργούς που καταφέρνουν να ξεπερνούν τον εαυτό τους, μόνα τα καλύτερα μπορείς να περιμένεις.

ΥΓ 1. Όλη μου η προσοχή στην Frances McDormand, που ξέρει να μεταμφιέζεται και να ερμηνεύει εξαιρετικά σε οποιοδήποτε πλαίσιο ρόλου.

ΥΓ 2. Ξαφνικά μ' αυτά και μ' αυτά το Safe Sex των Ρεππα-Παπαθανασίου φαντάζει πολύ μπροστά για την εποχή του...

The unbearable lightness of being (1988)

2008-11-20T20:30:00.000+02:00

Τον τελευταίο καιρό έχω πάρει με τη σειρά τις μεταφορές αγαπημένων μου βιβλίων στη μεγάλη οθόνη, αλλά η "Αβάσταχτη ελαφρότητα..." με έφερε ένα βήμα πιο κοντά στο να εγκαταλείψω τη συνήθεια αυτή. Η λίστα με τις αντιρρήσεις μου είναι μεγάλη, αλλά θα επικεντρωθώ εδώ στις σημαντικότερες (και εκνευριστικότερες).

Αναλογίζομαι πόσο δύσκολο είναι να βρεις έναν ηθοποιό που θα ταιριάξει με τον ήρωα που σχηματίζει το βιβλίο όσο το διαβάζεις, αλλά είναι τραγικό αν αφήσεις την εμφάνιση εκτός, να μην αναγνωρίζεις τον ήρωα αυτό όταν βλέπεις την ταινία. Έτσι λοιπόν ο Daniel Day Lewis και η Juliette Binoche, παρουσιάζουν καρικατούρες των αυθεντικών ρόλων τους, με τον Tomas να εγκλωβίζεται στον άκρατο σεξουαλισμό του και την Tereza να μένει μια απαράλλαχτη ξεμυαλισμένη παιδούλα από την αρχή μέχρι το τέλος, αντίστοιχα. Αυτό βέβαια σε εμποδίζει, είτε έχεις διαβάσει το βιβλίο είτε όχι, να κατανοήσεις τα βαθύτερους λόγους που αυτοί οι δύο άνθρωποι έμειναν μαζί, μιας και η οπτικοποίηση της σχέσης τους είναι, τουλάχιστον, ρηχή και η εξέλιξη της είναι τεντωμένη χρονικά στην αρχή, και εσπευσμένη στο τέλος όπου τα σημαντικότερα γεγονότα περιγράφονται μόλις σε 20 λεπτά (από τα 170 λεπτά συνολικής διάρκειας).

Αυτό βέβαια είναι και γενικότερο πρόβλημα της ταινίας, που αναλώνεται στο τράβηγμα των σκηνών με σεξουαλικό ενδιαφέρον, περιορίζοντας σημαντικά το χώρο για τα βαθύτερα κίνητρα και τους συναισθηματικούς δεσμούς, που κινούν τους ήρωες, και επιτρέπουν στην ιστορία να γεμίσει με φιλοσοφήματα κάθε είδους. Από το τράβηγμα αυτό δεν γλιτώνει ούτε και η ιστορία αυτή καθαυτή, μιας και αποχωρίζεται βασικούς θεματικούς άξονες και παραγκωνίζει πρόσωπα, για τις κινηματογραφικές ανάγκες εντυπωσιασμού.

Εξ' αιτίας αυτού, ακόμα και οι σκηνοθετικές παρεμβάσεις να τονίσουν κάποια ήδη συμβολικά περιστατικά και αντικείμενα του βιβλίου, καθώς και να μεταφέρουν αυτολεξεί μερικούς από τους πιο φιλοσοφημένους διαλόγους του Kundera, μοιάζουν ανεπαρκείς, ή στην καλύτερη περίπτωση, απομακρυσμένοι από τις συγγραφικές προθέσεις. Ως αποτέλεσμα, οι σκηνές της ιστορικής αφήγησης φαντάζουν άκαιρες, και οι μεταπτώσεις των ηρώων αδικαιολόγητες.

Θέλοντας απλώς να σεβαστώ τα διαφορετικά γούστα, θα αναφέρω ότι εξαίρεση στα παραπάνω αποτελεί ο ρόλος της Sabine, με την αιθέρια Lena Olin πίσω του να κλέβει την παράσταση, σε σημείο που μετά τα μεγάλα χρονικά κομμάτια εμφάνισής της, να ξεχνάς ότι δεν είναι η μόνη που εμπλέκεται στην υπόθεση. Αν και είναι η μόνη που διατηρεί σχεδόν ακέραιο τον χαρακτήρα της όπως περιγράφεται στο βιβλίο, και οι σκηνές της είναι οι πιο πιστά οπτικοποιημένες της ταινίας. Κρίμα όμως, που ένα από τα ομορφότερα κεφάλαια του βιβλίου με πρωταγωνίστρια την ίδια ("A Short Dictionary of Misunderstood Words"), μένει σκηνοθετικά "χαμένο στη μετάφραση."

Κρίμα που συνολικά η ταινία μου δίνει την αφορμή να χρησιμοποιήσω το παιχνίδισμα με τις λέξεις ότι εν τέλει επικεντρώνεται στην "αβάσταχτη ελαφρότητα" κι όχι στο "είναι"

Elegy (2008)

2008-11-20T00:01:00.001+02:00

Η ταλαντούχα σκηνοθέτης Isabel Coixet, που μας χάρισε μεταξύ άλλων τα My Life Without Me και La vida secreta de las palabras, επιστρέφει με μια ταινία βασισμένη στο The Dying Animal του πολυδιασκευασμένου Philip Roth, και με ένα λαμπρό καστ στα χέρια της ξετυλίγει με το δικό της χαρακτηριστικό τρόπο μια καταδικασμένη ιστορία αγάπης και απομόνωσης.

Δυστυχώς δεν έχω διαβάσει το βιβλίο, αλλά η οπτική αφήγηση της Coixet, ξεδιπλώνεται αβίαστα σε μια σειρά από επίπεδα γεγονότα που καθηλώνουν κυρίως με το συναισθηματικό κόσμο που αφήνουν να τα συνοδεύσει. Παρόμοια, όλα τα τεχνικά στοιχεία της ταινίας, από τη σκηνοθεσία μέχρι τη μουσική επένδυση, λειτουργούν σιωπηλά στο παρασκήνιο, θέτοντας τη νοσταλγική ατμόσφαιρα του χρόνου που πέρασε για τα καλά, ανοίγοντας το χώρο στους πρωταγωνιστές, να σταθούν ρεαλιστικά απέναντί του έτοιμοι να κερδίσουν αλλά και να χάσουν τα πάντα.

Τις συνέπειες άλλωστε αυτής της διαδικασίας είναι που βλέπουμε, μιας κι ο ίδιος ο χρόνος με την αυστηρή έννοια, απουσιάζει, αναγκάζοντας τους ήρωες να εξελίσσονται ηθογραφικά πάνω σε ξεχωριστούς συναισθηματικούς άξονες, που καθορίζουν και τις εξελίξεις. Το ίδιο παρασκηνιακά αφήνεται και ο χώρος, με αποτέλεσμα η τελική αισθητική της ταινίας, να μοιάζει με οπτικοποιημένη φαντασίωση, που εξάπτει σωματικά και καθηλώνει πνευματικά το θεατή.

Στο πλαίσιο αυτό ο Kingsley ευνοείται με ένα ρόλο που του πάει γάντι,και εμπλουτίζοντας την ερμηνευτική του σοβαρότητα με τις διασκεδαστικά αναχρονιστικές νεανικές ανησυχίες του, δημιουργεί ένα τύπο διαχρονικού άνδρα με τον οποίο θα μπορούσε να ταυτιστεί ο καθένας. Στην ανάδειξη του βέβαια παίζουν καταλυτικό ρόλο οι "δεύτεροι" χαρακτήρες του Dennis Hopper και τις Patricia Clarkson, που στέκονται συμβολικά ως οι δύο αντίρροπες δυνάμεις που τον ισορροπούν και εν μέρει τον ταυτοποιούν.

Αντιθέτως η Penélope υπάρχει για να ταράζει τις ισορροπίες αυτές, παρασύροντας το γενεαλογικά οριοθετημένο τρίο, στην αναθεώρηση των σκέψεων μιας ολόκληρης ζωής, και στη συνειδητοποίηση ότι τα συναισθήματα δεν φθίνουν με το πέρασμα του χρόνου, παρά μόνο αν αντιμετωπίζουμε το θάνατο σαν καταδίκη. Γιατί εκεί την αποκλειστική θέση κατέχει ο φόβος. Αλλιώς ακόμα κι οι καταδικασμένοι έρωτες της ζωής μπορούν να ζήσουν αιώνια κλεισμένοι σε μια ατέλειωτη ελεγεία που αντί να προμηνύει το τέλος, το εμποδίζει.

ΥΓ 1. Είναι κοινώς τόπος πλέον πως ο φακός λατρεύει την Penélope. Εδώ ο ρόλος της είναι τέτοιος που τις επιτρέπει να μεταμορφώνεται συνέχεια, αλλά ακόμα κι όταν ξεγυμνώνεται (και κυριολεκτικά, αλλά κυρίως μεταφορικά) από τα φανταχτερά αλλά πάντα γήινα χαρακτηριστικά της ομορφιάς της, εξακολουθεί να καθηλώνει με την παρουσία της. Το παιχνίδισμα με το "La maja Vestida" του Goya, τα λέει όλα (θα καταλάβεις όταν το δεις).

ΥΓ 2. Δεν ξέρω τι κόλλημα έχει η Coixet με τη Debie Harry να τιμά με την βουβή παρουσία τις ταινίες της, αλλά μας αρέσει πολύ. Στην επόμενη βέβαια θα μας άρεσε να είχε και περισσότερες ατάκες. Λέμε τώρα...

Young People Fucking (2007)

2008-11-19T07:00:00.000+02:00

i. Prelude

Με το After Sex να μένει ανάλαφρα στο γαργαλιστικό του τίτλο και να αφήνει μικρές δόσεις ικανοποίησης στις εκκεντρικές του λεπτομέρειες, ο φόβος μου για το ακόμα πιο πικάντικο άκουσμα του Young People Fucking, ήταν ότι κινδυνεύει να πέσει με την ίδια ευκολία στην παγίδα του ανούσια προκλητικού.

ii. Foreplay
Βέβαια το προσεγμένο τρέιλερ και το Hype που ξεκίνησε να συσσωρεύεται μετά την αναστάτωση του Toronto Film Festival, ανέβασε τις προσδοκίες για την ταινία που διεκδίκησε με τσαμπουκά τον τίτλο της πιο προσδοκώμενης ανεξάρτητης ταινίας της χρονιάς.

iii. Sex
Και η αναμονή άξιζε και με το παραπάνω. Από την πρώτη κιόλας εισαγωγική σκηνή μπαίνει δυναμικά στο θέμα που οργανώνεται σε θεματικές ενότητες, γνωστές εξ' αρχής, για να εντυπωσιάσει με τους γρήγορους ρυθμούς της, που αφήνουν την απόλαυση να ξεχυθεί στα περιστατικά, πριν προλάβεις καν να κουραστείς.

iv. Interlude
Ακόμα κι όμως όταν οι ρυθμοί πέσουν προς τη μέση, συμβαίνει μόνο για να σ' αφήσει να αναθεωρήσεις τα όρια των δικών σου ερωτικών ταμπού, ώστε να ανοίξεις το μυαλό σου στο συναισθηματικό υπόβαθρο της σωματικής επαφής που περνά μπροστά από τα μάτια σου στις διαφορετικές ιστορίες.

v. Orgasm
Πριν καν το καταλάβεις πάλι, βρίσκεσαι ενώπιον μιας σκηνοθετικά δεμένης και πολύπλευρα χιουμοριστικής ταινίας, που κλιμακώνει τις απολαυστικές ερμηνείες και τα διασκεδαστικά μπερδέματα, έχοντας ως πάτημα ένα εξαιρετικό (αν και λιτό) σενάριο, βοήθημα τις γήινες παρουσίες των πρωταγωνιστών, και μπόνους μια ιδανική κρεβατοκαμαρίστικη φωτογραφία.

vi. Afterglow
Στο τέλος θα σ' αφήσει με ένα χαμόγελο, λίγους προβληματισμούς για τη δική σου ερωτική ζωή (αγγίζει τόσα θέματα που όλο και κάπου θα βρεις να πιαστείς), και μπόλικη διάθεση για περαιτέρω "περιπέτειες". Have fun...

Phaedra (1962)

2008-11-18T14:22:00.002+02:00

Αναλογίσου πόσο δύσκολη έχει αποδειχθεί η ουσιαστική μεταφορά ενός βιβλίου στη μεγάλη οθόνη. Βάλε στη θέση του βιβλίου το έργο του "Ιππόλυτου" του Ευριπίδη κι αμέσως διαφαίνεται το ρίσκο που πήρε ο Jules Dassin μετά την παγκόσμια επιτυχία του "Ποτέ την Κυριακή", να γυρίσει τη "Φαίδρα". Βέβαια έχοντας ήδη αρκετή καταξίωση από τα καλλιτεχνικά κυκλώματα και στη διάθεση του την Μελίνα Μερκούρη και τον ήδη απογειωμένο με το Ψυχώ,περιζήτητο Anthony Perkins, μπορώ να φανταστώ πόσο ελκυστικό θα ήταν το ρίσκο αυτό.

Πατώντας στη συγκλονιστική διασκευή της Μαργαρίτας Λυμπεράκη εμπλουτίζει με τραγικότητα μια διαχρονικά επίκαιρη ιστορία, που μοιάζει να ξεδιπλώνεται μοιραία με σεβασμό σε κάθε θεϊκά καταραμένο αρχαιοελληνικό δράμα. Οι βασικοί χαρακτήρες του Ευριπίδη είναι όλοι παρόντες είτε ως πρόσωπα, είτε ως συμβολικά γεγονότα, την ίδια στιγμή που μια ομάδα μαυροφορεμένων γυναικών, διεκδικεί παρασκηνιακά το θρηνητικό ρόλο του χορού.

Οι σκηνές ξεδιπλώνονται σχηματίζοντας μια κλιμακούμενη κορύφωση, που ξεσπά σαν ύβρις απέναντι σε καθετί ορθό, με τις αντίρροπες τραγικές μορφές του ερωτικού πρωταγωνιστικού τριγώνου, να οδηγούνται ολοένα και πιο επικίνδυνα στην καταστροφική σύγκρουση. Το πάθος στις ερμηνείες της τριάδας είναι απαράμιλλο, με τη Μελίνα στο επίκεντρο για άλλη μια φορά συγκλονιστική, να καταφέρνει να ποτίζει κάθε σκηνή -ακόμα κι αυτές από τις οποίες απουσιάζει- με την παρουσία της. Κάτι ιδιαίτερα δύσκολο, μιας και δραματουργικά η ταινία στερείτε κάθε σφάλματος.

Το στήσιμο των πλάνων είναι εξαιρετικό, κάθε κίνηση είναι δραματικά χορογραφημένη, οι δεύτεροι ρόλοι στέκονται ηθογραφικά σαν καθρέπτης απέναντι στα βασικά πρόσωπα, πότε απορροφώντας και πότε ξεσκεπάζοντας κατάλληλα τις βαθύτερες αδυναμίες τους, κι ο Dassin κλέβει αριστοτεχνικά στοιχεία από τα είδη των ταινιών που τον καταξίωσαν, για να δημιουργήσει ένα υβριδικό κινηματογράφο τόσο τεράστιο ώστε να χωρέσει το μεγαλείο μια τέτοιας τραγωδίας.

Με το τέλος της ταινίας μόνο μπορείς να συλλάβεις το "βάρος" του πνευματικού ταξιδιού στο οποίο σε παρέσυρε, μαζί με την αποδοχή ότι κάποια πλάνα ήταν τόσο στοιχειωτικά, που θα τα κουβαλάς μαζί σου για πάντα.

ΥΓ 1. Κάνε τον κόσμο άνω κάτω να τη βρεις.Κανένας Έλληνας δεν πρέπει να στερηθεί τέτοιο αριστούργημα (το γράφω "αριστούργημα" κι η ίδια η λέξη εξακολουθεί να ακούγεται ανεπαρκώς "μικρή"). αν απογοητευτείς στην αναζήτηση και δεν σε χαλάει ένα φτηνό tv-rip ζήτα μου να σου δανείσω το dvd.

ΥΓ 2. ΣΥΝΕΧΊΖΩ ΝΑ ΕΚΛΙΠΑΡΏ........ελευθερώστε τη Μελίνα από τη σκόνη του χρόνου!

ΥΓ 3. Η μουσική επένδυση του Μίκη Θεοδωράκη στη Φαίδρα είναι σπαρακτική. Αναμφισβήτητα η αγαπημένη μου δουλειά του μεγάλου Έλληνα συνθέτη

Pickup on South Street (1953)

2008-11-17T17:11:00.000+02:00

Άλλη μια Κυριακή βράδυ κι η ΕΤ-1 μας κράτησε εξαίσια παρέα. Με την επιλογή του Samuel Fuller στο αφιέρωμα σε σημαντικούς δημιουργούς, και τον πολυαγαπημένο μου Richard Widmark στον πρωταγωνιστικό ρόλο, το κανάλι τράβηξε την προσοχή μου από τους τίτλους έναρξης.

Η ταινία παίζει με την ιδέα του φιλμ νουάρ, αλλά ξεφεύγει από το είδος κυρίως λόγω της κατάληξης της πλοκής, αλλά διατηρεί τα βασικά στοιχεία, που την ανάγουν σε ένα πολύ καλό αστυνομικό θρίλερ. Η μεγαλύτερη ιδιαιτερότητα της, έχει να κάνει με το ανάλαφρο στήσιμο της υπόθεσης, που επικεντρώνεται σε ένα πορτοφολά -σε αντίθεση με τις πιο βαρύγδουπες κομπίνες άλλων αντίστοιχων φιλμ της εποχής- αλλά δεν φοβάται να την εμπλουτίσει με πατριωτικά υπονοούμενα, και μια -κλασσικά- ερωτική ιστορία που κρύβει πολύ περισσότερο πάθος από τα συνηθισμένα.

Αυτό που την κάνει πραγματικά να ξεχωρίζει όμως είναι η προσοχή στη λεπτομέρεια σε κάθε φάση της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Το κάστινγκ είναι ιδανικό, με τον Widmark να έχει αναδειχθεί και καθιερωθεί μέσα από τέτοιους ρόλους, να δίνει ρέστα αφήνοντας την αίσθηση του μοναδικού μικροαπατεώνα που αξίζει να μνημονεύουμε, και τις γυναικείες τραγικές φιγούρες των Jean Peters και Thelma Ritter να στέκονται πολύ υψηλότερα από απλές δευτεραγωνίστριες. Για τη Ritter μάλιστα γίνεται εύκολα λόγος για τη σημαντικότερη ερμηνεία της καριέρας της. Το σενάριο άλλωστε αν και μένει εγκλωβισμένο χρονικά, καταφέρνει να ξεδιπλώσει άψογα το χαρακτήρα της πάνω απ' όλους, και την τοποθετεί εύκολα στο επίκεντρο της συναισθηματικής προσοχής.

Σε αντίστοιχες αριστουργηματικές γραμμές κινείται κι η σκηνοθεσία που αποδεικνύεται τόσο πυκνή σε συντονισμένα νοήματα, που χρειάζεται περισσότερες από μία προβολές για να αποκαλυφθεί στο μεγαλείο της.

Εν ολίγοις, σπάνια όλα τα κομμάτια ενός κινηματογραφικού παζλ καταλήγουν στη θέση που τους αναλογεί, ώστε να δημιουργηθεί κάτι τόσο απλά αριστουργηματικό.

ΥΓ. Την είχα πολύ καιρό στην αναμονή, οπότε χαίρομαι που η προβολή της στην τηλεόραση με ανάγκασε επιτέλους να κάτσω και να την ευχαριστηθώ.Ομολογώ βέβαια ότι μια ξεχωριστή ηδονή συνοδεύει ταινίες του κλασσικού κινηματογράφου όταν τις πετυχαίνω στην τηλεόραση κι όχι σε κάτι ξεχασμένες γωνιές του διαδικτύου.

Promise at dawn (1970)

2008-11-16T15:54:00.003+02:00

Μετά τις εξαιρετικές επανεκδόσεις τις Seven τριών αριστουργημάτων του Jules Dassin νωρίτερα τη φετινή χρονιά, τις τελευταίες μέρες απολαύσαμε μια νέα σειρά επανεκδόσεων στο μουσείο Μπενάκη σε συνεργασία με το ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη. Το σημαντικότερο για μένα ήταν η ευκαιρία να δω την αγαπημένη μου Μελίνα σε μερικές από τις πιο σπάνιες (παραδόξως για τις μέρες μας) ερμηνείες της.

Βασισμένο στο ομότιτλο αυτοβιογραφικό βιβλίο του Gary Romain, το Promise at dawn διηγείται την ιστορία ζωής, μιας μητέρας και του γιου της που διασχίζουν την Ευρώπη στη πιο ταραγμένη πολεμική της περίοδο (Β' παγκόσμιος), βρίσκοντας το δικό τους καταφύγιο στη λατρευτική και θυσιαστική μεταξύ τους σχέση. Όσο βέβαια κι αν η ταινία οργανώνεται γύρω από τη διήγηση του γιου, η Μελίνα με την ισοπεδωτική της ερμηνεία σ' αναγκάζει να ακολουθήσεις την ιστορία μέσω της μητρικής ματιάς.

Καλύπτοντας όλη τη γκάμα των συναισθημάτων, καταφέρνει και περνά με άνεση από κωμική, σε συγκινητική, σε συγκλονιστική... Με βάση της τον ύψιστο ρόλο μιας γυναίκας, να είναι μητέρα, και εξερευνώντας μητρικά στερεότυπα αντίστοιχα της Martha Hanson του I remember Mama μέχρι της Joan Crawford του Mommie dearest, τα καταρρίπτει παραμένοντας αυθεντική, δημιουργώντας το δικό της απόλυτο πρότυπο που εμπεριέχει τα πάντα. Μαζί της σε κάθε ρόλο κουβαλά κι ένα ατόφιο ελληνικό στοιχείο, που το προσαρμόζει ανάλογα, στην κάθε διαφορετική ενσάρκωση, και μία περηφάνια που εκφράζεται στο πάθος και στον δυναμισμό που ξεχειλίζει από όλη της τη σωματική και πνευματική ερμηνεία.

Αυτά τα στοιχεία από μόνα τους αρκούν για να κάνουν οποιαδήποτε ταινία της Μελίνας, ικανή να σε σκλαβώσει σαν θεατή και να σ' αφήσει με έναν ακόρεστο ενθουσιασμό. Είναι βέβαια και η καλλιτεχνική ιδιοφυΐα του Jules Dassin, που κάνει τόσο ξεχωριστές τις μεταξύ τους συνεργασίες. Έτσι κι εδώ αφήνει τη μούσα του να κινηθεί ελεύθερα, στις εναλλαγές των ονειρικών διαλειμμάτων με τη μελαγχολική πραγματικότητα, χαρίζοντας της την καλύτερη σεναριακή υποστήριξη για να αντέξει το "βάρος" της παρουσίας της. Επιπλέον δεδομένης της περιόδου που γυρίστηκε, περνά άψογα πολιτικά μηνύματα στο παρασκήνιο, χωρίς να τα υποτιμήσει, αλλά αντιθέτως τα ενισχύει, ντύνοντάς τα με το σπαρακτικό νόημα της "υπόσχεσης" που πρέπει πάσα θυσία να τηρηθεί.

ΥΓ 1. Σε επίπεδο ταινίας, δεν μπορώ παρά να αναφέρω την εξαιρετική συμβολή της Δέσπως Διαμαντίδου στο δέσιμο των χαρακτήρων και στο ξεδίπλωμα μιας διασκεδαστικής υπο-ιστορίας, που καταφέρνει πάραυτα να ξεχωρίσει σε ένα θλιβερό -κατά τα άλλα- σκηνικό. Οι συνυπάρξεις τις με τη Μελίνα στη μεγάλη οθόνη είναι από τις πιο αγαπημένες μου.

ΥΓ 2. ΕΚΛΙΠΑΡΩ ΤΟΥΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥΣ ΝΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΟΥΝ ΤΑ DVD ΜΕ ΤΗ ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΜΕΛΙΝΑΣ!!! Δεν με ενδιαφέρει η αποκατάσταση, ούτε η ποιότητα ήχου και εικόνας, δεν νοείται όμως μία από τις σημαντικότερες καλλιτεχνικές -κι όχι μόνο- προσωπικότητες της Ελλάδας, να χάνεται στα σκονισμένα ράφια ιδιωτικών συλλογών, τη στιγμή που στο εξωτερικό υπάρχουν συνεχώς προβολές και μελέτες πάνω στους βαρυσήμαντους ρόλους που ενσάρκωσε η Μελίνα.

Die Welle (2008)

2008-11-15T15:34:00.001+02:00

Ο τίτλος και η προώθηση της ταινίας μου είχαν δημιουργήσει λανθασμένες εντυπώσεις για την υπόθεσή της και ομολογώ ότι δεν είχα και πολύ υψηλές προσδοκίες όταν πήγα να τη δω. Για καλή μου τύχη από την πρώτη σκηνή ανατράπηκε η ψυχολογία μου. Αντί των ακλιμάκωτων και σκοτεινών γερμανικών ταινιών, το Die welle ξεχειλίζει από δυναμικότητα και κορυφώσεις.

Εξ' αρχής εισάγει εκκεντρικούς χαρακτήρες, αντιπροσωπευτικούς μιας τυπικής κοινωνίας που επιφανειακά επιτρέπει κάθε ετερόκλητο στοιχείο, την ίδια στιγμή που ουσιαστικά παραμένει ανοιχτή σε αναχρονιστικές περιθωριοποιήσεις. Πατώντας στο εκπαιδευτικό μοτίβο αντιστρέφει τις στερεότυπες κινηματογραφικές προσεγγίσεις, και ξεκινά με έναν ήδη δημοφιλή κι αποδεκτό από τους μαθητές, καθηγητή, να τους παρασύρει σε μια μαθησιακή εμπειρία που παίζει επικίνδυνα με τα όρια της πνευματικής υποδούλωσης.

Στις εξαιρετικά καλορυθμισμένες -χρονικά- σκηνές της, καταφέρνει να διατηρήσει αμείωτη αγωνία, χωρίς να προδώσει το λυτρωτικό τέλος, που αφενός είναι γνωστό βάσει των αληθινών περιστατικών πίσω από την ιστορία, κι αφετέρου μοιάζει ούτως ή άλλως αναμενόμενο. Βέβαια σεναριακά και σκηνοθετικά οι δημιουργοί παίζουν εκ του ασφαλούς, με τις πολυπόθητες εντάσεις και εξάρσεις να παραμένουν καλά εγκλωβισμένες σε πολιτικώς ορθά περιθώρια, και τα μηνύματα που η ίδια ιστορία στοχεύει να περάσει να δίνονται ακάλυπτα σε σκηνές που όλοι κάπου έχουμε ξαναδεί.

Ακόμα κι αυτό όμως, δύσκολα στέκεται μειονέκτημα, μιας και η ταινία στο σύνολό της, παραμένει συγκινητική εξ' αιτίας της πραγματικής της βάσης, κι εξ' αιτίας της βαθύτερης αλήθειας του μασκαρεμένου φασισμού που περνά, και με τρόμο συνειδητοποιεί κανείς ότι θα έβρισκε εφαρμογή σε οποιαδήποτε σύγχρονη κοινωνία (αν δε βρίσκει ήδη). Συν τοις άλλοις, μπορεί τα γεγονότα να είναι αναμενόμενα, αλλά οι τελευταίες σκηνές παρουσιάζονται με μια ωμή θεατρικότητα και καταφέρνουν να σε σηκώσουν από το κάθισμα σου με την ιδιόμορφη εναλλαγή των ρυθμών που κλείνουν λυτρωτικά απρόσμενα ό,τι περίμενες από την αρχή να συμβεί.

ΥΓ. Η φετινή χρονιά για τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο αποδεικνύεται σπουδαία!!!

Mat i syn (1997)

2008-11-13T13:49:00.000+02:00

Μερικές από τις πιο αγαπημένες μου ταινίες τις έχω αφήσει εκτός του blog, είτε με το φόβο ότι θα είμαι εντελώς υποκειμενικός στις κριτικές τους, είτε εξ' αιτίας της ερμηνευτικής ιδιαιτερότητας που παρουσιάζουν. Το Mat i syn του Aleksandr Sokurov, ανήκει και στις δύο κατηγορίες.

Όταν πριν 2-3 χρόνια το είδα για πρώτη φορά, απλώς παραδέχτηκα την καλλιτεχνική του αρτιότητα, χωρίς να εξερευνήσω τις συνέπειες του βασικού θεματικού του άξονα. Σε μία νοσταλγική στιγμή, και περιμένοντας με αγωνία 2 χρόνια τώρα το Aleksandra, είπα να το ξαναθυμηθώ, και με ισοπέδωσε σαν να το έβλεπα για πρώτη φορά.

Μέσα από τη θύμηση των μακρόσυρτων πλάνων, των αργών κινήσεων και της ζωγραφικής ακρίβειας των εικόνων, ξεπήδησε η θυσιαστική, σχεδόν παρασιτική, σχέση μητέρας και γιου, που βρίσκονται χαμένοι σε ένα κοινό όνειρο, καταδικασμένοι να βλέπουν το χρόνο να περνά σχεδόν παρασκηνιακά. Τα τοπία, από το κρύο σπίτι μέχρι τα απέραντα λιβάδια, δεν παύουν να είναι εγκλωβιστικά, αφήνοντας τους δύο ήρωες μόνους σε ένα δικό τους απομονωμένο κόσμο. Οι νατουραλιστικοί ήχοι σηματοδοτούν την αλλαγή των εποχών, και συνθέτουν τη μοναδική μουσική επένδυση -ένα παγανιστικό ύμνο αφοσίωσης στην ανθρώπινη καταγωγή από τη μητέρα φύση, στον αναπόφευκτο θάνατο και στον ελεγειακό αποχωρισμό.

Τα φίλτρα κι οι φακοί στη φυσιολατρική κινηματογράφηση του Aleksei Fyodorov, κάνουν την ιστορία να μοιάζει με παραμύθι κλεισμένο σε μια γυάλινη χιονόμπαλα. Όλοι οι δρόμοι τελειώνουν εκεί που αρχίζουν, και ο χώρος περιορίζεται σε δύο διαστάσεις, συμβολικές των δύο, αρραγώς συνδεδεμένων, πρωταγωνιστών. Ο χρόνος σε κάθε ταρακούνημα μοιάζει να μηδενίζεται, δίνοντας ελπίδα σε μια παράταση ζωής, που μετατρέπεται γρήγορα σε καθυστερημένο θρήνο του ειρωνικά απρόσμενου θανάτου. Μέχρι το τέλος, το ταξίδι παραμένει ένα δεξιοτεχνικά χορογραφημένο ρέκβιεμ του "αναπόφευκτου".

ΥΓ. Αν δεν έχεις κολλήματα με τους αργούς ρυθμούς και τη σεναριακή σιωπή, η ταινία σίγουρα θα σε παρασύρει σε ένα εσωτερικό πνευματικό ταξίδι, όπου οι εικόνες γράφουν ποίηση και οι σιωπές γεννούν συναισθήματα. Αν έχεις τα παραπάνω κολλήματα, θα σου συνιστούσα να τη δεις (πάραυτα) μιας και στα 65 λεπτά διάρκειάς της περικλείονται αρκετά στοιχεία ικανά να σε συγκινήσουν και να επιβραβεύσουν την υπομονή σου.

Lord of the flies (1990)

2008-11-09T00:01:00.003+02:00

Ω λίστα, λίστα με τα αχρείαστα remake γιατί να μεγαλώνεις ολοένα; Στην τελική τί εξυπηρετούν τα remake; Ίσως μόνο μια καθυστερημένη διαφήμιση των αυθεντικών εκδοχών, αν και αφού αποδυναμωθεί η ιστορία, δύσκολα κανείς θα δώσει μια δεύτερη ευκαιρία στην απαρχή της.

Όπως κατάλαβες, κι αν είσαι παντελώς ξένος με το Lord of the flies, σε παροτρύνω να διαβάσεις το βιβλίο, να δεις την ταινία του 1963 (ακόμα κι αν δεν σου αρέσουν πολύ οι ασπρόμαυρες ταινίες, η συγκεκριμένη έχει μια πολύ μοντέρνα αίσθηση της εικόνας, και παραμένει ξεκάθαρα λόγω ιστορίας, διαχρονική), αλλά να σταματήσεις εκεί.

Τεκμηριώνω....Από το ξεκίνημά του, το remake του 1990, θέλοντας να πρωτοπορήσει, αναδιοργανώνει πρόσωπα και καταστάσεις, που βάσει της νέας πλοκής οδηγούν στα ίδια αποτελέσματα, προσπερνώντας αβίαστα το γεγονός ότι με τον τρόπο αυτό, εγκαταλείπει έναν από τους βασικότερους ηθογραφικούς άξονες του μυθιστορήματος. Αυτό για οποιονδήποτε έχει τη γνώση των προκατόχων της εκδοχής αυτής, γίνεται άμεσα εκνευριστικό, μιας και η δραματοποίηση στην οποία στοχεύουν οι σεναριογράφοι του, δεν είναι αρκετή ώστε να δικαιολογήσει την βεβήλωση της αυθεντικής ιστορίας, κι από την άλλη καταλήγει σε μια πρόχειρη αμερικανοποίηση ενός έργου που έχει, κανονικά, πανανθρώπινο χαρακτήρα και στέκεται στην ανθρώπινη φύση, κι όχι στην εθνικότητα.

Επιπλέον μιας και 3 δεκαετίες μετά την πρώτη ταινία, τα ειδικά εφέ υπάρχουν για να χρησιμοποιούνται κι όχι για να διευκολύνουν, ο Hook αποδυναμώνει τη ατμόσφαιρα της φρικαλεότητας που επικρατεί στο νησί, με την αυστηρή οπτικοποίηση των βίαιων εικόνων του βιβλίου, εγκλωβίζοντας το θεατή στο προσωρινό αηδίασμα, στερώντας του τη δυνατότητα να εμβαθύνει αλληγορικά στις συνταρακτικές αξίες της ιστορίας αυτής καθ' αυτής. Άλλωστε ο εκσυγχρονισμός της με τις γενικότερες αλλαγές στο σενάριο, αποκόβει ουσιαστικά και τους συμβολικούς δεσμούς της με την ιστορική πραγματικότητα, και παρέχει μια περισσότερο καθολική γενίκευση που έχει καθαρά κινηματογραφικούς σκοπούς.

Οάσεις ικανοποίησης αποτελούν μεμονωμένες σκηνές που μετρούνται στα δάκτυλα του ενός χεριού κυρίως για την καλλιτεχνική τους υπόσταση, κι όχι για την επιτυχημένη σύνδεσή τους με το βιβλίο, και ο -αρκετά αναλλοίωτος- ρόλος του Ralph που ερμηνεύει ο εξαιρετικά αγαπητός (μου - κυρίως λόγω Alias) Balthazar Getty. Οι υπόλοιποι ρόλοι καταφέρνουν να χάσουν τη δυναμικότητά τους κι εν μέρει το χαρακτήρα, όπως αυτά εδραιώθηκαν στο βιβλίο, κάνοντας ακόμα πιο άσκοπη τη γενικότερη πλοκή.

ΥΓ. Ψήνομαι να γράψω ένα κείμενο με τις Τοπ 10 εξαιρέσεις στον κανόνα των αχρείαστων remake, αλλά πολύ φοβάμαι ότι δεν θα μου φτάσουν οι ταινίες για να καλύψω τόσες θέσεις.

Lord of the flies (1963)

2008-11-08T14:17:00.001+02:00

Βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του νομπελίστα William Golding, η πρώτη κινηματογραφική εκδοχή του Lord of the flies, καταφέρνει να διατηρήσει τη σοκαριστική ατμόσφαιρα του βιβλίου, και να οπτικοποιήσει με ζοφερό τρόπο την φρικαλεότητα της ανθρώπινης φύσης, όταν αυτή αφήνεται ελεύθερη να ξεδιπλωθεί στην απομόνωση.

Με φόντο την κλασσική -πλέον- υπόθεση των ναυαγών σε έρημο νησί, στην προκειμένη περίπτωση μιας ομάδας σχολιαρόπαιδων, ο Golding έπλεξε δεξιοτεχνικά μια αλληγορική ιστορία επιβίωσης και βιαιότητας, που περιστρέφεται γύρω από την προβληματική αναδιοργάνωση μιας κοινωνίας με τα ένστικτα στη θέση των άγραφων κανόνων, εξερευνά τον τρόμο που έρχεται με το χαμό κάθε ελπίδας, και περνά ένα ισχυρό αντιπολεμικό μήνυμα με το ξεσκέπασμα της ακατανίκητης επιθυμίας για επικράτηση και του τέλματος που έρχεται μόνο μετά την ολοκληρωτική καταστροφή (το βιβλίο γράφηκε την περίοδο του ψυχρού πολέμου και εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1954, με τις μνήμες του 2ου παγκοσμίου ακόμα νωπές).

Ο σκηνοθέτης κάνει μια εξαιρετική δουλειά στην μεταφορά της ιστορίας από το βιβλίο στη μεγάλη οθόνη, και παρόλο που ορισμένες φορές μοιάζει απλά διεκπεραιωτικός, καταφέρνει να μείνει πιστός στην ιστορία, και να συγκλονίσει με την μινιμαλιστική σκηνοθεσία του. Σε συνδυασμό με την μαγευτική ασπρόμαυρη φωτογραφία, σκιαγραφεί τη φρίκη της παρακμής, χωρίς να χρησιμοποιεί γκροτέσκες εικόνες, κι εκμεταλλευόμενος τις αρχέγονες τυμπανοκρουσίες της μουσικής επένδυσης, καταφέρνει αρκετές στιγμές να ανατριχιάσει το θεατή και να τον κάνει να χάσει το καρδιοχτύπι του.

Το εξαιρετικά εκφραστικό καστ των μικρών πρωταγωνιστών, καταφέρνει να αποδώσει άψογα το συναισθηματικό υπόβαθρο της ταινίας, και ανάγει σε ακόμα πιο φρικιαστικό το ξέσπασμα της ανθρώπινης οργής που πηγάζει μόνο μέσα από τις προσωπικές καταπιεσμένες φιλοδοξίες, και τα δυσδιάκριτα όρια μεταξύ της ελευθερίας και της καταπάτησής της. Κρίμα που τα περισσότερα παιδιά δεν εμφανίστηκαν σε καμία άλλη ταινία, αν και το καλλιτεχνικό επίτευγμα του Lord of the flies είναι από μόνο του τόσο σημαντικό, που το καθένα καταφέρνει κι αφήνει το δικό του ξεχωριστό στίγμα στη μεγάλη οθόνη.

Και για να κλείσω με το πιο κρίσιμο ερώτημα για κάθε ταινία του είδους αυτού... Ναί, καταφέρνει και αποδίδει με τον καλύτερο τρόπο το βιβλίο, παραλείποντας μόνο μικρολεπτομέρειες, σε βαθμό που η ικανοποίηση που προσφέρει η ιστορία με τον γραπτό ή οπτικοποιημένο τρόπο, θεωρείται εφάμιλλη. Φυσικά με σεβασμό στο αυθεντικό αριστούργημα του Golding, και πάντα με τη σκέψη ότι η προβολή της ταινίας αποδυναμώνει το βιβλίο, θα σας πρότεινα να διαβάσετε την ιστορία πριν τη δείτε.

ΥΓ 1. Εξαιρετική προσθήκη στο κλίμα του βιβλίου, αποτελούν οι τίτλοι έναρξης της ταινίας, που δημιουργούν τη βασική προϊστορία, και παρέχουν οπτικά τους τρόπους και τα κλειδιά αποκρυπτογράφησης της ολοφάνερα συμβολικής ιστορίας, παραμένοντας πιστοί στις προθέσεις του ίδιου του συγγραφέα.

ΥΓ 2. Όσοι ήδη έχετε διαβάσει το βιβλίο ή έχετε δει την ταινία, θυμηθείτε ξανά τα γεγονότα με αυτό το διασκεδαστικό παιχνίδι.

After Sex (2007)

2008-11-05T10:56:00.000+02:00

Ο τίτλος είναι όσο πρέπει γαργαλιστικός και η ιδέα των συζητήσεων που κάνουν τα ζευγάρια μετά το σεξ, αρκούσε για να μου τραβήξει το ενδιαφέρον αυτή η ταινία. Κι η αρχή της με τους "διεστραμμένους" τίτλους τυπογραφίας να επιδίδονται σε ευφάνταστους οργασμικούς συνδυασμούς, είναι αρκετά διασκεδαστική.

Σ'αυτό το σημείο όμως και μέχρι τα μισά της ταινίας παρουσιάζεται ένα βασικό πρόβλημα. Οι ερμηνείες γύρω από το αθεράπευτα κλισέ σενάριο. Οι ηθοποιοί φαίνονται αρκετά επιτηδευμένοι και ιδιαίτερα σφιγμένοι, ειδικά στη σκέψη ότι μόλις τελείωσαν το σεξ. Κι οι ατάκες τους όμως δεν βοηθούν καθόλου, αφού μια τόσο εμπνευσμένη υπόθεση, χάνεται σε στερεότυπες εξωτερικεύσεις συναισθημάτων, και στην προβολή τόσο συνηθισμένων μοτίβων ερωτικής σύγκρουσης, που αφήνει την πλοκή να κατέχει μια αλήθεια μόνο στο κινηματογραφικό πανί, χωρίς να μπορεί ο θεατής να περάσει τις εικόνες στην καθημερινότητά του. Η σεξουαλική διάθεση μάλιστα του σεναριογράφου, μιας και δεν εκτονώνεται σε σκηνές σαρκικού πάθους, εκδηλώνεται μέσα από "δήθεν" προκλητικές συζητήσεις, που προσπαθούν να σοκάρουν αλλά δεν πείθουν.

Με την προϋπόθεση όμως ότι έχεις κάτσει να δεις την ταινία χαλαρά, χωρίς να περιμένεις κάτι ιδιαίτερο, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τα ζευγάρια καταλαμβάνουν αυτοτελείς ιστορίες που δεν μπλέκονται στη γενικότερη υπόθεση και διαρκούν συνολικά 75 λεπτά, στα μισά της ταινίας συμβαίνει κάτι ανέλπιστα μαγικό. Συνειδητοποιείς ότι έχεις παρασυρθεί από τις συζητήσεις και τις αγνές προθέσεις τους, σε ένα παιχνίδι αντιστοίχησης των συζητήσεων σε καθολικότερα και περισσότερο πάγια συμπεράσματα που η εμπειρία σου υποδεικνύει. Το γέμισμα των σεναριακών κενών μάλιστα καταλήγει τόσο διασκεδαστικό, που σε κάνει να αναρωτιέσαι αν αυτός ήταν ο σκοπός του δημιουργού εξ' αρχής. Και πάνω που έχεις αρχίσει να συγχωρείς τα ατοπήματα αυτά, έρχονται και 1-2 πραγματικά ενδιαφέροντα ζευγάρια, να σώσουν περαιτέρω το ερωτικό αυτό παιχνίδι.

Εν τέλει χωρίς να το καταλάβεις, και μόνο με λίγα βαρετά λεπτά - ανάλογα με τις σεξουαλικές σου προτιμήσεις, η ταινία φτάνει στο τέλος της με το διασκεδαστικότερο και πιο πετυχημένο, κατ' εμέ, ζευγάρι να χαρίζει αυθεντικό -επιτέλους- γέλιο, και να ολοκληρώνει όμορφα τις 8 συζητήσεις, αφήνοντας το θεατή να θέλει παραδόξως, κι επόμενο γύρο.

ΥΓ 1. Ζευγάρια ενωθείτε και απολαύστε την ταινία μαζί, και μετά το τέλος της αυτοσχεδιάστε με δικές σας συζητήσεις υποτιθέμενου after-sex, κι θα έχετε ένα άκρως απολαυστικό σαββατόβραδο στο σπίτι με παρέα.

ΥΓ 2. Για τους μοναχικούς θεατές, ορισμένες συζητήσεις της ταινίας είναι η καλύτερη παρηγοριά που δεν έχετε βρει ακόμα το άλλο σας μισό. Βέβαια επειδή η ιδέα των σκηνών του σεξ που παραλείπονται ίσως καταλήξει βασανιστική, θα σας πρότεινα να τη δείτε πριν από βραδινή έξοδο, μπας και σας φορτώσει με θάρρος να κυνηγήσετε τη δική σας "πονηρή" περιπέτεια. Στην τελική όλο και κάποιον πρωταγωνιστή -στρια θα βρείτε να σας ανάβει, αλλά αν πιάσετε τον εαυτό σας να βλέπει στο repeat την ιστορία του/της, τότε μάλλον χρειάζεστε μια βόλτα στο πλησιέστερο βιντεοκλάμπ για περισσότερη έμπνευση. Ξέρεις εσύ...το βίντεοκλαμπ δεν τελειώνει στην κόκκινη κουρτίνα....

She done him wrong (1933)

2008-11-04T21:32:00.000+02:00

Στις 5 δεκαετίες που διήρκησε η καριέρα της, η Mae West ολοκλήρωσε μόνο 12 ταινίες, αλλά με το πολύπλευρο ταλέντο της στη συγγραφή των σεναρίων, στην ηθοποιία και στον τσαμπουκά με τον οποίο διεκδίκησε και ενσάρκωσε τους πιο αντισυμβατικούς ρόλους, κατάφερε να κάνει και τις 12 να περιστρέφονται αποκλειστικά γύρω από την ίδια, και το κινηματογραφικό Hollywood να την αναγνωρίζει ως μία από τις σημαντικότερες ηθοποιούς-δημιουργούς της κλασσικής του ιστορίας.

Έχοντας ήδη ανεβάσει επιτυχώς στο θέατρο το "Diamond Lil", στο οποίο βασίστηκε η ταινία, πέρασε 2 χρόνια να ετοιμάζει την κινηματογραφική διασκευή του, προσπαθώντας να μείνει πιστή στο προκλητικό κλίμα της υπόθεσης, χωρίς να αφαιρέσει τους σεξουαλικούς υπαινιγμούς, και συγχρόνως να αποφύγει την λογοκρισία που θα εμπόδιζε την ταινία από το να έχει μια ολοκληρωμένη έξοδο στις αίθουσες. Αυτό οδηγεί στη συνύπαρξη μιας σειράς από σκηνές, που καθοδηγούν με υποχθόνια μέσα τον θεατή στην δημιουργία ασφαλών συμπερασμάτων για το τι συμβαίνει πίσω από αυτές, με μια πληθώρα λεκτικών παιχνιδισμάτων, που στο χαρτί θα φαίνονταν αρκετά ανώδυνα αλλά όταν συνδυαστούν με την εκρηκτική περσόνα της Lou (Mae West), αφήνουν περιθώρια σε πολυεπίπεδες "πονηρές" ερμηνείες.

Για να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την δυναμική του έργου, η West συμπεριλαμβάνει στη σεναριογραφή της, αρκετούς δεύτερους ρόλους, ο καθένας εκκεντρικός με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο, το σύνολο των οποίων εμπλέκεται σε παράπλευρες ιστορίες, που ενώνονται άμεσα ή έμμεσα στο φινάλε. Εκμεταλλευόμενη μάλιστα την ανισσόροπη διανομή της δύναμης στον συγκαλυμμένο υπόκοσμο του '90 (μιλάμε για 1890), αφήνει τους "μνηστήρες" της να φαγωθούν μεταξύ τους, όταν η ίδια τόσο δεξιοτεχνικά φαίνεται να περιμένει το δικό της "Οδυσσέα". Μέσα στη γενικότερη διαπλοκή, τις μηχανορραφίες και τα υποχθόνια σχέδια όμως, δεν αφήνει απ'έξω ούτε το δικό της σκοτεινό παρελθόν, και όπως τα διαμάντια που τόσο αγαπά έχουν στη φύση τους τον άνθρακα, έτσι κι η ίδια κλείνει όλες τις αδυναμίες της στις εξωφρενικά φορτωμένες εμφανίσεις της και στην άκρατη επίδειξη της ακούσιας υπεροχής της.

Με έναν, ειρωνικά, αντιπροσωπευτικό της δικής της πραγματικότητας τρόπο, η West πορεύεται παράλληλα με την αξιοζήλευτη, κι εύκολα μισητή περσόνα, που συγκλονίζει εντός και εκτός του έργου, καταφέρνει να ξεχωρίσει ανάμεσα στον όχλο με την ιδιόμορφη και αντισυμβατική ομορφιά της, και δημιουργεί μια ταινία μόλις μιας ώρας, η οποία στέκεται διαχρονικά πλήρης από άποψη πλοκής, και ολοκληρώνεται την κατάλληλη στιγμή, αφήνοντας το κοινό να παρακαλάει για περισσότερο.

Ανάμεσα στην θεατρική αναπαράσταση της (πιο παλιάς!) δεκαετίας του '90, στις διασκεδαστικές ατάκες, στα σαγηνευτικά μουσικά νούμερα, και στα αντικρουόμενα σχέδια της υπόθεσης, καταφέρνει να συγκεντρώσει μερική από την γενική προσοχή, ο πρωτοεμφανιζόμενος τότε Cary Grant. Κι αυτός ο ρόλος βέβαια, καταλήγει να αποτελεί άλλο ένα πάτημα για την επίδειξη της συγκλονιστικής πρωταγωνίστριας. Λίγες ταινίες κατάφεραν να εγκωμιάσουν επιτυχώς, ένα τόσο ιδιόρρυθμα προικισμένο γυναικείο ρόλο.

ΥΓ. Κι αν παρασύρθηκα τόσο πολύ από την ισοπεδωτική παρουσία της West στην ταινία, που με ανάγκασε να ασχοληθώ σχεδόν αποκλειστικά μαζί της στο κείμενο μου, διάβασε το εξαιρετικά ενδιαφέρον trivia στο imdb, που είναι από μόνο του ικανό να σε πείσει να τη δεις, και μετά πέρνα από τα σχόλια να μου πεις πόσα λεπτά χρειάστηκες, μέχρι να παραδοθείς απόλυτα στην ξεχωριστή γοητεία της Lou (της Mae West κατ' επέκτασιν).

Blindness (2008)

2008-11-01T20:55:00.003+02:00

Τί κι αν κράτησα τα μάτια μου κλειστά στις κριτικές που ήρθαν η μία μετά την άλλη να καταδικάσουν την τελευταία δουλειά του Meirelles; Τί κι αν δεν θέλησα να με προκαταλάβει αρνητικά η σκέψη της αμερικανικής εισβολής σε διάφορα δημιουργικά επίπεδα της ταινίας; Το καταδικαστικό κλίμα πλανιόταν στον αέρα της Αθήνας ολόκληρο το φεστιβαλικό Σεπτέμβρη. Θέλοντας να κρίνω βέβαια την ταινία ιδίοις όμασι, ξεπέρασα τις φήμες, τα 'σκασα χοντρά στον κινηματογράφο (8,50 ευρώ για μια αίθουσα με 45" οθόνη και 15 τετραγωνικά χωρητικότητα, το έχουν ξεφτιλίσει το θέμα-θα το συζητήσουμε κάποια άλλη στιγμή), τα φώτα χαμήλωσαν και "καλή προβολή".

Από την αρχή η ταινία σε κρατάει σε μια απόσταση, και σ'αυτό βοηθά η αποστειρωμένα χλωμή φωτογραφία, που έρχεται σε αντίθεση με την εκρηκτικά τροπική φωτογραφία της "Πόλης του Θεού" και της "Πόλης των ανθρώπων" (των προηγούμενων ταινιών του ιδίου), αλλά καταφέρνει να δημιουργήσει το καταλληλότερα "αρρωστημένο" κλίμα που αρμόζει στην υπόθεση της. Μπορεί εδώ το κοινό να μην βουτά εξ'αρχής στην πλοκή, αλλά η συνειδητοποίηση των όσων συμβαίνουν έρχεται δεξιοτεχνικά απότομα, και είναι αρκετή για να δημιουργήσει το πρώτο σοκ, κυρίως σε ένα υποθετικό επίπεδο. Στα μισά της ταινίας βέβαια ο εγκλεισμός των πρωταγωνιστών, και των σκηνών σε ένα απομονωμένο και παρθενικά καινούργιο κόσμο, έρχεται για να μας φέρει σε μία νέα φρικιαστική πραγματικότητα, όπου τα πάντα επαναπροσδιορίζονται, και το καλό με το κακό μπερδεύουν τις ταυτότητές τους, την ίδια στιγμή που οι ανθρώπινοι κανόνες επιβίωσης μοιάζουν βγαλμένοι από σενάρια επιστημονικής φαντασίας.

Αν κάνεις το λάθος να αντιμετωπίσεις όσα συμβαίνουν από δω κι έπειτα σαν επιστημονική φαντασία όμως, είναι μαθηματικά βέβαιο πως θα καταλήξεις στην ομάδα των ανθρώπων που καταδίκασαν το Blindness, μιας και αυστηρά επιστημονικά βασίζεται σε υποθετικά σενάρια και αναπάντητα ερωτήματα που απογοητεύουν. Αν από την άλλη ακολουθήσεις μια πιο ποιητικά λογοτεχνική προσέγγιση, θα πλησιάσεις τις βαθύτερες προθέσεις της ταινίας, που οδηγούν σε σημαντικότερες και ικανοποιητικότερες συναισθηματικές και πνευματικές κορυφώσεις, με αποκορύφωμα το άκρως ποιητικό και αντικρουόμενα συναισθηματικό φινάλε.

Το σημαντικότερο δημιουργικό στοιχείο της όμως είναι πως ακόμα και να την προσεγγίσεις εντελώς ανεπηρέαστος από οποιοδήποτε λογοτεχνικό ή επιστημονικό ρεύμα, θα ξενερώσεις μεν από μερικές σκηνές που απροκάλυπτα θέλουν να σε εκμεταλλευτούν και να σε καθοδηγήσουν στα τυφλά, συναισθηματικώς, αλλά σίγουρα θα πεταχτείς από το κάθισμά σου από τον τρόμο της ανθρώπινης απελπισίας, και θα βγεις από την αίθουσα με μπόλικη "τροφή" για σκέψη. Άλλωστε τεχνικά η ταινία είναι γεμάτη από καθηλωτικές πειραματικές εναλλαγές του φωτός και του σκοταδιού, από εικόνες τόσο ρεαλιστικά σάπιες μα συγχρόνως τόσο γεμάτες από ηδονές κάθε μορφής, κι από σκηνές τόσο έξυπνα χορογραφημένες που θυμίζουν οπτικά αριστουργήματα του βουβού κινηματογράφου.

Από τον ωμό ρεαλισμό των προηγούμενων ταινιων του, ο Meirelles περνά σε έναν υπέρρεαλισμό, που ξεδιπλώνει μια βιβλικά αλληγορική και καθαρά ουμανιστική ιστορία, μέσα σε μια εγκλωβιστικά στοιχειωτική ατμόσφαιρα, που ακόμα και μέρες μετά το λυτρωτικό της τελείωμα, σε κάνει να την ονειρεύεσαι με τα μάτια κλειστά.

ΥΓ 1. Η περίπτωση του Blindness, μου θυμίζει το "Σκοτεινό Χωριό" του Shyamalan. Όποιος επηρεασμένος από τα παραπλανητικά τρέηλερ πήγε στο σινεμά με την προοπτική να δει ένα καλό θρίλερ επιστημονικής φαντασίας, έφυγε άκρως απογοητευμένος. Αν όμως αντιμετώπισε την υπόθεση σαν ένα λογοτεχνικό δημιούργημα, που χτίζει εξ'αρχής μια ατόφια πραγματικότητα, η οποία συνυπάρχει κάπου ανάμεσα στη δική μας, και ακολουθούσε την συλλογιστική πορεία της σειράς των ηθικών και κοινωνικών ερωτημάτων που ανέκυπταν, και της τρομακτικής εξερεύνησης των ανθρωπίνων ορίων, σίγουρα έφυγε από τον κινηματογράφο με μία ξεχωριστή ικανοποίηση.

ΥΓ 2. 'Οσο κι αν δυσκολεύομαι να χωνέψω την Juliane Moore, αναγνωρίζω ότι έχει προσφέρει μερικές από τις πιο προκλητικά ολοκληρωμένες συναισθηματικές ερμηνείες, κι εδώ πράττει αναλόγως. Την παράσταση όμως κλέβει, για μένα, ο γαλήνια συγκλονιστικός Danny Glover.

The Fall (2006)

2008-10-22T23:59:00.002+03:00

Ορισμένες φορές αρκεί η περιέργεια που αίρει μια λεπτομέρεια μιας -κατα τα άλλα άγνωστης- ταινίας για να σε ωθήσει να την δεις. Στην προκειμένη περίπτωση αρκούσε η γνώση της συνεργασίας της πολυαγαπημένης Eiko Ishioka (έχει δημιουργήσει εκτός των άλλων ένα από τα πιο αγαπημένα μου βίντεο κλίπ - Bjork, Cocoon), με τον Tarsem Singh, που με ιντρίγκαρε με το "Κελί", ένα από τα πιο άρτια οπτικά ταξίδια σε πραγματικότητες που διχάζονται μεταξύ αληθινού και φανταστικού, κι έπειτα εξαφανίστηκε. (ευχαριστώ τον Wrong Guy στο blog του οποίου διάβασα για την συνεργασία αυτή - το ποστ του για την Ishioka έχει πολύ ενδιαφέρον δες το εδώ)

Και τελικά η άγνοια μου για όλα τα υπόλοιπα στοιχεία της ταινίας, αποδείχθηκε ιδανική, μιας και σχεδόν σε κάθε σκηνή με περίμενε και μια έκπληξη, που είχε να κάνει είτε με την μεθυστικά πολύχρωμη φωτογραφία, είτε με ερμηνευτικές εκρήξεις, είτε με τις κοντρολαρισμένες επιτυχώς επικίνδυνες αναφορές σε παρωδίες, είτε με τις τόσο έξυπνα προσαρμοσμένες, στερεότυπες αφηγηματικές γραμμές....

Βέβαια οι υποψίες μου για το σκηνοθετικό στύλ του Tarsem, επιβεβαιώθηκαν -ευτυχώς-, μιας και το Fall ακολουθεί πιστά τα χνάρια του Κελιού, και εδραιώνει τις μυθοπλαστικές σκηνές φανταστικής πραγματικότητας, με την οργασμική χρήση πολύχρωμων φίλτρων, και την θριλερική διάθεση που ελλοχεύει σε εικόνες και σκηνές που κάλλιστα θα μπορούσαν να ξεφύγουν προς την κωμωδία, ως σήμα κατατεθέν του. Μπορεί σεναριακά οι ιστορίες του να μην έχουν και πολλά να πουν, αλλά ολοκληρωμένο το έργο του, αποτελεί μια άρτια καλλιτεχνική έκφραση που αποτελείται από καρε - έργα τέχνης συνδυασμένα με sci fi ήρωες, σε πλήρη αρμονία με την ανθρώπινη πραγματικότητα, σε μία τελική σύνθεση που δεν χορταίνει το μάτι.

Φυσικά η αποκορύφωση έρχεται με το μαγικό άγγιγμα της Ishioka στην ενδυμασία, για να ντύσει με τον πιο ευφάνταστο τρόπο τους πολυδιάστατους ήρωες, και να τους επιτρέψει ένα εκκεντρικό παιχνίδισμα με την θεατρικότητα και την φανταστική διάσταση της ιστορίας τους. Επιπλέον οι υπαινιγμοί της υπαρκτής ιστορικότητας ορισμένων χαρακτήρων, της δίνουν την δυνατότητα να εμπνευστεί και να ανακατέψει ενδυματικές τάσεις από διαφορετικές εποχές της ανθρώπινης ιστορίας, και να καταλήξει σε μια πολυσυλλεκτική ενδυματική ρετροσπεκτίβα, η οποία δεν χάνει τις φουτουριστικά στυλιζαρισμένες πτυχές της. Γεγονός που ταιριάζει απόλυτα άλλωστε με το πολυεπίπεδο ξεδίπλωμα της υπόθεσης.

Από την σχεδόν στατική εναρκτήρια σκηνή με την παθιασμένη ασπρόμαυρη φωτογραφία μιας πικρής ανάμνησης, στην τρυφερή ιστορία του άνδρα και του κοριτσιού που χρησιμοποιούν ο ένας τον άλλο για να κάνουν την παραμονή τους στο νοσοκομείο υποφερτή, στην εισβολή της φανταστικής ακολουθίας με μια σειρά από επικά γεγονότα, στα πληγωμένα flashback, μέχρι την τελική άκρως λυτρωτική σκηνή που καταλήγει σε κασκαντερικό ύμνο, η ταινία δεν χάνει το στοιχείο του οπτικού πειρασμού(-οργασμού), που αφήνει το κοινό σε μία ακόρεστη ικανοποίηση.

Όταν οι εικόνες από μόνες τους είναι ικανές να ξεπεράσουν κάθε σεναριακό ατόπημα, και να οπτικοποιήσουν τόσο εκθαμβωτικά μια διεστραμμένη φαντασία, τότε πέρα από την τεχνική αρτιότητα, μπορούμε να μιλάμε για σίγουρο καλλιτεχνικό επίτευγμα.

ΥΓ 1. Τα γυρίσματα της ταινίας έγιναν σε 18 χώρες ανά την υφήλιο, με αποτέλεσμα σχεδόν σε κάθε σκηνή να υπάρχει κι από ένα διαφορετικό και καθηλωτικά ειδυλλιακό τοπίο.

ΥΓ 2. Στο sceenplay συναντάμε ελληνικό ενδιαφέρον με τον Nico Soultanakis

ΥΓ 3. Με εξαιρετική αγωνία περιμένουμε την επόμενη δουλειά του Tarsem που θα έχει επίσης ελληνικό ενδιαφέρον, μιας και θα ασχολείται με την παραποιημένη ιστορία του Θησέα, σε screenplay των Charley Parlapanides και Vlas Parlapanides (!). Άντε να δούμε και την Ελλάδα να περιλαμβάνεται στις τοποθεσίες των γυρισμάτων, για να δέσει το γλυκό!

ΥΓ 4. Πρόσεξες στην αφίσα το "David Fincher & Spike Jonze Presents";

Gomorra (2008)

2008-10-21T23:59:00.000+03:00

Όσο κι αν παραδέχομαι για ιστορικούς λόγους τον "Νονό" και τα "Kαλά Παιδιά", οι ταινίες για την μαφία δεν κατάφεραν ποτέ να με κερδίσουν ολοκληρωτικά. Κι αν το σούσουρο του Gomorra στις Κάννες μου είχε αναπτερώσει τις ελπίδες για το συγκεκριμένο είδος, η προβολή της ταινίας ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα δοκιμασία.

Από το πρώτο κιόλας μισό της και τα δυσδιάκριτα όρια των χρονικών αξόνων των διαφορετικών ιστοριών, σχηματίζεται η εντύπωση ότι βλέπεις μεμιάς μια πιο εκσυγχρονισμένη εκδοχή του Νονού (ή ενδεχομένως μια ακόμα συνέχεια του), με την διασκορπισμένη φαμίλια να προσπαθεί να διατηρήσει τα μεγαλεία των αυτοκρατοριών του παρελθόντος. Η τρομακτική συνειδητοποίηση βέβαια της εξάπλωσης της μαφιόζικης συμπεριφοράς, πέρα από τον αυστηρά θεωρητικό ορισμό της, σε όλα τα στάδια και επίπεδα ζωής, έρχεται να σοκάρει με την ρεαλιστικότατη κινηματογράφηση, που μοιάζει σχεδόν ντοκυμαντερίστικη. Φυσικά το Χόλυγουντ έχει φροντίσει να γεμίσει το μυαλό μας με τόσο γκροτέσκες σκηνές αιματοχυσίας, που τίποτα σε όλη την ταινία δεν μοιάζει τόσο συγκλονιστικό.

Με μια πρώτη ματιά, το γεγονός αυτό απογοητεύει και σ'αναγκάζει να αναζητήσεις αλλού τους λόγους για τους οποίους τράβηξε την προσοχή του κοινού η ταινία. Κι εκεί ακριβώς είναι η δύναμή της, όταν στο σημείο που έχεις αφήσει όλες τις άμυνες σου στους αργούς ρυθμούς της, στις ασύνδετες υπο-ιστορίες, και στις ήπιες εντάσεις, έρχεται η συνειδητοποίηση ότι οι μετά βίας αντιληπτές κορυφώσεις της πλοκής, ενώνονται αριστουργηματικά σε μία ενιαία καταστροφική αποκάλυψη των παρασκηνιακών κομπίνων και της υποβόσκουσας δύναμης της μαφίας, που αν και ανήκει φαινομενικά σε ένα καλτ παρελθόν, παρουσιάζεται πιο οργανωμένη από ποτέ. Εκεί άλλωστε αποκτά και πρακτική ερμηνεία ο τίτλος της ταινίας, στην διαχρονική αμαρτία που μοιάζει να βρίσκει συνεχώς εναλλακτικούς τρόπους να εξαπλωθεί και να ξεφύγει από την οριστική καταστροφή, που θα οδηγούσε ενδεχομένως σε μία νέα ισορροπημένη τάξη πραγμάτων (βέβαια από μόνη της η ονομασία της σύγχρονης ιταλικής μαφίας που παρουσιάζεται στην ταινία, Camorra, παραπέμπει επαρκώς και μοιάζει να αντικαθιστά με επιτυχία, την φημισμένη αλλά παρωχημένη αμαρτωλή πόλη).

Η δύναμη των σκηνών βέβαια εξακολουθεί να κρατιέται σε χαμηλά επίπεδα, αλλά οι συνειρμοί και οι σκέψεις που προκύπτουν από τις εικόνες, και οδηγούν σε γενικεύσεις όχι και τόσο αυθαίρετες απ' ό,τι φαίνεται, είναι από μόνες τους συνταρακτικές. Αν αναλογιστεί κανείς κιόλας όλο το παρασκήνιο που ξεσκεπάστηκε μετά την προβολή της ταινίας, με ηθοποιούς της να συλλαμβάνονται για το ειρωνικά εγκληματικό "οικογενειακό" τους παρελθόν, και τον συγγραφέα του βιβλίου στο οποίο βασίστηκε η ταινία, Roberto Saviano, να φυγαδεύεται τα τελευταία δύο χρόνια από μέρος σε μέρος, υπό την κρατική αστυνομική προστασία, έπειτα από το κυνηγητό που εξαπέλυσε η Camorra -η παρούσα κυρίαρχη ιταλική μαφία που θίγεται στο βιβλίο, και κατ'επέκταση στην ταινία- με σκοπό εξόντωσή του (πριν τα φετινά Χριστούγεννα μάλιστα), μπορεί να κατανοήσει βαθύτερα την δύναμη της παρούσας ιστορίας, σε οποιαδήποτε μορφή της.

Μπορεί να μην έχω διαβάσει το βιβλίο (θα το κάνω άμεσα), αλλά αναγνωρίζω χωρίς δεύτερη σκέψη, ότι η ταινία, ξεπερνάει στην εκτίμησή μου κάθε άλλη του είδους της, ή καλύτερα, για μην φανώ ισοπεδωτικός, δημιουργεί ένα δικό της είδος, που με την φρέσκια ματιά και τις νέες ενδιαφέρουσες οπτικές γωνίες του σκηνοθέτη, παρουσιάζει την ρεαλιστικότερη και γι'αυτό το λόγο τρομακτικότερη ίσως, εκδοχή, της καθολικής επιρροής και δύναμης της μαφίας στη σημερινή Ιταλία. Αλλά μην ξεγελιέστε, η μπασταρδεμένη γλώσσα και τα ακαθόριστα τοπία της ταινίας, την ανάγουν σε μία καθολικότερη αμαρτωλή πόλη, κάτοικοι της οποίας θεωρούμαστε κάλλιστα όλοι.

Royal Wedding (1951)

2008-10-20T23:31:00.001+03:00

Στο βάθος των παιδικών μου αναμνήσεων όταν ακόμα το όνομα Fred Astaire, ήταν για μένα ένας ξένος ήχος χωρίς νόημα, και το μόνο κλασσικό που είχα στο μυαλό μου ήταν τα παιδικά του Disney, είναι θαμμένο ένα απόγευμα τόσο τυχαίο όσο και ξεχωριστό. Στο χρόνο που χρειαζόμουν για να αλλάξω την βιντεοκασσέττα του goofy με του batman, έπιασε την προσοχή μου ένας άνδρας στην τηλεόραση, ο οποίος, στριφογύριζε στο δωμάτιο του σαν τρελός. Άρπαζε με τη σειρά τα αντικείμενα γύρω του, και μαζί χόρευαν σε ένα δικό τους ντελίριο που έκλεβε κάτι εξωπραγματικό από τον κόσμο των καρτούν και το προσγείωνε στην τόσο εθιστική πραγματικότητα. Έμεινα με την παιδική αφέλειά μου και την αμερόληπτη αρέσκεια μου, να χαζεύω με γουρλωμένα μάτια την τόσο μαγική σκηνή που δεν ήθελα να τελειώσει.

Χτες ξυπνώντας άνοιξα την τηλεόραση, και χαζεύοντας σταμάτησα στο κανάλι 9 με έκπληξη που έβλεπα στις 11 το πρωί να παίζει κλασσικό κινηματογράφο. Μέσα σε μια στιγμή το μυαλό σταμάτησε να μετρά το χρόνο, κι η καρδιά μου γύρισε σε εκείνο το παιδικό ξεχωριστό απόγευμα, και γέμισε με μοναδικά συναισθήματα που ήξερα ότι είχα νοιώσει μια φορά ακόμα. Μπροστά στα μάτια μου, αυτός ο άνδρας που με είχε αφήσει άφωνο σαν παιδί και τώρα γνώριζω ως Fred Astaire, έκανε αυτό που ήξερε καλύτερα, και μπροστά στην οθόνη έμενα με το ίδιο ενδιαφέρον αποσβολωμένος, σαν να μην πέρασε μια μέρα.

Δεν θα μπορούσα να βρω ποτέ καλύτερο παράδειγμα για τον λόγο που ο κινηματογράφος αυτός είναι ο απόλυτα αγαπημένος μου. Όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσα ρεύματα κι αν μεσολαβήσουν, μερικά αστέρια της ασημένιας οθόνης δεν θα σβήσουν ποτέ, και θα συνεχίσουν να με συγκλονίζουν, με τους ίδιους αθώους τρόπους που καθήλωσαν κάποτε το παιδικό μου αγνό ενδιαφέρον, και θα παραμένουν για να μου θυμίζουν πώς είναι να αγαπάς κάτι αληθινά κι αυθεντικά, χωρίς κανόνες, χωρίς τεχνικές, πέρα από τις σκηνοθεσίες και μακριά από τις βαθμολογημένες κριτικές. Θα εξηγούν τους λόγους που υποσυνείδητα λατρεύω τον κινηματογράφο, και θα εκλογικεύουν την αδυναμία μου να μοιράζομαι τις σκέψεις μου πέρα από κάθε κριτική. Θα είναι η έμπνευση του blog αυτού, και ο ήχος των σιωπηλών ψιθύρων του παρελθόντος που δεν χάθηκαν ποτέ.

Μου είναι αδύνατο φυσικά να γράψω το οτιδήποτε αντικειμενικό για το Royal Wedding, όταν όπως καταλαβαίνεις, από τα όσα ήδη ανέφερα, είναι κάτι παραπάνω από μια απλή ταινία για μένα, κι ενδεχομένως σε άλλη περίπτωση να μην είχα κάτι πρόσθετο να πω, σε σχέση με τις υπόλοιπες ταινίες του Astaire, απ'το ότι "δεν έχεις δει τίποτα, αν δεν δεις τον Fred να χορεύει με την καρδιά του, σε σημείο που τα συναισθήματα ξεπερνούν κάθε λογική, και τα βήματα του απλώνονται με ένα ξέφρενο ρυθμό που απογειώνει".

Αυτή η ταινία βέβαια όσο κι αν με σημάδεψε συναισθηματικά δεν φτιάχτηκε για μένα αποκλειστικά. Δες την, κι αν βρεις ένα στοιχείο τουλάχιστον, ικανό να σε μαγέψει, συνάντησε μας στο ταβάνι, οπού μακρυά από καθετί που μας "ρίχνει" θα χορεύουμε με την καρδιά μας...παρέα με τον Fred και τ'άλλα παιδιά!

Blonde Venus (1932)

2008-10-16T15:30:00.006+03:00

Ένα μελόδραμα που παραμένει κλασσικό για λόγους που (κυρίως) δεν έχουν να κάνουν με τους καλλιτεχνικούς του άξονες, υπερκαλύπτοντας αλλά όχι υποβιβάζοντας την ποιότητά του. Όπως συμβαίνει και σήμερα με το hype που προηγείται μιας ταινίας να ανεβάζει τις προσδοκίες του κοινού επικίνδυνα, έτσι και το όνομα του Josef von Sternberg -μέντορα της Dietrich- στην σκηνοθετική καρέκλα, η ιδιόρρυθμη σχέση του με την νεαρή πρωταγωνίστρια τότε, κι ο ανερχόμενος Cary Grant, ήταν στοιχεία αρκετά από μόνα τους για να τραβήξουν την προσοχή. Από εκεί και πέρα το σενάριο ξεδιπλώνει μια βιαστική ιστορία, που αλλάζει συνεχώς διαθέσεις, και δεν φαίνεται να έχει ένα προκαθορισμένο πλάνο για την πορεία των πρωταγωνιστών, με αποτέλεσμα τις -συχνα- αβέβαιες ερμηνείες.

Όπως και να 'χει όμως η Dietrich είναι ούτως ή άλλως εντυπωσιακή, καθώς έχει τον δικό της ευέλικτο τρόπο να περνάει από γλώσσα σε γλώσσα (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά), από ρόλο σε ρόλο (σύζυγος, μητέρα, διασκεδάστρια, ζητιάνα), κι από κατάσταση σε κατάσταση (υπομονετική, διορατική, συντροφική, συμπονετική, θυσιαστική, πανούργα, σφετερίστρια, θύτης και θύμα), κι όλα αυτά στον χρονικό άξονα μιας ταινίας, διατηρώντας σε κάθε μεταμόρφωση της την αγγελική της παρουσία σε συνδυασμό με την αυταρχική της υπερηφάνεια, που την ανάγουν σε ένα ερμηνευτικό δυναμίτη (εντυπωσιασμού). Ανάμεσα μάλιστα στις βιαστικές εναλλαγές των χρονικών περιόδων, εμφανίζεται σε αρκετά μουσικά νούμερα με πιο χαρακτηριστικό το θρυλικό "Hot Voodoo" στο οποίο παρουσιάζει σαγηνευτικά το μύθο του τέρατος μέσα από το οποίο αναδύεται η όμορφη κοπέλα που αποτέλεσε την καταστροφή του, και της ίδιας εν τέλει (ειρωνικά).

Αν και μέσα στο σεναριακό χαμό και το σκηνοθετικό παραλήρημα που του αντιστοιχεί, φαίνεται να επιβιώνει μόνο ο χαρακτήρας της Dietrich, ουσιαστικά σώζεται και η ερμηνεία του Grant, ο οποίος εμφανίζεται μόνο για να μαγνητίσει με το παρουσιαστικό του και την νεοζήλευτη τότε αίγλη του, μόνο και μόνο από την μικρή διάρκεια της παρουσίας του. Από ερμηνευτική άποψη βέβαια, η μεγαλύτερη έκπληξη για μένα ήταν ο μικρός Dickie Moore, τον οποίο λάτρεψα μεμιάς στην εμφάνισή του στο Peter Ibbetson (βλ. λίγο παρακάτω), κι απ' ότι φαίνεται και στο Blonde Venus, εμφανίζεται για να σώσει πολλές σκηνές από την αδεξιότητα της συγγραφής τους. Άλλωστε είναι η δική του καταλυτική παρουσία που "φτιάχνει" το κατάλληλο τέλος και υπερκαλύπτει την απογοήτευση που συσσωρεύεται καθόλη τη διάρκεια της ταινίας.

Μπορεί η παρούσα και το Peter Ibbetson, όπως αναφέρθηκε, να μην αποτελούν τις καλύτερες στιγμές της καριέρας της Dietrich και του Gary Cooper αντίστοιχα, αλλά χαίρομαι που το 21ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, μας έδωσε την δυνατότητα να απολαύσουμε αυτές τις σπάνιες και πρωταρχικές εμφανίσεις των δύο ηθοποιών που αργότερα θα έγραφαν κινηματογραφική ιστορία, ο καθένας με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο. Με την ματιά άλλωστε σ'αυτές τις πρωταρχικές ερμηνείες μας δίνεται η δυνατότητα να κατανοήσουμε και να εκτιμήσουμε καλύτερα το ολοκληρωμένο έργο ζωής τους.

_______________________________________
Στα πλαίσια του φεστιβάλ είδα επίσης τα:
--------------------------------------------------------
21ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου
-L' Âge d'or
-Gilda
-Primer
-Peter Ibbetson
_______________________________________

boy A (2007)

2008-10-15T21:28:00.018+03:00

Διχασμένο σε ένα κόσμο που έχει μνήμη μόνο για να καταδικάζει, κι μια ουτοπική καθημερινότητα ελπίδας, που αφήνει περιθώρια σε δεύτερες ευκαιρίες, το boy A εξερευνά τα όρια της ανθρωπιάς, και την δύναμη που χρειάζεται για να βρει κανείς την εσωτερική του γαλήνη, όταν καθετί γύρω του φωνάζει για εκδίκηση και καθετί μέσα του μοιάζει συμβιβαστικά ψεύτικο. Παράλληλα το εγκληματικό ιστορικό του πρωταγωνιστή ανάγει κάθε πρόσωπο που εμπλέκεται, σε μάρτυρα μιας δίκης που η ετυμηγορία είναι αδύνατο να επιλέξει ανάμεσα σε θύτη και θύμα.

Με την συνεχώς εύθραυστη πραγματικότητα και την εισβολή σε αυτή σκοτεινών σημείων του παρελθόντος, καταλήγει κι ο ίδιος ο θεατής, να διχαστεί από την επιθυμία του να δει τον πρωταγωνιστή να βρίσκει την ευτυχία που του αναλογεί, την ίδια στιγμή που τα συναισθήματα απέχθειας για το έγκλημα που έχει διαπράξει, τον αναγκάζουν να καταφύγει σε στερεοτυπικές προσεγγίσεις που καλύπτουν την αδυναμία του να αντιμετωπίσει το ηθικό δίλλημα.

Σ' αυτό βέβαια συντελεί και το σενάριο που δεν αποφεύγει κανένα περιστασιακό κλισέ, και συχνά καταλήγει σε ακραίες δραματοποιήσεις των καταστάσεων. Με λίγη σκέψη βέβαια, φαίνεται τρομακτικό πόσο κυνικά και φυσιολογικά ανθρώπινη καταλήγει η πλοκή της απάνθρωπης αυτής ιστορίας, και πόσο αναγκαίες είναι οι οπτικοποιημένες ακρότητες για να τραβήξουν ακόμα και τους πιο φανατισμένα στενόμυαλους σε μία 'μέση' προσέγγιση.

Πέρα όμως από την εξόφθαλμη προκατειλημμένη σκηνοθεσία, η οποία ούτως ή άλλως έχει αγνές προθέσεις και πετυχαίνει το σκοπό της, δημιουργούνται θεματικά κάποιες αντίρροπες δυνάμεις, οι οποίες συνδέουν τους χαρακτήρες σε σχέσεις alter ego, και τους χρησιμοποιούν σαν συμβολικά παραδείγματα της φύσης του ανθρώπου και της ανατροφής του, για να καταλήξουν στην πηγή του κακού και του καλού, και στην διαπίστωση των δυσδιάκριτων μεταξύ τους ορίων.

Σ' αυτή την ηθογραφική σκακιέρα, οι ηθοποιοί έχουν επιλεγεί εξαιρετικά δεξιοτεχνικά, και πέρα από τον συγκινητικό πρωταγωνιστικό ρόλο του Andrew Garfield, και τον αποστομωτικό Peter Mullan, παρελαύνει στην οθόνη μια σειρά από πανέμορφα οριοθετημένους δεύτερους ρόλους, που συνθέτουν ένα μοναδικό ερμηνευτικό υπόβαθρο για τους βασικούς χαρακτήρες.

Η αγγλία παραδίδει την συγκλονιστικότερή της ταινία από την εποχή του Trainspotting, η οποία άνετα συγκαταλέγεται και στις αγαπημένες μου ταινίες των τελευταίων χρόνων, γιατί παίζει επικίνδυνα με τις ακρότητες κι όμως καταλήγει απενεχοποιημένη. Το μοτίβο της "δεύτερης ευκαιρίας" δεν ήταν ποτέ τόσο συνταρακτικό. Αν επιπλέον συνδυάσεις την δικαίως μεροληπτική ταινία με μια αντικειμενική ανάγνωση της είδησης που φαινομενικά αποτέλεσε την έμπνευση του βιβλίου στο οποίο βασίστηκε, θα βρεθείς σε ένα τρομακτικό εσωτερικό πόλεμο συναισθηματικών απόψεων, που αποτελεί εξ' αρχής τον καθοριστικό σκοπό της.

ΥΓ 1 Το παράπλευρο πορτραίτο της επιβολής πεποιθήσεων και επιρροής αντιλήψεων όπως αυτές υποκινούνται από τα ΜΜΕ σε συνδυασμό με την ομοιότητα της υπόθεσης της ταινίας με την δική μας σοκαριστική υπόθεση του Άλεξ, ξανανοίγει το χώρο για μακροσκελείς συζητήσεις σχετικά με την προστασία της ανθρώπινης φύσης που συγχωρείται ή καταδικάζεται ανάλογα με τις πράξεις που προκαλεί.

ΥΓ 2 και κάτι πιο ανάλαφρο...η ερμηνεία του Garfield είναι τόσο απλοποιημένα εντυπωσιακή, που για χάρη του λέω να προσπεράσω την απέχθειά μου για τον Tom Cruz και να δω επιτέλους το Lion for Lambs (στην οποία διατηρεί ένα μικρό ρόλο) που άφηνα στην άκρη μέχρι σήμερα.

Gerry (2002)

2008-10-14T23:27:00.022+03:00

Όχι τόσο ταινία, όσο ένα επικό οπτικό ταξίδι στην έρημο της ανθρώπινης απομόνωσης. Με τη φύση να εγκλωβίζει στα καρέ τις απροσδιόριστες ανθρώπινες μορφές, και τα συναισθήματα να ξεχειλίζουν στα απρόσμενα και κλειδωμένα κοντινά πλάνα, τον διάλογο να εμφανίζεται μόνο όταν είναι απόλυτα απαραίτητος, και την υπόθεση να απουσιάζει παντελώς, ο Gus Van Sant, παρουσιάζει στο δικό του υβριδικό δημιούργημα, κάτι που μοιάζει με φυσική εμπειρία που αρχίζει εκεί που τελειώνει ο ρεαλισμός.

Αν και μυστηριώδης, προκαλεί τον θεατή να μείνει μακρυά από ερμηνείες και ξεσκεπάσματα κρυφών νοημάτων, διατηρώντας μια μινιμαλιστική εξέλιξη που έχει σκοπό να τον παρασύρει σε ένα παράλληλο εσωτερικό ταξίδι εξερεύνησης των δικών του προσωπικών ορίων και αντοχών. Μόνο με το τέλος της ταινίας, που δεν σημαίνει και το τέλος του ταξιδιού, κι έχοντας εξαντλήσει τις συναισθηματικές αναζητήσεις, μπορεί το μυαλό να ταυτοποιήσει όσα είδε με όσα φαντάστηκε ότι είδε, σε ένα σουρεαλιστικό ερμηνευτικό μονοπάτι που διακρίνεται τόσο εύκολα, όσο εύκολα χάνεται.

Στο μυστήριο συμβάλουν κι εναλλαγές του σκηνικού, που αν και παραμένει συνεχώς τόσο απέραντο που καταλήγει εγκλωβιστικό, μεταμορφώνεται για να "ντύσει" ή και να προκαλέσει ακόμα τον τρόμο που συνοδεύει κάθε καταδικασμένη σε αποτυχία, προσπάθεια οποιασδήποτε μορφής.

Αν και μερικά σκηνοθετικά τεχνάσματα δημιουργούν εμβόλιμες ακολουθίες που σε στιγμές θα σ'αφήσουν με το στόμα ανοιχτό, οι γενικότεροι ρυθμοί της ταινίας, την ανάγουν σε δοκιμασία υπομονής, εκτός των άλλων, και γι' αυτό το λόγο το κοινό της είναι περιορισμένο. Οι κώδικες άλλωστε που αναπτύσσονται μέσω των εικόνων σε συνδυασμό με ένα υποχθόνιο γλωσσολογικό επίπεδο που προκύπτει από τους ελάχιστους διαλόγους, δημιουργεί έναν ατμοσφαιρικό γρίφο, που στροβιλίζεται γύρω από τις εκπληκτικές ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών, αλλά απαιτεί μεγάλη προσήλωση αν θες να διατηρήσεις το ενδιαφέρον σου μέχρι το τέλος, για απαντήσεις. Φαντάζομαι η προβολή της σε μια ερημική κινηματογραφική αίθουσα θα ήταν η καταλληλότερη επιλογή.

Από τις κριτικές που διάβασα για την ταινία, πέτυχα μια πλειοψηφία ανθρώπων που την όριοθέτησαν στην συνάντηση άλλων ταινιών, και αν και παραμένει εξαιρετικά πρωτότυπη, κάποιοι θεματικοί άξονες της σε συνδυασμό με μερικές καθαρά δικές μου ερμηνευτικές προσεγγίσεις, θα με οδηγούσαν να πω, αν χρειαζόταν να επιλέξω, ότι το Gerry αποτελεί την συνάντηση της Θυσίας του Tarkovsky με το Brokeback Mountain του Lee.

ΥΓ. Δεν γίνεται παρά να αναφέρω ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει καταλληλότερη μουσική επένδυση για το Gerry από τα μινιμαλιστικά αριστουργήματα του Arvo Pärt, και πίσω από την -μεμιάς- εντυπωσιακή κινηματογράφηση κρύβεται κι ένα ελληνικό ενδιαφέρον στο όνομα του Harris Savides.

Peter Ibbetson (1935)

2008-10-13T21:21:00.020+03:00

Μία ταινία γλυκόπικρη από την αρχή μέχρι το τέλος, με τον καταδικασμένο έρωτα τον δύο πρωταγωνιστών να περνά από διαφορετικά στάδια καταλήγοντας να γεμίσει με απωθημένα και το ίδιο το κοινό, άνιση σε ορισμένες φάσεις ως προς την υλοποίηση, που φαίνεται να βιάζει (σ.σ. στην ταχύτητα αναφέρομαι) κατά πολύ το βιβλίο του George Du Maurier στο οποίο βασίστηκε, τηρουμένων των αναλόγιων βέβαια όσον αφορά τα τεχνικά χαρακτηριστικά της κινηματογράφησης της εποχής.

Ο ρομαντισμός βέβαια που κουβαλάει ούτως ή άλλως η ιστορία από μόνη της, είναι αρκετός για να καλύψει αρκετά μικρο-λαθάκια. Και στον Henry Hathaway παραβλέπω το γεγονός ότι μοιράζει την ταινία σε σκηνοθετικά άδετες σκηνές, μιας και προσδίδει στη γενικότερη θεατρικότητα του έργου. Και φυσικά μόνο και μόνο που δύο δεκαετίες μετά σκηνοθέτησε την Marilyn Monroe σε έναν από τους καλύτερους ρόλους της (Niagara -1953), έχει το σεβασμό μου.

Για να μην ξεφεύγω όμως, να αναφέρω απλώς ότι το μεγαλύτερο ατού της ταινίας, είναι το πέρασμα από την πραγματικότητα σε μια υπερρεαλιστική κατάσταση, που επιτρέπει σε μια καταραμένη αγάπη να ζει για πάντα κάτω από ονειρικές προϋποθέσεις. Δεν θα μου έκανε εντύπωση αν μάθαινα ότι ο Gondry είχε την συγκεκριμένη ιστορία στο μυαλό του όταν δημιουργούσε το Science of sleep.

εννοείται πως κι ο Gary Cooper, ήταν υπέραρκετος στο να γεμίζει την οθόνη με κάθε εμφανισή του (κι ας μην είναι αυτή μια από τις καλύτερες ερμηνείες του). Πιο πολύ κι από την ντάμα του Ann Harding, που κρατά μια περισσότερο πορσελάνινη παρουσία. Στο πλαίσιο των ηθοποιών, πρέπει να τονίσω ότι οι ρόλοι των "μικρών" Dickie Moore και Virginia Weidler αποτελούν ίσως το πιο συγκινητικό κομμάτι της ταινίας.

_______________________________________
Στα πλαίσια του φεστιβάλ είδα επίσης τα:
--------------------------------------------------------
21ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου
-L' Âge d'or
-Gilda
-Primer
-Blonde Venus
_______________________________________

Primer (2004)

2008-10-12T22:23:00.004+03:00

Σπάνια και δύσκολα κάποια ταινία, ασχέτως από το πόσο θα σ'αρέσει, καταφέρνει να σε κάνει να εντυπωσιαστείς με την πρωτοτυπία και την αυθεντικότητά της, προσφέροντας κάτι ανεξερεύνητα καινούργιο σε μία εποχή που τα μεγάλα studio αναμοχλεύουν συνεχώς τις ίδιες θεματικές ενότητες. Ακόμα πιο δύσκολα μια ταινία προσφέρεται για αρκετές επανάληπτικές προβολές, και είναι φτιαγμένη για να τις απαιτεί και να τις προκαλεί συγχρόνως.

Το Primer δεν είναι μια ταινία για όλους, αλλά αναμφισβήτητα ανήκει στην παραπάνω κατηγορία. Γνώμη μου είναι ότι όσο λιγότερα ξέρεις για την υπόθεση της ταινίας, τόσο το καλύτερο. Δώσε βάση στις σκηνές όμως, γιατί μπορεί να μην είναι κομματιασμένη χρονικά με σκοπό να μπερδεύει, αλλά παίζει σε πολλαπλούς χρονικούς άξονες με στόχο να σε ιντριγκάρει.

Το εκπληκτικότερο όλων με αυτήν την ταινία, είναι ότι καταφέρνει σε κάθε τομέα, να προσφέρει κάτι εντυπωσιακό. Το σενάριο κρατάει την ταινία σε διαρκή κίνηση, χωρίς να καταλήγει με σκηνές που θα μπορούσαν να παραληφθούν. Οι ερμηνείες είναι εξαιρετικά προσγειωμένες, και το στήσιμο της πλοκής μέσα σε γκαράζ-εργαστήρια και αποθήκες-χρονοντούλαπα, δεν επιτρέπει σε καμία στιγμή την εντύπωση της φτηνής παραγωγής, κι ας χρειάστηκαν μόλις 7.000 δολάρια για να υλοποιηθεί. Το μοντάζ και η σκηνοθεσία διατηρούν ένα χαμηλό προφίλ, επιτρέποντας στο αμείωτο ενδιαφέρον που προκαλεί η εξέλιξη της ταινίας να κλέψει άνετα την παράσταση.

Το μόνο πρόβλημα που μπορεί να αντιμετωπίσει μια μερίδα του κοινού, είναι κάποιοι επιστημονικοί όροι και τα αξιώματα που στηρίζουν την υπόθεση, αλλά νομίζω ότι επίτηδες, ο Shane Carruth (σεναριογράφος, σκηνοθέτης, παραγωγός και πρωταγωνιστής), δεν απαξιώνει την επιστημονική του ακεραιότητα (μιας και ο ίδιος έχει υπάρξει μηχανικός και μαθηματικός), εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι ακόμα και χωρίς αντίστοιχες γνώσεις, το κοινό μπορεί να ακολουθήσει την ταινία. Τα μυαλά των θετικών επιστημών βέβαια θα έχουν κι ένα μπόνους ικανοποίησης, με την ευκολότερα βαθύτερη κατανόηση του τεχνικού υπόβαθρου της ταινίας.

Συγκεντρωτικά πρόκειται για έναν πανέξυπνα φτιαγμένο γρίφο, ο οποίος όσο περίπλοκος κι αν φαίνεται, έχει λύση, και η ταινία αποτελεί μια από τις πιο ευχάριστες εκπλήξεις της τελευταίας δεκαετίας. Ετοιμάσου να την δεις τουλάχιστον δύο φορές συνεχόμενα, αλλά μην σε αποτρέπει αυτή η σκέψη. Με μόλις 78 λεπτά διάρκεια είναι φτιαγμένη για μαραθώνιες προβολές. Είσαι έτοιμος να αντιμετωπίσεις την πραγματοποίηση των πιο τρελών σου ονείρων;

ΥΓ. Αφού την δεις και την ξαναδείς, σίγουρα θα αρχίσεις το ψάξιμο στο ίντερνετ για την πλήρη αποκρυπτογράφηση των αινιγμάτων. Αν θες μπορείς να κάνεις μια καλή αρχή με τις παρακάτω εικόνες...

...πριν καταλήξεις στο επίσημο φόρουμ της ταινίας που είναι εξαιρετικά κατατοπιστικό.

_______________________________________
Στα πλαίσια του φεστιβάλ είδα επίσης τα:
--------------------------------------------------------
21ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου
-L' Âge d'or
-Gilda
-Peter Ibbetson
-Blonde Venus
_______________________________________

Gilda (1946)

2008-10-11T23:23:00.010+03:00

4 χρόνια μετά την κυκλοφορία της Casablanca, εν μέσω μιας από τις δημιουργικότερες δεκαετίες του "χρυσού" κινηματογράφου, η Columpia Pictures, αποφασίζει να ζωντανέψει στο πανί, το δικό της ιδιότυπο ερωτικό τρίγωνο, με την Rita Hayworth να συνδέεται με έναν ειρωνικό τρόπο, σχεδόν αυτοκαταστροφικά, με τον ρόλο που έμελλε να αποτελέσει σήμα κατατεθέν της, λίγο πριν την τελική μεταμόρφωσή της από τον Orson Welles, και τους ανερχόμενους τότε George Macready και Glen ford.

Στην περίπτωση της Gilda όμως, το στήσιμο της ταινίας θυμίζει κάτι πιο αρχέγονο, σχεδόν αγγίζει τις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες. Η πλοκή κινείται από συναισθήματα που φαινομενικά δεν αρμόζουν στις περιστάσεις. Το μίσος φαντάζει αρκετό για να ενθουσιάσει, κι η αγάπη χάνεται στα υπονοούμενα πίσω από εκνευρισμένους διαλόγους. Τα πρόσωπα αποτελούν μόνο μία όψη των πολύπλευρων, και εξαιρετικά σχεδιασμένων χαρακτήρων, και όπως τα φώτα δημιουργούν και διώχνουν τις σκιές από αυτά, το ίδιο αβίαστα ξεδιπλώνεται η διπλωματική ηθογραφία των ηρώων, που είναι πολύ δυναμικοί για να συνυπάρξουν, αλλά και πολύ "άδειοι" όταν αποχωρίζονται ο ένας τον άλλον.

Από την αρχή της ταινίας γίνεται κατανοητό ότι ένα παιχνίδι είναι στα σκαριά, κι ακόμα κι αν ο κάθε χαρακτήρας-πιόνι θέλει να πιστεύει ότι παίζει με τους δικούς του κανόνες, με τις πρώτες συναισθηματικές απώλειες αρχίζουν να ξεγυμνώνονται τα σχέδια που η τύχη και οι συγκυρίες πλέκουν, και φαινομενικά απειλούν την ακεραιότητα και των τριών βασικών χαρακτήρων.

Χωρισμένη σε σκηνές που οδηγούνται σταθερά προς μια κορύφωση, με τα συναισθήματα να συσσωρεύονται εσωτερικά, και τις λέξεις να συνοδεύονται από διττά φιλοσοφήματα, όλο το πρώτο κομμάτι της ταινίας αποτελεί μια ενθουσιώδη, οργασμική και χωρίς προφυλάξεις εξαπόλυση υποκριτικών δηλώσεων, που μακροπρόθεσμα θα ανοίξει περισσότερο τις πληγές του παρελθόντος, θα κάνει τα απωθημένα ακαταμάχητα, και την σταθερότητα του μέλλοντος αμφίβολη.

Μέσα σ'αυτό το κλίμα κινούνται και οι τραγικές μορφές των ηρώων, φαινομενικά απαγκιστρωμένες από το παρελθόν, προς αναζήτηση μιας καινούργιας αρχής. Αν στην Casablanca όμως το ερωτικό τρίγωνο δημιουργήθηκε τυχαία (ή μοιραία), στη Gilda, η κάθε κορυφή είχε το δικό της μερίδιο ευθύνης για το προσωρινό ταίριασμα, μέχρι την τελική ρίξη, οπότε και απελευθερώνονται όλα τα καταπιεσμένα συναισθήματα σε ένα κυκεώνα από κρυφές επιθυμίες και απωθημένα, που ανάγουν την ερωτική ιστορία σε θρίλερ, όσο η εξιλέωση, η εκδίκηση και η λύτρωση μοιάζουν αδύνατο να ξεχωρίσουν η μία από την άλλη.

Παρελθόν, παρόν και μέλλον, τρία πρόσωπα αρραγώς συνδεδεμένα κι όμως καταδικασμένα να παραμένουν αταίριαστα, σύμβολα των διαφορετικών επιθυμιών. Στο προσκήνιο όλων μία γυναίκα. Μια γυναίκα που θα καταστραφεί για να δει το μίσος να πεθαίνει μαζί της, μια γυναίκα που θα καταστρέψει για να δει την ίδια την αγάπη να πληγώνεται. Η Gilda...όλες οι γυναίκες....και καμία!

Put the blame on mame....

_______________________________________
Στα πλαίσια του φεστιβάλ είδα επίσης τα:
--------------------------------------------------------
21ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου
-L' Âge d'or
-Primer
-Peter Ibbetson
-Blonde Venus
_______________________________________

21ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου

2008-10-10T11:56:00.008+03:00

Το έχω δηλώσει ξανά, αλλά το γράφω πρώτη φορά, το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, είναι μακράν το αγαπημένο μου φεστιβάλ. Όχι μόνο γιατί ασχολείται με τον ευρωπαϊκο κινηματογράφο που με συναρπάζει όσο κανένας άλλος, αλλά κι επειδή παρουσιάζει μια εύστοχα επικλεκτική ματιά, στις ταινίες που θεμελίωσαν ρεύματα, τάσεις, θεματικούς και τεχνικούς άξονες ακόμα και τον ίδιο τον κινηματογράφο σαν τέχνη. Φεστιβάλ σαν κι αυτό, έκαναν δυνατή την καθιέρωση των αγαπημένων -καλοκαιρινών κυρίως- επανεκδόσεων των κλασσικών αγαπημένων ταινίων.

Φυσικά το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στον κλασσικό κινηματογράφο, και μάλιστα περιλαμβάνει κι αρκετές πρεμιέρες κι εκτός του διαγωνιστικού του τμήματος. Για το πλήρες πρόγραμμα ρίξε μια ματιά εδώ. Έχε ειδικότερα το νου σου στις κατηγορίες "Σεξ και Έρωτας" και "Δεύτερη Ευκαιρία", καθώς και στο αφιερώμα στον Ken Loach ανάμεσα στ' άλλα.

Την φανταστική αρχή έκανα με την Χρυσή Εποχή του πολυαγαπημένου μου Luis Buñuel, και την σαγηνευτική Gilda με τον χαρακτηριστικότερο ρόλο της Rita Hayworth (για Buñuel δες παρακάτω, η Gilda έρχεται προσεχώς). Αν το επιτρέψει η τσέπη μου (τα διαρκείας αποτελούν μεγάλο δέλεαρ) θα συνεχίσω με καθημερινές προβολές, μιας και φέτος το πρόγραμμα είναι εκπληκτικά γεμάτο, και φυσικά θα προσπαθήσω να παρουσιάζω τις απόψεις μου την επομένη κάθε προβολής.

Ευκαιριακά, να αναφέρω ότι το αφιέωμα στον Almodόvar θα συνεχιστεί από Νοέμβρη, για να έχω το χρόνο να το κάνω όπως πρέπει.

Καλές Προβολές!

_______________________________________
Στα πλαίσια του φεστιβάλ είδα επίσης τα:
--------------------------------------------------------
-L' Âge d'or
-Gilda
-Primer
-Peter Ibbetson
-Blonde Venus
_______________________________________

L' Âge d'or (1930)

2008-10-10T11:43:00.006+03:00

Κάθε φορά που ξεκινώ μια ταινία του Buñuel, μου παίρνει ώρα μέχρι να ξεπεράσω την ανάγκη μου για "οδηγίες χρήσης".Ανάμεσα στον σουρρεαλισμό, τον συμβολισμό και την τέχνη για χάρη της τέχνης, τα όρια είναι δυσδιάκριτα και ο Buñuel περνάει δεξιοτεχνικά από το ένα στο άλλο, αφήνοντας τον θεατή έρμαιο των συγκυριακών ερμηνειών του.

Ομολογώ όμως ότι προς μεγάλη εκπληξή μου, η Χρυσή Εποχή, η δεύτερη και τελευταία ταινία που έγραψε ο Buñuel μαζί με τον Salvador Dalí, μου φάνηκε πιο εύκολη στην ανάγνωσή της, κυρίως ως προς τον διαχωρισμό των σεναριακών προθέσεων, και έπειτα στην ερμηνεία των συμβολισμών. Διατηρεί άλλωστε μεγαλύτερη συνοχή στην εναλλαγή των σκηνών, κάτι που βοηθά στην παγίωση της προσπάθειας συρραφής μιας εννιαίας πλοκής.

Αν και συνήθως στις ταινίες του μεγάλου Ισπανού δημιουργού, οι ιστορικές παραπομπές μπλέκονται με τα καλλιτεχνικά ρεύματα, και οπτικοποιούνται σε προκλητικές εικόνες, στην προκειμένη περίπτωση, ο εδραιωμένος εξ' αρχής χρονικός άξονας σε συνδυασμό με την σχεδόν γραμμική αφήγηση και τις λίγες συμβολικές παρεκτροπές, παρουσιάζει εξόφθαλμα μια καθολικότερη ιστορία, χωρίς να κρύβεται πίσω από αυτή.

Μία συνεχής ταξική διαμάχη εξελίσσεται παράλληλα με κάθε κοινωνική δραστηριότητα, με βασικό άξονα την λαχτάρα, και ορισμένες φορές λαγνεία, για αξίες όπως η αγάπη, ο θαυμασμός, η ικανοποίηση, η εξουσία, η τελική επικράτηση. Με διαστρεβλωμένες βιβλικές -περισσότερο μεσσιανικές εμπνευσμένες- αναφορές, η απαξίωση του κράτους της εκκλησίας είναι έκδηλη, την ίδια στιγμή που ο συνδυασμός των παραπάνω, οδηγεί σε μία συναισθηματική νέκρωση και κοινωνική απάθεια, που εκτονώνεται με αδιαφορία και ξεσπάσματα οργής από τους αντιπροσωπευτικούς ήρωες.

Σε τελική ανάλυση την φχαριστήθηκα όπως κάθε ταινία του αγαπημένου Ισπανού σκηνοθέτη,πάντως αν και διαρκεί 4 φορές όσο ο Ανδαλουσιανός Σκύλος, η τελευταία παραμένει αγαπημένη μου, και κλείνει πολύ περισσότερους συμβολισμούς και παραβολικά επηρεασμένες σουρεαλιστικές εικόνες, που δύσκολα ξεπερνιέται. Βέβαια έχω αρκετό Buñuel ακόμα να δω μέχρι να μπορώ να μιλάω για απόλυτα αγαπημένη ταινία του.

_______________________________________
Στα πλαίσια του φεστιβάλ είδα επίσης τα:
--------------------------------------------------------
21ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου
-Gilda
-Primer
-Peter Ibbetson
-Blonde Venus
_______________________________________

Destricted (2006)

2008-10-09T18:16:00.018+03:00

Από πέρισυ το είχα στην άκρη το εν λόγω project, και την προηγούμενη εβδομάδα είπα να του δώσω επιτέλους την ευκαιρία, μιας και τα τρεχάματα και οι αναποδιές της περιόδου με είχαν βάλει σε μια διάθεση "fuck everything".

Για να σε βάλω κι εσένα στο κλίμα, πριν από δύο χρόνια μαζεύτηκαν 7 "εναλλακτικοί" σκηνοθέτες, και αποφάσισαν να δημιουργήσουν μία ταινία, που αποτελείται από μικρότερες ατομικές μικρού μήκους ταινίες αντίστοιχα, κάτω από το θέμα "Σεξ και κινηματογράφος:πού τελειώνουν τα όρια της τέχνης και πού αρχίζει η διαστροφική ηδονοβλεψία".

Με την πρώτη ματιά, υπάρχει ο κίνδυνος να εκνευριστείς από την μερική ηλιθιότητα στις δημιουργικές επιλογές μερικών σκηνοθετών, αλλά με μια δευτερη σκέψη συνειδητοποιείς πόσο έξυπνα, τα υποσύνολα της κάθε ταινίας, ενώνονται επιτυχώς στο τελικό φίλμ, για να καλύψουν όλο το εύρος των ορίων της τέχνης, καθώς και ό,τι ξεπερνάει τα όρια αυτά. Μεγαλύτερο ατού του συνολικού εγχειρήματος, είναι αφ' ενός μερικές γαργαλιστικά εθιστικές λεπτομέριες σεξουαλικής φύσης, που ίσως σταθούν ώς το αρχικό κίνητρο για να τις δεις, αφ' ετέρου ομως, είναι εκπληκτικό τα ερωτήματα που αίρει, και οι ορίζοντες για ατελείωτες συζητήσεις και διαμάχες που ανοίγει.

Ειδικότερα για κάθε μία μπορώ να συνοψίσω τα εξής:

Marina Abramovic _ Balkan Erotic Epic

Βαλκανικές (υποτιθέμενες ελπίζω) παραδόσεις και έθιμα, σεξουαλικής φύσεως, δοσμένα με μία σοβαροφάνεια που σε προκαλεί να την πάρεις στ'αστεία, αλλά με μια άκρως γήινη φωτογραφία, που σε συνδυασμό με την γυμνή σάρκα και μερικά ευφάνταστα σχέδια, αποτελούν σίγουρα τα 13 πιο διασκεδαστικά λεπτά της ταινίας. κρίμα που η δημιουργός τα τελευταία χρόνια αναμοχλεύει τα ίδια θέματα με έμπνευση την ταινία αυτή. Περιμένουμε την επόμενη ολοκληρωμένη δουλειά της μιας και αποτελεί αναμφισβήτητα μια πολλά υποσχόμενη δημιουργό.

Sam Taylor Wood _ Death Valley

Το πρώτο ρηχό κομμάτι της ταινίας. Ακόμα κι αν από τον τίτλο ερμηνεύσουμε την 8λεπτη σκηνή αυνανισμού, τότε το νόημα που προκύπτει εξακολουθεί να είναι πολύ "εύκολο".

Matthew Barney _ Hoist

Μακράν το καλλιτεχνικότερο κομμάτι της ταινίας. Όπως και με τον Cremaster Cycle έτσι κι εδώ, ο Barney χτίζει πρώτα το αλφάβητο επικοινωνίας με τις εικόνες, και μόνο λίγο πριν το τέλος του αποσπάσματος, ξεκινούν τα αποτυπωμένα στη μνήμη ενσταντανε να αποκτούν νόημα. Με φανταστική φωτογραφία στην φαντασίωση του έρωτα ενός άνδρα με μία μηχανή, και εναλλαγές σε πιο αιχμηρά κάδρα κατά την προετοιμασία της ιεροτελεστίας του έρωτα, προκαλεί, δημιουργεί καλλιτεχνήματα, και κερδίζει για άλλη μια φορά τον σεβασμό μας, υποστηρίζοντας επαρκώς τον τίτλο του εναλλακτικου-καλτ-παρανοϊκού δημιουργού που τον έχει χαρακτηρίσει.

Richard Prince _ House Call

Βάλε στο βίντο μια φθαρμένη (από το πολύ "παίξιμο") βιντεοκασσέττα (!) της αγαπημένης σου τσόντας, πάρε μια φθηνή φωτογραφική μηχανή, και τράβα σε βίντεο ό,τι παίζει η οθόνη, και στο Destricted II μπορεί να είσαι στην θέση του Richard Prince με το δικό σου segment. Neeext....

Larry Clark _ Impaled

Το 37λεπτο segment του Clark θα μπορούσε να χαρακτηριστεί απλώς ως "Ken Park - The sex Auditions". Προκύπτουν αρκετά από τις δηλώσεις των μελλοντικών amateur πορνοστάρ, αλλά εδώ φαίνεται έντονα η απουσία του ιδιοφυούς σε κάτι τέτοια Harmony Korine, στο σενάριο. (κι επειδή θα σκάσω αν δεν το πω...περίμενε κάτι "σπέσιαλ" από Korine προσεχώς....)

Marco Brambilla _ Sync

Το ιδιοφυέστερο, προσωπικά αγαπημένο, κι ίσως το καλύτερο κομμάτι της ταινίας, που καταφέρνει μέσα σε 2 μόλις λεπτά, να συγκεντρώσει καρέ από δεκαδες τσόντες (κι όχι μόνο), σε μία εννιαία (in sync) σκηνή, που καταρρίπτει τα πρόσωπα, απελευθερώνει την ηδονή, και σε βουτάει και σε ρίχνει στον κλιμακωτό και πολύ πετυχημένα μουσικώς συνοδευόμενο οργασμό που εξελίσσεται επί της οθόνης. Κρίμα για το μικρό σκηνοθετικά ιστορικό του Brambilla, που προς έκπληξη μου συνειδητοποίησα ότι έχω παρακολουθήσει, χωρίς να ξέρω ότι οι αντίστοιχες δουλειές ανήκουν στον ίδιο σκηνοθέτη.

Gaspar Noé _ We Fuck Alone

Κατ'αρχάς να δηλώσω ότι σιχάθηκα τον Noé μετά το Irréversible (2002), που προσωπικά το θεωρώ αποτυχημένο από κάθε άποψη. Εν προκειμένω το We Fuck Alone, αν το δεις με αναμμένα φώτα και ξεπεράσεις τα ενοχλητικά οπτικά εφέ (strobing), είναι το πιο πλούσιο συναισθηματικά απόσπασμα της ταινίας, εξαιρετικά ουμανιστικό από την σκοπιά της αποξένωσης, και απόλυτα πετυχημένο και εξ' ου το ιδανικότερο φινάλε της ταινίας (σε μερικές εκδόσεις βέβαια εμφανίζεται στη μέση της ταινίας).

Δες την ταινία, κι ακόμα κι αν δεν σ'αρέσει συνολικά, σίγουρα ανάμεσα στα segments θα βρεις κάτι που θα σ'ικανοποιήσει.Κι αν συμφωνείς ότι σηκώνει μεγάλη συζήτηση, έλα από τα σχόλια να τα πούμε.

Metropolis (1927)

2008-10-01T18:36:00.022+03:00

Πολλές φορές βρίσκομαι σε παρέες και μιλάω για τον αγαπημένο μου κινηματογράφο, που δεν είναι άλλος από τον κλασσικό κινηματογράφο των πρώτων δεκαετιών του περασμένου αιώνα. Στην έκπληξη και την απορία που αίρει πάντα η δήλωση μου αυτή, έρχεται μια πληθώρα από ταινίες αριστουργήματα, σαν απάντηση και υπεράσπιση της υπεροχής του τότε κινηματογράφου.

Το Metropolis του Fritz Lang, είναι ένα από τα πιο λαμπρά παραδείγματα διαχρονικού αριστουργήματος, που έσκασε σαν δημιουργική βόμβα την περίοδο που το σινεμά ανακάλυπτε ακόμα την ίδια του την υπόσταση και διαμόρφωνε τις οπτικοακουστικές μορφές του, η θεματολογία ήταν περιορισμένη αλλά η όρεξη για εξερεύνηση και αποτύπωση της απόλυτης έμπνευσης στο πανί ήταν ακόρεστη, τα ειδικά εφέ δεν ήταν αναγκαιότητα αλλά επιλογή, και μάλιστα όχι εύκολη δεδομένης της τεχνικής ανωριμότητας, που άφηνε χώρο σε ιδιοφυή τεχνάσματα. Μιά περίοδος που το κοινό αν και συντηρητικότερο του αντίστοιχου σημερινού, δέχθηκε πιο εύκολα ακραίες καλλιτεχνικές δημιουργίες, που ξεπέρασαν την ανθρώπινη φαντασία και τους έφεραν αντιμέτωπους με έναν νέο κόσμο, γεμάτο συμβολισμούς και υπερβολές, που μέσα από την εμπνευσμένη ματιά των ανεπηρέαστων και πρωτοπόρων δημιουργών, ερχόταν να γίνει ένα με τον πραγματικό, σε σημείο που το αληθινό με το ψεύτικο ούτε ξεχώριζαν, ούτε είχε σημασία να ξεχωρίσουν.

Με την βιομηχανική επανάσταση να έχει καθιερώσει πάγια, νέες μηχανικές κυριαρχίες, και την ανθρώπινη αδυναμία που εξουσιάζει, αντλώντας δύναμη από τις κυριαρχίες αυτές, η Metropolis, γίνεται μια διαχρονική κόλαση,όπου ο άνθρωπος πέφτει θύμα του ίδιου του του δημιουργήματος, με τον ίδιο τρόπο που ένας ερωτευμένος κατατρώγεται από μία αγάπη χωρίς απόκρισμα, με τον ίδιο τρόπο που ο γονιός, χάνεται στην ίδια του την ταυτότητα και μαζί χάνει και το παιδί του.

Η συνειδητοποίηση των καλολαδωμένων συναισθημάτων που έρχονται και φεύγουν μηχανικά μέσα από περίεργες εφευρέσεις που δείχνουν να μην χρησιμεύουν σε τίποτα, οι εγκλωβισμένες σε στατικά πλάνα ανθρώπινες σχέσεις που καταφέρνουν να εξελιχθούν μόνο όταν ξεδιπλώνονται βίαια προς την καταστροφή τους, ο διαχωρισμός των μετώπων με τις σκηνές παράλληλης δράσης, οι συνδυασμοί προσώπων-σύμβολων του καλού και του κακού μέχρι την τελική τριγωνική εξισορρόπησή τους με την είσοδο του απαραίτητου διαμεσολαβητή-μεσσία, οι βιβλικές αναφορές-επιρροές μέσα από σουρεαλιστικές οπτασίες και μέσα από εξ' ολοκλήρου δανεικές συνέχειες, η γνώση των χαμένων φιλμ που περιείχαν πάνω από το 1/4 της αρχικής ταινίας*, και η αναγκαστική -αλλά άκρως καλλιτεχνικά βολική- καταδίκη των προσώπων, σε βουβές υποκριτικές κραυγές, συνθέτουν τους βασικούς άξονες τις ταινίας που δρουν -ειρωνικά- σαν μια άρτια μηχανή καλλιτεχνικής τελειότητας που στιγματίζει ανεξίτηλα τον θεατή με προιόντα διαχρονικής σκέψης και σκεπτικισμού, για τα πραγματικά γρανάζια που κάνουν τον κόσμο αυτό να γυρίζει.

Κι αν όλα αυτά ακούγονται χαώδη, είναι γιατί η Metropolis απλώνεται σε πολλαπλά επίπεδα, στον ήδη διογκωμένο χώρο ο οποίος την καθορίζει. Πρακτικά όμως, οι επεξηγηματικές συνέχειες και τα κατατοπιστικά commentary των τελευταίων εκδόσεων, κάνουν προσιτή την κατανόηση κάθε πτυχής αυτής της τόσο σύγχρονα αυτοκαταστροφικής χαούπολης, και διαιωνίζουν τα ιδανικά της καλλιτεχνικής δημιουργίας της που ταυτίστηκαν με τα πρωταρχικά αξιώματα της 7ης τέχνης, και επισημαίνουν μέχρι και σήμερα την αναγκαιότητα επιστροφής της τέχνης, σε αυτόν τον πρωτόγνωρο και παρθενικά πλούσιο κινηματογράφο.

*Το καλοκαίρι που μας πέρασε, σύμφωνα με δημοσιεύματα, βρέθηκε μία αυθεντική κόπια της ταινίας, που περιλαμβάνει το σύνολο των σκηνών της πρωτότυπης έκδοσης, κι ίσως μέσα στο 2009, να απολαύσουμε το αριστούργημα αυτό όπως το ονειρεύτηκε και το υλοποίησε αρχικά ο δημιουργός του, Fritz Lang. Μέχρι τότε απολαμβάνουμε την πιο κάλτ έκδοσή του με τις επεξηγηματικές παρεμβατικές καρτέλες και δεν παραπονιόμαστε καθόλου. Άντε να παίρνουν σειρά κι άλλα τέτοια "χαμένα διαμάντια"...

ΥΓ. είναι κρίμα που συνεχίζω κι εγώ την παράδοση που θέλει με κάθε κριτική της ταινίας να αναφέρεται και το γεγονός ότι αποτελούσε την αγαπημένη ταινία του Hitler, αλλά ακόμα κι αν υπάρχουν πολλοί σημαντικότεροι λόγοι για να την δεις, αυτό, παραμένει ένα ενδιαφέρον trivial στοιχείο.

HIATUS...

2008-08-29T17:03:00.002+03:00

τρέχω τόσο, που μου πήρε ενάμιση μήνα να μπώ για να σας πω ότι θα τα ξαναπούμε από οκτώβρη.....

το καλοκαίρι δεν τελειώνει για όσους δεν άρχισε ποτέ!

Batman Begins (2005)

2008-07-13T23:07:00.021+03:00

Τελικά μια από τις μεγάλες αρετές που λείπει δυστυχώς από πολλούς σκηνοθέτες και σεναριογράφους, είναι η υπομονή. Το Volver (μιας και έχουμε το αφιέρωμα) στριφογύριζε κοντά δύο δεκαετίες στο μυαλό του Almodόvar, η τριλογία του Άρχοντα των Δακτυλιδιών πέρασε από μια δεκαετία προετοιμασίας και υλοποίησης, ενώ ο Jim Jarmusch έπινε "καφέδες με τσιγάρα" για 17 χρόνια. Αντιθέτως χρειάστηκαν δύο βιαστικά sequel για να αμαυρώσουν την επανάσταση του matrix, 15.000 απομιμήσεις για να μας κάνουν να ξεχάσουμε το αυθεντικό και λατρεμένο american pie, και η λίστα από την πλευρά των αποτυχιών μπορεί κάλλιστα να συνεχιστεί για ώρα.

Έχοντας θάψει για τα καλά τον Batman, με μόνη εξαίρεση την σειρά της δεκαετίας του '60 που παραμένει σταθμός στην ιστορία του άνθρωπου-νυχτερίδα, κυρίως λόγω τον αποτυχημένων sequel, και της εντονότερης παρασκηνιακής μουρμούρας, ο Christopher Nolan που μας συγκλόνισε με το Memento, συγκρατήθηκε στο insomnia, μάζεψε όλο το ταλέντο του, όχι για να ξεθάψει τον ξεχασμένο ήρωα, αλλά για να τον αναγεννήσει και να τον πλάσει όπως τον είχε μέσ'το μυαλό του και να μας κάνει όλους να τον δούμε όπως ανέκαθεν έπρεπε να είναι.

Σαν να μην είχαμε καν ακουστά για τον batman λοιπόν, μας διηγείται την ιστορία ενός άτυχου νέου που μεγάλωσε με την σκιά του βαρυσήμαντου επιθέτου της οικογένειας του, στην θέση των ίδιων των γονιών του, που σκοτώθηκαν σε ένα φαινομενικά τυχαίο συμβάν. Χρησιμοποιώντας τον σεναριακό χρόνο μιας ώρας, ανοίγεται ηθογραφικά προς όλες τις κατευθύνσεις, για να εισάγει όλους τους σημαντικούς χαρακτήρες που περιτριγυρίζουν τον εν δημιουργία ήρωα, και να τους καθιερώσει πάγια, ενώ την ίδια στιγμή εισάγει παρασκηνιακά τους θεματικούς άξονες που κινούν την πλοκή, με την σταδιακή εμφάνιση των προσώπων-κλειδιών που θα αποτελέσουν στο δεύτερο μισό του έπους, την πρόκληση για την διαμόρφωση και το σπάσιμο των κανόνων, που θα καθορίσουν εν τέλει τα όρια ανάμεσα στον Batman και τον Bruce Wayne, καθώς και ανάμεσα στον Batman και τα αγαπημένα του πρόσωπα.

Η ίδια η Gotham City, για πρώτη φορά μετά τα κόμικ, δεν στέκεται σαν περιβάλλοντας χώρος, αλλά αναδεικνύεται ώς το πεσμένο σύμβολο μιας ευημερίας κι ενός ονείρου εξίσωσης των διαφορών, που μένουν πλέον θαμπές αναμνήσεις του νοσταλγικού παρελθόντος. Με τον τρόπο αυτό, αυτομάτως, κάθε φιγούρα της ταινίας, αποκτά έναν προορισμό της ταυτότητας και της ψυχοσύνθεσής της, την ίδια στιγμή που η αλήθεια των καταστασεων μοιάζει τόσο καλά εδραιωμένη ώστε να ρουφήξει κάθε θεατή, στο εικονικό αλλά καθόλου ψεύτικο σύμπαν της.

Και μετά από όλο το προσεκτικό στήσιμό αυτό η βιασύνη δεν χτυπά ούτε στην επιλογή του εχθρού, με την επιλογή του σχετικά αδιάφορου Scarecrow και του παρασκηνιακού Ra's Al Ghul, που συμβολίζουν την καθαρή ανθρώπινη διαφθορά και ανάγκη για εξουσία. Το κακό που προκαλούν είναι δυνατό να καταστρέψει μια και καλή την Gotham, αλλά από την άλλη δεν είναι αυτό που ανάγκασε τον Batman να γίνει αυτός που είναι. Δεν γίνεται η ασπίδα της πόλης ενάντια στους κακούς, ούτε η προσωποποιημένη εκδίκηση για ο,τι σάπιο πέρασε από τα μέρη του. Κι εκεί το σενάριο του αφήνει πάλι τον χώρο και τον χρόνο να διώξει μια και καλή από πάνω του την ταμπέλα του εκδικητή (vigilante), και να βρει τον πραγματικό λόγο που η στολή και η μάσκα του batman, αρχίζουν να γίνονται ένα με το δέρμα του. Κι εκεί σημειώνεται για πρώτη φορά και το μεγαλείο της υπομονετικής δημιουργίας, όταν αφήνεται το περιθώριο στον ίδιο τον Bruce Wayne, να περάσει στο alter ego του τους δικούς του φόβους και τις δικές του αδυναμίες.

Δεδομένων όλων αυτών, νομίζω με ασφάλεια θεωρώ το Batman Begins τον καλύτερα και σφαιρικότερα παρουσιασμένο Batman που έγινε ποτέ, και με την επόμενη κριτική μου για το Dark Knight, έρχεται να κλείσει ολόκληρο το σύμπαν του Batman όπως παρουσιάστηκε από την DC, και να ταυτιστεί με τον Christopher Nolan, χωρίς να μένουν περιθώρια για άλλες εκδόσεις του ίδιου ήρωα, παρά μόνο για καρικατούρες.

Σημ. κι αν η μοναδική κατηγορία που ακούστηκε από "δήθεν" φαν, είναι ότι η ταινία δεν είχε το κλίμα του κόμικ, κι αυτό δρα υπέρ του, μιας κι ο ήρωας που δημιούργηασε όσα χρόνια κι αν περάσουν δεν κινδυνεύει να γίνει κι αυτός μια καλτ καρικατούρα όπως οι προκάτοχοι του.

Σημ. 2 το καστ δεν θα μπορούσε να αποδίδει καλύτερα, με μια πληθώρα αγαπημένων ρόλων που δύσκολα ξεχωρίζεις τον απόλυτο. Όλοι οι χαρακτήρες βέβαια πέρασαν από την διαδικασία της αναγέννησης κι όχι της αντιγραφής, αλλά ο Michael Caine, συγκεκριμένα ταύτισε για πάντα τον ρόλο του Alfred με την ευγένεια και την απλοχεριά της ερμηνείας του. Ευτυχώς που η Katie Holmes αντικαταστάθηκε από την πολυαγαπημένη Maggie Gyllenhaal στον σκοτεινό ιππότη, αλλά αυτό αποτελεί ανάλυση για το επόμενο κείμενο.

Batman (1989)

2008-07-13T14:11:00.010+03:00

Ας ξεκινήσω με απόλυτη ειλικρίνεια... (τελικά) δεν μου αρέσει ο Tim Burton. Έχει την θέση του, αλλά βλέποντας το όραμα άλλων δημιουργών πάνω στην ίδια δουλειά συνειδητοποιώ ότι η πρωτοπορία, του πηγαίνει μέχρι κάποιος άλλος να τον ξεπεράσει σε υλοποίηση. Παραμένει μια συμπάθεια της παιδικής μου ηλικίας, γιατί πήρε ένα σήριαλ και μια ταινία που αποτελούσαν τραγικές καρικατούρες του άνθρωπου-νυχτερίδα, και τις βύθισε σε ένα σκοτεινό και εγκληματικό σκηνικό, και χρησιμοποίησε άριστα το καστ για να δέσει τους χαρακτήρες του κόμικ με την πραγματικότητα. Όμως σήμερα με πιο ώριμη ματιά και λιγότερο παιδικό ενθουσιασμό, το ίδιο του το έργο καταλήγει άλλη μια καρικατούρα, που προσπαθεί πολύ να ξεφύγει από την φτήνια του παρελθόντος, αλλά πέφτει στην παγίδα του καρτούν κι όχι του κόμικ. Για τον λόγο αυτό δεν μπορεί καν να χαρακτηριστεί καλτ, σε αντίθεση με τους χαρακτήρες των Adam West και Burt Ward, που θα ζουν αιώνια σ' ένα πολύχρωμο μέρος της καρδιάς μας ανάμεσα σε συννεφάκια από ZLOTT! και KAPOW .

Και για να επαληθεύσω αυτό που ισχυρίστηκα και στο Sweeny Todd, που μάλλον είναι καθολική διαπίστωση απ'όλα τα φιλμ του Burton, είναι ότι σε κάποια δημιουργικά στοιχεία παρουσιάζει ενδιαφέρον η αποτύπωση της φαντασίας του Burton στα καρέ, αλλά δυστυχώς η δημιουργικότητα, και η περιέργεια μου κατ' επέκταση, σταματούν στην οπτικοποίηση κι όχι στην ολοκληρωμένη υλοποίηση. Ακόμα και οι ίδιες οι δημιουργίες του Bob Kane στα κόμικ όμως, αποτύπωναν τα ψυχολογικά προφίλ των ηρώων, καθώς και τα τραγικά παιχνίδια της μοίρας που τοποθέτησαν τον καθένα στην θέση του, πίσω από μια μάσκα, πίσω από ένα άσβηστο χαμόγελο, κλπ. Αντίθετα στην περίπτωση της ταινίας (του '89), οι χαρακτήρες μάλλον χάνονται στα σκηνικά και τις κινήσεις εντυπωσιασμού, και αφήνονται στην συναισθηματική κρίση των θεατών, για το αν θα καταφέρουν να συγκινήσουν ή όχι με το παρελθόν και το παρόν τους.

Κρίμα γιατί ο Joel Schumacher καταφέρνει αβίαστα να δημιουργήσει έναν εξίσου συναρπαστικό κόσμο με το Batman Forever, που απροκάλυπτα δεν επιχειρεί συναισθηματικές προσεγγίσεις της φύσης και της πορείας των χαρακτήρων, παρά μένει σε ένα πολύχρωμα αντιθετικό κιτς δημιούργημα εντυπωσιασμού, ενώ η βαρύτητα των ερμηνειών του Nickolson και του Keaton από την άλλη μοιάζουν καταδικασμένες να μείνουν ανεκμετάλλευτες ηθογραφικά. Ενδεχομένως να επανέλθω στο θέμα για το πώς ο Heath Ledger εξαφάνισε κάθε άλλον joker που υπήρξε με οποιαδήποτε μορφή. Πάντως μια συμβουλή...δείτε το Batman (1989) όσες φορές μπορείτε πριν από το Dark Knight, γιατί μετά την προβολή του τελευταίου, θα ξεχάσετε (και δικαίως), ό,τι άλλο έχει δημιουργηθεί μέχρι σήμερα με τους ήρωες αυτούς.

The Freaks (1932)

2008-07-13T01:20:00.016+03:00

Η ταινία που απαγορεύτηκε για ολόκληρες δεκαετίες, χαρακτηρίστηκε αυστηρώς ακατάλληλη, περικόπηκε στην διάρκεια μιας ώρας λόγω γκροτέσκων και ενοχλητικών εικόνων, δεν είναι άλλη από ένα θρίλερ που επιχείρησε να ταράξει τις ισορροπίες του φυσιολογικού και του τερατώδους, και να εξερευνήσει την ανθρωπιά με μια πιο διεισδυτική ματιά, που ξεπερνά το επίπεδο της σάρκας και φτάνει σε πιο βαθιά συναισθηματικά στρώματα, που ενώ μοιάζουν πανανθρώπινα, μάλλον βρίσκονται στις πιο απίθανες μορφές.

Ανάμεσα στα αληθινά "τέρατα" του καστ ρίχνονται και ανθρώπινες μορφές για να αντιπαραχθούν στα στρατόπεδα του καλού και του κακού, και να ωθήσουν την διαφορετικότητα στα άκρα, την ίδια στιγμή που η ίδια η φύση δεν ξεχωρίζει τα παιδιά της, και το φυσιολογικό μοιάζει εύθραστο. Η εμφάνιση προδιαθέτει μόνο μέχρι οι πράξεις να 'ρθουν στο προσκήνιο, και η δολιοφθορά με την αλαζονεία, μοιάζουν από μόνα τους ικανά να μεταμορφώσουν το πιο αγγελικό πρόσωπο, στην τρομακτικά τερατώδη μορφή που θα έπρεπε να είχε. Συγχρόνως η ματιά στην παρασκηνιακή ζωή των -ούτως ή άλλως- παρεξηγημένων προσώπων που απαρτίζουν ένα τσίρκο, μετατρέπεται σε μια φρικιαστική μαρτυρία του αποτρόπαιου διαχωρισμού της "ανθρώπινης" ράτσας, που μπορεί να εμπνεύσει δολοφονικές πράξεις εξευτελισμού, χωρίς αιδώ, με το άλλωθι της κοινωνικής ανωτερότητας που το στερεοτυπικό status quo επιβάλει.

Σε αυτό το παιχνίδι-παγίδα επιλογής στρατοπέδου, πέφτει αναγκαστικά κι ο θεατής, που γρήγορα μετανοιώνει την αρχική αποστασιοποίηση του, από καθετί διαφορετικό της δικής του ανθρωποκεντρικής ταξινόμησης, με την φρικαλέα οπτικοποίηση των πιο σκοτεινών συναισθημάτων που πηγάζουν σε κατά τα άλλα ανθρώπινες καρδιές.

Η αναγωγή των αληθινών δυσμορφικών ανθρώπων σε ηθοποιούς και σε μια δεύτερη ανάλυση, σε συμβολικά στοιχεία που σκιαγραφούν την εγκλωβιστικά και λανθασμένα οριοθετημένη κοινωνία (στοιχείο, δυστυχώς, διαχρονικό και γι' αυτό άμεσα αντιληπτό και άκρως ενδιαφέρον), καθώς και η τραγικά ειρωνική παγίδευση της ταινίας, ορισμένες στιγμές, σε ό,τι φαίνεται να θέλει να αποφύγει, συνθέτουν το ιδανικά ανισσόροπο κλίμα που συμπίπτει με το "τερατώδες" θέμα της και δεν γίνεται να αφήσει κανέναν ασυγκίνητο.

Κι αν η προσπάθεια ενός ατόμου που χωρίς χέρια και πόδια, ανάβει με το στόμα του ένα τσιγάρο, προκαλεί σε εμάς τον οίκτο μα σε εκείνο περηφάνεια, μόλις η ταινία ολοκληρώσει τον κύκλο της και τα τέρατα κάθε λογής και μορφής εξαπολυθούν στο κυνηγητό τους, ο φόβος, ο τρόμος και η φρίκη μοιράζονται εξίσου από κάθε πλευρά, το ίδιο κι η αγάπη.

Σημ. Η ταινία αποτελεί ένα από τα πιο κλασσικά κάλτ φιλμ με στοιχεία από ταινίες τρόμου και φρίκης, και συνοδεύεται από διαχρονικά κύματα αντιπάθειας, εξ' αιτίας της χρήσης αληθινά παραμορφωμένων ανθρώπων, και παραμένει απαγορευμένη ακόμα και σήμερα σε ορισμένες χώρες. Μετά την αφαίρεση πάνω από 40 λεπτά σκηνών, και τροποποίηση του τέλους της ιστορίας του Tod Robbins, με τίτλο Spurs, στην οποία βασίστηκε, για να είναι πιο φιλική προς το ευρύ κοινό, δέχθηκε προώθηση με λιγότερο κατατοπιστικούς τίτλους, και προβλήθηκε μαζί με μικρότερα φιλμ ερωτικού περιεχομένου για να προσελκύσει κοινό. Δυστυχώς οι ακολουθίες που περικόπηκαν θεωρούνται σήμερα χαμένες, κάτι που συμβάλει στον μύθο της ταινίας, ως το κλασσικό διαμάντι που πολλοί θα ήθελαν να κρύψουν μια για πάντα, αλλά βρίσκει πάντα χωρο να ξεσκεπάσει την αληθινή φρίκη του ανθρώπινου είδους. Κι ας σήμαινε το τέλος στην αξιοσέβαστη καριέρα του Tod Browning που μας χάρισε έργα σαν το Dracula.