Vicky Cristina Barcelona (2008)

Για άλλη μια φορά δεν μετάνιωσα που άργησα τόσο πολύ να δω μια από τις πιο πολυσυζητημένες ταινίες της περσινής χρονιάς. Πέτυχα ακριβώς τη στιγμή που είχα διάθεση να τη δω, δεν διάβασα τίποτα γι' αυτή τόσο καιρό, και ξεκίνησα όσο πιο πολύ μπορούσα αμερόληπτα την προβολή. Αφού τελείωσε υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι θα περιοριστώ σε μια μόνο σχετική αναφορά στον Almodovar, οπότε ας θεωρήσουμε ότι μόλις το έκανα, γιατί αν αρχίσω τις επιρροές και τις συγκρίσεις δεν θα τελειώσω ποτέ.

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της ταινίας, είναι ότι από την αρχή σου παρουσιάζεται πλήρης στις τεχνικές που ξεδιπλώνεται, και γνωρίζεις από την πρώτη στιγμή τι θα σου αρέσει και τι όχι μέχρι το τέλος. Από τις αφηγηματικές μεθόδους του voice over και του στυλ φωτορομάντζο, μέχρι την ηθογραφία των χαρακτήρων, όλα παραμένουν απαράλλακτα, και κλείνουν την ιστορία εκεί που την άρχισαν, για να την ταυτίσουν ειρωνικά (και έξυπνα) με την άσκοπη διεθνή αναζήτηση του Woody Allen (όσο αυτό μπορεί να συμβαίνει με τον αινιγματικό σκηνοθέτη). Η περιπέτεια της Vicky και της Cristina, αποτελεί μάλλον ένα τουριστικό ημερολόγιο που καταγράφει το πόσο εξωτικά και τρελά ζουν οι Ισπανοί. Δυστυχώς βέβαια για το ευρωπαϊκό κοινό τα κλισέ είναι οφθαλμοφανή, ενώ οι Αμερικανοί δεν ξέρω πόσο θα ζηλέψουν που ο Allen κάνει διακοπές μακρυά τους.

Φυσικά, όταν ξεφορτώνεσαι τις καλλιτεχνικές προσδοκίες σου που έχεις μάθει να έχεις από τον σκηνοθέτη, έρχεσαι αντιμέτωπος με μία -τουλάχιστον- ευχάριστη παραγωγή. Η Βαρκελώνη αν και δρα παρασκηνιακά στα κάδρα, πολλές φορές κλέβει άνετα την παράσταση. Εκεί βέβαια δρουν τα εγκλωβιστικά πλάνα και το καταιγιστικό καστ, για να σου τραβήξουν την προσοχή περισσότερο στους ίδιους και τη μεθυστική (ή καλύτερα μεθυσμένη;) αντίληψή τους για τη ζωή, και παρά στη γη που φαίνεται να τους κρατάει μαγευτικά δέσμιους της. Οι σχέσεις και οι "συμπλοκές" δυστυχώς δεν ξεφεύγουν από στερεότυπες καλλιτεχνικές και κοινωνικές αντιλήψεις, αλλά τουλάχιστον συμβολικά αναδεικνύουν τη σημασία των απωθημένων και την ανάγκη που έχει ο καταπιεσμένος να ξεχαστεί για λίγο στην αμαρτία και την ακαταμάχητη γοητεία της.

Παραδόξως όμως, και παρά τα αρνητικά που τόσο εξόφθαλμα μας δίνονται από την αρχή, "Οι διακοπές του Woody Allen στη Βαρκελώνη" έχουν κάτι εθιστικό. Κάτι οι σαγηνευτικά παθιασμένοι πρωταγωνιστές, κάτι η ανάλαφρη κινηματογράφηση και τα ζεστά φίλτρα της κάμερας, κάτι η απλοϊκή παρουσίαση των πιο σημαντικών προβλημάτων της ερωτικής καθημερινότητας, και η διάρκεια των 90 λεπτών κυλά ευχάριστα χωρίς να το καταλάβεις. Σαν το ανέμελο παιδικό παιχνίδι που θα θυμάσαι ευχάριστα παρά τις φορές που έπεσες κι έσκισες τα γόνατά σου.(Μήπως τελικά μας την έφερε πάλι ο Allen;)

ΥΓ 1. Η Penélope Cruz ξεπερνά κατά πολύ την ταινία. Σοφά ο σκηνοθέτης της χάρισε τόσο λίγο χρόνο, αλλιώς θα είχε μονοπωλήσει το ενδιαφέρον και την προσοχή, κι η ξανθιά μούσα του μάλλον θα έμενε παραπονεμένη. Προσωπικά το "Maria Elena Barcelona" ποσώς θα με χάλαγε...

ΥΓ 2. Και μιλώντας για παράπονο η μοναδική χαμένη είναι μάλλον η Rebecca Hall, που αν και καταλαμβάνει το 1/3 του τίτλου και του πρωταγωνιστικού καστ, χάνεται στο promotion των ηχηρών ονομάτων και των παθιασμένων περιπτύξεων τους.

ΥΓ 3. Το soundtrack είναι πανέμορφο, αλλά το ταύτισμα του ακούσματός του με το voice over έκανε την υπόλοιπη ταινία να μοιάζει πολύ άσχημα μουσικά γυμνή.

ΥΓ 4. Ανοίγω γκρουπ με τίτλο "Ήξερα τον Bardem και πριν το ανεκδιήγητο κούρεμα που του φόρεσαν οι Coen" και περιμένω να δω ποιος μοιράζεται μαζί μου το μακροχρόνιο θαυμασμό για τον Ισπανό Ηθοποιό.

ΥΓ 5. Δεν χορταίνω να βλέπω την Patricia Clarkson σε τέτοιους ρόλους!

No country for old men (2007)

Γη, η πρώτη γέννα.
Χώμα, η τελευταία αγκαλιά.

Από την αρχή του χρόνου ο θάνατος, ταξιδεύει σ’ αυτή τη γη με βλέμμα ψυχρό και ασάλευτο, και τις τσέπες του γεμάτες με νομίσματα από τα θύματα του, αντιπροσωπεύοντας καθετί απάνθρωπο. Αφαιρεί ζωές ακολουθώντας έναν δικό του νόμο και μια δική του ηθική. Πετά μαζί με τον χρόνο για να βρεθεί στο μέρος που πρέπει να είναι, και όπως ο χρόνος που στερεύει έτσι κι ο ίδιος σκορπά το φόβο του τέλους.

Άλλες φορές τον συναντάς κατά πρόσωπο, αλλά ξέρεις ότι μετά από αυτό, δεν πρόκειται να σ’ αφήσει να φύγεις ζωντανός, και άλλες έρχεται από πίσω σου σαν μια σκιά δεμένη στο σώμα σου όπως ανεβαίνεις τα σκαλιά, ή σαν αέρας που διαπερνά το κεφάλι σου και σε ρίχνει κάτω αναίσθητο χωρίς να ξέρεις τι σε χτύπησε. Στο πέρασμά του μόνο πτώματα και σάπια κουφάρια, ξεραμένο αίμα και θρυμματισμένα κόκαλα μακριά από τα κορμιά που ανήκουν. Άνθρωποι από λάσπη, ζώα από στάχτη και αυτοκίνητα από λαμαρίνες, όλα μαζί σε έναν σωρό από καταστροφή και σήψη.

Δύο φιγούρες, ανάμεσα σ’ άλλες, θα προσπαθήσουν να παίξουν ένα παιχνίδι μαζί του. Η μία ενεργά θα ξεκινήσει ένα κυνηγητό που φαινομενικά είναι αμφίρροπο, και η άλλη θα παρακολουθεί περισσότερο παθητικά τα αποτελέσματα της κάθε αναμέτρησης. Ένα παιχνίδι που ξεπερνά τον χώρο και καταλύει τον χρόνο, σε ένα τερέν φτιαγμένο από φρίκη και φόβο. Βήματα μετέωρα, και μονοπάτια βαλτωμένα που οδηγούν σε ένα μόνο φινάλε… την αποτυχία.

Αντίθετα με τις δυο αυτές όψεις του ίδιου ανθρώπου ουσιαστικά, οι δύο αδελφοί Coen καταφέρνουν την απόλυτη επιτυχία, δημιουργώντας ένα αρτιότατο αριστούργημα, με προσοχή στην κάθε λεπτομέρεια, συμβολικά στοιχεία που ενθουσιάζουν, και καλά κρυμμένα μυστικά και για τους πιο μυστήριους θεατές. Δανείζονται την ιστορία από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Cormac McCarthy, και την πλάθουν με τον δικό τους χαρακτηριστικά ξεχωριστό τρόπο.

Όλα τα στοιχεία που έκαναν εκατομμύρια κόσμο να τους λατρέψουν είναι παρόντα, και ανακατεύονται με νέα για να συνθέσουν το αριστούργημα αυτό που δεν χορταίνεις να βλέπεις. Νομίζω ότι μπορούν να νοιώθουν περήφανοι πλέον που κατάφεραν να ξεπεράσουν το Fargo , οι θαυμαστές του οποίου θα νοιώσουν οργασμική ηδονή βλέποντας το νέο τους αυτό, δημιούργημα.

Η ταινία έχει ήδη σαρώσει τα βραβεία και αναμένεται να κάνει το ίδιο και στα όσκαρ (με τις ευχές μου), και έχει σκαρφαλώσει από τις πρώτες προβολές της, στις κορυφαίες θέσεις του imdb top 250. Μην χάσετε με τίποτα αυτήν την ταινία, αναμφισβήτητα μια από τις 5 καλύτερες της χρονιάς.

ΥΓ. πάντα μου άρεσε η ωμότητα των αδελφών Coen, αλλά στην συγκεκριμένη ταινία, η παντελής έλλειψη του soundtrack αναδύει μέσα από κάθε σκηνή, μία ανατριχίλα και μια αύρα θανάτου, που θα σας κάνει να αναπηδάτε στο κάθισμα σας για πολύ ώρα.

ΥΓ 2. Πολλά ακούγονται για την ερμηνεία του Javier Bardem σ’ αυτήν την ταινία, η οποία είναι όντως εκπληκτική, αλλά προσωπικά έχω δει πολλές ταινίες του και πάντα έχει δώσει εξαιρετικές ερμηνείες και ομολογώ ότι του έχω εμπιστοσύνη. Ό,τι και να παίξει αξίζει να το δεις μόνο και μόνο που είναι μέρος του.

Goya's Ghosts - Τα φαντάσματα του Γκόγια

REVIEW: Goya's Ghosts (http://www.imdb.com/title/tt0455957/)

"Tell me what the truth is..." Πες μου ότι αυτή η ταινία κρύβει μέσα της ένα αριστούργημα και εγώ θα το ομολογήσω. Μονό που σαν δεύτερος Λορεντζο θα παραδίδομαι αβιαστα σε ένα ψέμα. Με πρώτη ματιά τα "Φαντάσματα του Γκόγια" δεν μοιάζουν αριστουργηματικά. Βεβαία οι δυο ώρες και βάλε, προβολής τους δεν μπορούν να θεωρηθούν μαρτυρικές. Απλά υποβλήθηκα στο "ερώτημα" και μαρτύρησα στον εαυτό μου, που πήγε κατενθουσιασμένος στον κινηματογράφο, ότι περίμενα κάτι παραπάνω. Περίμενα το σενάριο να δώσει περισσότερες ευκαιρίες στους ηθοποιούς να ξεδιπλώσουν το ταλέντο τους.Δεν χόρτασα τις λιγοστές σκηνές στις οποίες η Natalie Portman σε αιχμαλώτιζε με την ενσάρκωση των δικών της φαντασμάτων, ή τις σκηνές που ο Javier Bardem δεν άφηνε τόσο δεξιοτεχνικά να επιλέξεις αν τον μισείς ή αν τον λατρεύεις. Μονό ο ρόλος του Stellan Skarsgård ήταν αρκετός κι ο ίδιος τον ερμήνευσε με τον καλύτερο τρόπο. Δεν χόρτασα τις δημιουργίες του μοναδικού ζωγράφου και τον τρόπο με τον οποίο αυτές εμπνευστήκαν και έγιναν πίνακες. Το ίδιο άβολα αισθάνθηκα με το γεγονός ότι σχεδόν χάθηκα στην επιλογή του σκηνοθέτη να τρέξει κάποιες σκηνές και να τραβήξει κάποιες άλλες. Σε αυτό το σημείο αναρωτήθηκα ποσό χαμένη πήγε αυτή η ταινία. Όμως όσο εύκολα στιγματίζονται οι αιρετικοί της ταινίας, τόσο εύκολα έπεσα κι εγώ στην παγίδα της απογοήτευσης. Γιατί η ταινία, σαν ένας πίνακας του Γκόγια, μου αποκαλύφθηκε σιγά. Με σόκαρε με τον ανώμαλο τρόπο που πλέκονται τα γεγονότα, και με φόβισε με τις ευκαιρίες που δοθήκαν στους χαρακτήρες να δράσουν. Είδα όμως, πόσο δεξιοτεχνικά ο σκηνοθέτης ζωγραφίζει τον δικό του πίνακα του Γκόγια. Ζωγραφίζει τους χαρακτήρες με δυο όψεις. Τους διχάζει χρονικά και δεν εμποδίζει τις όψεις τους να μπλέκονται σε κάθε μια από τις δυο περιόδους που εξελίσσονται τα γεγονότα. Τους κάνει αυτόματα συμπληρωματικούς, και μοιράζει στην κάθε όψη τόσο προτερήματα όσο και αδυναμίες. Τους τοποθετεί μέσα σε μια κορνιζά και τους δένει αρραγώς, εναλλάσσοντας το πρόσωπο που κυριαρχεί και τα πρόσωπα που μένουν στο φόντο σε κάθε ενσταντανέ, δένοντας συγχρόνως την πορεία τους. Αυτό είναι ουσιαστικά η ταινία. Αφήνοντας πίσω την ιστορική βιογραφία ενός από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες της ιστορίας, ζωγραφίζει την ζωή του και τον χρησιμοποιεί για να δέσει την ζωή των υπολοίπων πρωταγωνιστών. Ο ένας για τον άλλο είναι παρατηρητής, αλλά όλοι μαζί πρωταγωνιστές σε ένα πίνακα... έναν πίνακα με δυο όψεις. Τα χρώματα έρχονται να καλύψουν την μια από αυτές, αλλά η πίσω όψη μένει πάντα κενή. Στο λευκό της χρώμα, αποτυπώνεται η έμπνευση του δημιουργού καθώς και τα στάδια της δημιουργίας. Τα πρόσωπα που απεικονίζονται μπροστά, αποκτούν την βάση τους, αναλύονται στα διαφορά επίπεδα, δεν ζουν χωρίς τα χρώματα, αλλά στιγμυοτυπουνται ως μορφές, μιλούν μέσα στην ακινησία τους, και τρομάζουν τον θεατή μέσα από τις διαφορετικές φιγούρες που εκφράζουν τα πρόσωπα τους. Στρέφονται μέσα στο κάδρο, και ξεπηδούν σε ανύποπτο χρόνο για να εξελιχθούν και να επανέλθουν αυτό... με έναν τρόπο σαγηνευτικό και συγχρόνως ανατριχιαστικό... σαν φαντάσματα! Τα κρυμμένα μοτιβα της ταινίας και οι συμβολικές σκηνές είναι τα τελευταία στοιχειά που σε πείθουν ότι κάθε καρέ, αποτελεί ένα πίνακα και όλα μαζί ένα έργο τέχνης. Άλλωστε μετά το Amadeus,
δεν θα περίμενε κανείς κάτι λιγότερο από τον σκηνοθέτη και δημιουργό Milos Forman. Τελικά η αρχική μου ομολογία ίσως να μην ήταν απόλυτα ψευδής...